Firma zwolniona z VAT omyłkowo naliczyła podatek w KSeF. Co rozstrzygnął KIS po korekcie?

REKLAMA
REKLAMA
Przedsiębiorczyni zwolniona z VAT przez pomyłkę wystawiła w KSeF trzy faktury z podatkiem według stawki 8 proc. Po wykryciu błędu je skorygowała, ale zostało pytanie, czy art. 108 ustawy o VAT i tak nie każe jej zapłacić wykazanego podatku. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że w jej sprawie korekta wystarczy.
- Trzy faktury w KSeF z błędną stawką VAT
- Art. 108 ustawy o VAT: kto wykaże podatek, ten płaci
- Dyrektor KIS o art. 108 ustawy o VAT i pustych fakturach
- Faktura korygująca w KSeF zamiast przelewu do urzędu
- Faktura z błędną stawką VAT u nabywcy
- Czy firma zwolniona z VAT musi wystawiać faktury w KSeF
- Granice interpretacji: kiedy art. 108 może jednak zadziałać
- Powołana interpretacja
- Powołane orzecznictwo
Od 1 kwietnia 2026 r. faktury w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF) wystawia większość przedsiębiorców, także zwolnionych z VAT. Wystarczy źle ustawiony domyślny parametr w nowym programie, żeby na fakturze firmy zwolnionej pojawił się podatek, którego nie powinno tam być. Taki przypadek trafił do Dyrektora KIS.
REKLAMA
REKLAMA
Trzy faktury w KSeF z błędną stawką VAT
Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność: świadczy usługi fryzjerskie i pośrednictwa ubezpieczeniowego. Od początku korzysta ze zwolnienia podmiotowego z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, nie zrezygnowała z niego ani go nie utraciła i nie wykonuje czynności wyłączających zwolnienie. Jak podała, jej sprzedaż w 2025 r. nie przekroczyła 240 000 zł. W 2025 r. limit wynosił jeszcze 200 000 zł, ale przepis przejściowy pozwolił wrócić do zwolnienia od początku 2026 r. także przy sprzedaży między 200 000 a 240 000 zł.
Faktury z VAT według stawki 8 proc. wystawiła w KSeF 14 kwietnia, 10 maja i 14 czerwca 2026 r. Jak wyjaśniła, pomyłka wynikała z nieznajomości nowego systemu, a nie z zamiaru rezygnacji ze zwolnienia. Po wykryciu błędu, 23 i 26 czerwca 2026 r., wystawiła w KSeF faktury korygujące ze stawką „zw” i podstawą zwolnienia z art. 113 ust. 1 i 9.
Art. 108 ustawy o VAT: kto wykaże podatek, ten płaci
Zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT każdy, kto wystawi fakturę z wykazaną kwotą podatku, musi go zapłacić, nawet jeśli nie jest czynnym podatnikiem VAT. Termin upływa 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu powstania obowiązku (art. 103 ust. 1). Wnioskodawczyni argumentowała, że ustawa zamyka katalog przypadków utraty zwolnienia, a omyłkowej faktury w nim nie ma. Art. 108 ma jej zdaniem chronić budżet przed nadużyciami, a ryzyko uszczuplenia wyeliminowała korektami wystawionymi niezwłocznie po wykryciu błędu i przed wszczęciem jakiejkolwiek kontroli. O korektach kontrahent miał się dowiedzieć przez KSeF.
REKLAMA
Dyrektor KIS o art. 108 ustawy o VAT i pustych fakturach
Dyrektor KIS uznał to stanowisko za prawidłowe (interpretacja indywidualna z 18 listopada 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.677.2026.1.ŁW), choć nie oparł się na powołanych przez wnioskodawczynię wyrokach NSA i TSUE. Ustalił, że usługi zostały rzeczywiście wykonane i podlegają VAT (art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy), a faktury z błędną stawką należało skorygować na podstawie art. 106j ust. 1 i 2.
Zdaniem organu art. 108 ust. 1 dotyczy sytuacji, gdy podatek wynika wyłącznie z samego wystawienia faktury: czynność nie podlega opodatkowaniu albo faktura nie odzwierciedla żadnej transakcji (tzw. pusta faktura). Przepis ma charakter prewencyjny, bo utrudnia obrót nierzetelnymi fakturami, z których można by odliczać VAT. Gdy faktura dokumentuje rzeczywistą sprzedaż i zostaje skorygowana do prawidłowych wartości, obowiązek z art. 108 według organu nie powstaje. W opisanym stanie faktycznym Dyrektor KIS uznał więc, że po skorygowaniu faktur podatniczka nie jest zobowiązana do zapłaty pierwotnie wykazanego VAT. Nie badał natomiast odrębnie, czy nabywca odliczył podatek ani czy ryzyko uszczuplenia zostało całkowicie wyeliminowane.
Faktura korygująca w KSeF zamiast przelewu do urzędu
Faktury, która trafiła do KSeF, nie da się anulować. Błąd naprawia się fakturą korygującą, wystawianą w KSeF albo w trybie offline24 (art. 106j ust. 4 w zw. z art. 106nda ust. 1 ustawy). Musi ona zawierać m.in. numer KSeF faktury korygowanej i kwotę korekty podatku z podziałem na stawki i sprzedaż zwolnioną (art. 106j ust. 2 pkt 2a i 5).
Pani Anna jest fryzjerką zwolnioną z VAT. Wystawia w KSeF fakturę dla spółki: 500 zł netto, VAT 8 proc. 40 zł, razem 540 zł, i otrzymuje zapłatę. Po kilku tygodniach zauważa błąd. Bez korekty ryzykowałaby, że urząd skarbowy zażąda od niej 40 zł na podstawie art. 108 wraz z odsetkami za zwłokę. Niezwłocznie wystawia więc w KSeF fakturę korygującą: cena usługi wynosi 500 zł ze stawką „zw”, a 40 zł zwraca klientowi. W sytuacji takiej jak opisana w interpretacji obowiązek zapłaty 40 zł z art. 108 nie powinien powstać.
Faktura z błędną stawką VAT u nabywcy
Nabywca nie może odliczyć VAT z faktury dokumentującej transakcję zwolnioną (art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy). Jeżeli spółka mimo to odliczyła podatek, odliczenie było nieuprawnione od początku i trzeba je naprawić zasadniczo za okres, w którym je wykazano, a nie dopiero po otrzymaniu korekty. Faktura ustrukturyzowana jest uznawana za otrzymaną w dniu przydzielenia jej numeru w KSeF, ale system nie powiadamia nabywcy ani nie potwierdza sprzedawcy, że dokument pobrano. Samo udostępnienie korekty nie dowodzi więc, że kontrahent poprawił swoje rozliczenie. Warto zawiadomić go także bezpośrednio.
Czy firma zwolniona z VAT musi wystawiać faktury w KSeF
Przedsiębiorca zwolniony podmiotowo co do zasady nie musi wystawiać faktur (art. 106b ust. 2), chyba że zażąda tego nabywca w ciągu trzech miesięcy od końca miesiąca wykonania usługi (art. 106b ust. 3). Faktury dla firm wystawia się w KSeF. Do 31 grudnia 2026 r. można to robić poza systemem, jeżeli miesięczna sprzedaż udokumentowana fakturami nie przekracza 10 000 zł brutto (art. 145m), przy czym KSeF obowiązuje już dla faktury, którą przekroczono próg. Faktury dla konsumentów są wyłączone z obowiązkowego KSeF (art. 106ga ust. 2 pkt 4), ale można je tam wystawiać dobrowolnie.
Granice interpretacji: kiedy art. 108 może jednak zadziałać
Interpretacja chroni tylko jej adresatkę, a organ odczytał art. 108 wąsko. Art. 108 ust. 2 obejmuje także wykazanie podatku wyższego od należnego, czyli również fakturę dokumentującą prawdziwą transakcję. W publikacjach o zawyżonych stawkach spotyka się zaś pogląd, że sama korekta nie wyłącza obowiązku zapłaty. TSUE dopuszcza korektę nienależnie wykazanego VAT, jeżeli wystawca w odpowiednim czasie całkowicie wyeliminował ryzyko uszczuplenia (wyrok z 19 września 2000 r., C-454/98 Schmeink & Cofreth i Strobel). W tej sprawie od wystawienia pierwszej faktury do jej korekty minęły ponad dwa miesiące.
Znaczenie może mieć też status odbiorców. W wyroku z 8 grudnia 2022 r. (C-378/21 P GmbH) TSUE uznał, że błędnie zafakturowanej części VAT nie trzeba płacić, gdy usługi świadczono wyłącznie konsumentom bez prawa do odliczenia i nie było ryzyka utraty wpływów. Tu faktury trafiły co najmniej do jednej spółki z o.o., więc tego argumentu nie można automatycznie przenieść.
Puste faktury co do zasady powodują obowiązek zapłaty wykazanego podatku; możliwość jego wyeliminowania wymaga odrębnej oceny, w szczególności skutków korekty. Interpretacja nie rozstrzyga też formalnie o zachowaniu zwolnienia, ale omyłkowa faktura nie powinna go odebrać: rezygnacja wymaga uprzedniego zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego (art. 113 ust. 4 ustawy o VAT).
Wniosek praktyczny: po zmianie programu do fakturowania warto sprawdzić domyślną stawkę, a błąd w KSeF korygować zaraz po wykryciu i zawiadomić o tym kontrahenta.
art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 2, art. 103 ust. 1, art. 106b ust. 2 i 3, art. 106ga ust. 2 pkt 4, art. 106j ust. 1, 2 i 4, art. 106nda ust. 1, art. 108 ust. 1 i 2, art. 113 ust. 1, 4 i 9, art. 145m ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.)
Powołana interpretacja
- interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 18 listopada 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.677.2026.1.ŁW
Powołane orzecznictwo
- wyrok TSUE z 19 września 2000 r., C-454/98 Schmeink & Cofreth AG & Co. KG i Manfred Strobel
- wyrok TSUE z 8 grudnia 2022 r., C-378/21 P GmbH
Słowa kluczowe: art. 108 ustawy o VAT, zwolnienie z VAT, KSeF, faktura korygująca, błędna stawka VAT
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA





