REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Instytucja "czynnego żalu", czyli jak uniknąć kary za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe?

Subskrybuj nas na Youtube
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

W praktyce działalności gospodarczej nietrudno o wykroczenie lub przestępstwo skarbowe. Przepisy podatkowe dają jednak szansę na uniknięcie konsekwencji, jeśli przedsiębiorca w porę przyzna się do popełnionego czynu w ramach tzw. „czynnego żalu”. Jak przyznać się do czynu zabronionego, aby uniknąć kar? Kiedy zamiast „czynnego żalu” wystarczy złożenie korekty deklaracji?

 

REKLAMA

 

 


Na czym polega instytucja „czynnego żalu”?

Dalszy ciąg materiału pod wideo


Przedsiębiorcy, którzy popełnią wykroczenie lub przestępstwo skarbowe, mogą skorzystać z instytucji tzw. „czynnego żalu”, aby uniknąć kary. „Czynny żal” polega na złożeniu dobrowolnego zawiadomienia, w którym przedsiębiorca przyznaje się do popełnionego czynu, otrzymując w zamian gwarancję, że nie zostanie za to ukarany przez urząd skarbowy. Oprócz przyznania się do czynu, przedsiębiorca musi wskazać okoliczności jego popełnienia oraz podać ewentualnych współsprawców. Jeśli w wyniku przekroczenia prawa przedsiębiorca nie zapłacił podatku lub zapłacił go w mniejszej wysokości, przedsiębiorca ma obowiązek wyrównać podatek wraz z odsetkami.


Czym jest wykroczenie lub przestępstwo skarbowe?


Właściciele małych i średnich firm nie zawsze są świadomi wszystkich obowiązków wynikających z przepisów podatkowych. Przedsiębiorca może także zwyczajnie przeoczyć termin złożenia deklaracji lub zapomnieć o zaktualizowaniu danych firmy. W związku z tym nietrudno jest o popełnienie wykroczenia, a nawet przestępstwa skarbowego. Do wykroczeń skarbowych należy między innymi:

- niezłożenie deklaracji podatkowej w terminie;

- brak zainstalowanej kasy fiskalnej lub nieewidencjonowanie sprzedaży za jej pomocą;

- nieprowadzenie lub nierzetelne prowadzenie ksiąg rachunkowych;

- brak zgłoszenia aktualizacji, jeśli zmieniły się dane przedsiębiorcy lub miejsce przechowywania ksiąg rachunkowych;

- niewystawianie faktur, rachunków lub np. odmowa ich wydania.

„Czynny żal” daje również ochronę przedsiębiorcom, którzy w sposób celowy i przemyślany popełnili czyn zabroniony określony w przepisach podatkowych, np. celowo nie wystawiali faktur, zaniżali przychody lub wyłudzili podatek VAT.

Ujawnienie popełnionego czynu może się opłacać. Kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe są bardzo zróżnicowane. W przypadku nieujawnionych dochodów, urząd skarbowy może nałożyć nawet 75-procentową, sankcyjną stawkę podatku dochodowego. Za wykroczenia i przestępstwa skarbowe grożą grzywny. Kwalifikacja czynu zależy nie tylko od tego jaki przepis został złamany, ale również od wartości uszczuplonego podatku.


Jak wyrazić „czynny żal”?


Aby skorzystać z instytucji „czynnego żalu”, należy złożyć zawiadomienie. Może być ono złożone w formie pisemnej lub ustnie do protokołu. W przypadku formy pisemnej należy:

- podać podstawę prawną (art. 16 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy),

- określić jakiego rodzaju wykroczenie lub przestępstwo skarbowe zostało popełnione,

- określić w jaki sposób to naraziło na uszczuplenie podatku lub do niego doprowadziło,

- podać informację o wszystkich osobach zaangażowanych w popełnienie czynu (współsprawców).

Jeśli „czynny żal” dotyczy niezłożonej deklaracji (np. PIT, VAT, PCC), to należy dołączyć ją do zawiadomienia. Wyjątek stanowi zamiar złożenia korekty zeznania podatkowego. W takim wypadku nie jest konieczne złożenie „czynnego żalu”, gdyż samo złożenie korekty z pisemną informacją jej przyczyny chroni przed ukaraniem.

Złożenie zawiadomienia nie musi wiązać się z narażeniem na kontrolę podatkową.

 


Zaległy podatek należy zapłacić, niesłuszną nadwyżkę zwrócić, a przedmioty oddać

REKLAMA


Jeśli w wyniku popełnionego czynu doszło do uszczuplenia podatku, należy go zapłacić wraz z odsetkami. Można to zrobić od razu, samodzielnie obliczając odsetki. Od 10 maja 2012 odsetki od zaległości podatkowych wynoszą 14,5% rocznie. Można też poczekać aż urząd skarbowy w odpowiedzi na zawiadomienie poda kwotę podatku do zapłacenia i wyznaczy termin płatności. Dotyczy to również sytuacji, w której przedsiębiorca otrzymał niesłusznie nadpłatę podatku VAT i chce ją zwrócić.

Zawiadomienie o „czynnym żalu” może dotyczyć czynów, w których zostałby orzeczony przepadek przedmiotów, np. towary pochodzące z przemytu. Wtedy przedsiębiorca ma obowiązek złożyć je w urzędzie skarbowym. Jeśli nie można tego uczynić lub przechowywanie ich nastręczałoby problemy (np. produkty zagrożone szybkim zepsuciem lub zniszczeniem), należy liczyć się z koniecznością uiszczenia równowartości pieniężnej.


Kiedy nie można złożyć „czynnego żalu”?


Nie zawsze można skorzystać z instytucji „czynnego żalu”. Zawiadomienie nie odniesie skutku, jeśli przedsiębiorca składa „czynny żal”:

- w czasie, kiedy organ ścigania ma już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego,

REKLAMA

- po rozpoczęciu przez organ ścigania czynności służbowej, w szczególności przeszukania, czynności sprawdzającej lub kontroli zmierzającej do ujawnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, chyba że czynność ta nie dostarczyła podstaw do wszczęcia postępowania o ten czyn zabroniony.

Jeśli urząd skarbowy rozpoczął kontrolę, która zmierza do zweryfikowania prawidłowości rozliczania podatku VAT, to na złożenie „czynnego żalu” w sprawie rozliczeń tego podatku jest już za późno. Przedsiębiorca musi złożyć „czynny żal” zanim urząd skarbowy zorientuje się, że mogło dojść do nieprawidłowości. Nie oznacza to jednak, że „czynnego żalu” w ogóle nie można złożyć w czasie trwania kontroli. Jeśli urzędnicy rozpoczną kontrolę w sprawie nieujawnionych dochodów (zagrożonych 75-procentową, sankcyjną stawką PIT), to przedsiębiorca wciąż za pomocą „czynnego żalu” może się przyznać do tego, że nie ewidencjonował przychodów z działalności gospodarczej.

Ponadto, przepisy określają, że nie jest możliwe skorzystanie z „czynnego żalu” jeśli przedsiębiorca:

- kierował wykonaniem ujawnionego czynu zabronionego,

- wykorzystał uzależnienie innej osoby od siebie i polecił jej wykonanie ujawnionego czynu zabronionego,

- zorganizował grupę albo związek mający na celu popełnienie przestępstwa skarbowego albo nimi kierował (wyjątkiem jest tutaj sytuacja, gdy „czynny żal” złożą również wszyscy pozostali uczestnicy grupy lub związku),

- nakłaniał inną osobę do popełnienia wykroczenia lub przestępstwa skarbowego w celu skierowania przeciwko niej postępowania o ten czyn zabroniony.


Czasem wystarczy złożyć korektę podatkową i nie trzeba „czynnie żałować”


Przepisy podatkowe przewidują również, że karze nie podlega podatnik, który złoży korektę deklaracji. Aby korekta deklaracji została uznana za prawidłową, należy poprawić błąd popełniony w uprzednio złożonej deklaracji oraz dołączyć osobne, pisemne uzasadnienie przyczyny tej korekty. W piśmie należy opisać błąd, jaki wkradł się do deklaracji oraz jak wpływa to na wysokość zapłaconego podatku.

Złożenie korekty wystarczy, jeśli przedsiębiorca zorientował się, że np. niesłusznie zakwalifikował do kosztów uzyskania przychodów wydatek osobisty lub wpisał nieprawidłowo kwotę należnego podatku w deklaracji VAT. W dołączonym piśmie należy wyjaśnić, dlaczego doszło do błędu np. pomyłka, przeoczenie, zagubiona faktura itp. Nie można natomiast złożyć korekty w przypadku trwającej kontroli lub postępowania podatkowego (w zakresie objętym tymi czynnościami), a także po przedawnieniu się zaległości podatkowej.

W tym wypadku również należy zapłacić zaległy podatek wraz z odsetkami. Można to zrobić od razu lub zaczekać na wezwanie urzędu skarbowego.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Infact

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

REKLAMA

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

REKLAMA

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

Krajowy System e-Faktur (KSeF). Prezydent podpisał ustawę

Prezydent Karol Nawrocki podpisał w środę zmianę ustawy o VAT, wprowadzającą Krajowy System e-Faktur (KSeF) - poinformowała kancelaria prezydenta. Co to oznacza dla firm?

REKLAMA