Kategorie

Postępowanie karno - skarbowe

Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Od kilku lat widoczna jest naganna praktyka organów podatkowych masowego, „profilaktycznego” wszczynania postępowań karnoskarbowych wszędzie tam, gdzie istnieje ryzyko przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jak oceniają to sądy administracyjne?
W dniu 18 marca 2021 r. odbędzie się bezpłatne szkolenie on-line (webinar) poświęcone praktycznym sposobom ograniczenia ryzyka pociągnięcia do odpowiedzialności karnoskarbowej osób odpowiedzialnych za kwestie podatkowe w firmie. Szkolenie będzie oparte o doświadczenia ekspertów Enodo Advisors płynące z reprezentowania Klientów w postępowaniach przed organami ścigania i sądami karnymi. Portal infor.pl objął patronat medialny nad tym webinarem.
Przedłużanie ściągalności zobowiązań podatkowych przez organy podatkowe poprzez wszczynanie w tym celu, i jedynie w tym celu, postępowań karno-skarbowych - taki proceder, zgodnie z najnowszą linią orzeczniczą, jest niedopuszczalny.
Kwestia instrumentalnego wszczynania postępowania karnego skarbowego, w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, była już wielokrotnie przedmiotem wyroków sądów administracyjnych. Problematyka ta jest szczególnie istotna w przypadku, gdy organy podatkowe wszczynają takie postępowanie tuż przed terminem przedawnienia.
30 lipca 2020 r. sąd zanegował dotychczasowe praktyki administracji skarbowej w kontekście wszczynania postępowań karnych skarbowych na krótko przed upływem terminu przedawnienia.
30 lipca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyroki bardzo istotne dla wielu podatników pozostających w sporze z organami podatkowymi (sygn. I FSK 128/20, I FSK 42/20). Sąd kasacyjny oddalił skargi kasacyjne organu podatkowego na wyroki WSA we Wrocławiu, w których rozważono kwestie nadużycia prawa przez organ poprzez instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego.
Zmiana realiów rynkowych wywołana światową pandemią COVID-19 w wielu przypadkach będzie wiązać się z koniecznością rewizji uzgodnień biznesowych w grupach kapitałowych. Odzwierciedleniem obrotu towarowego i usługowego między powiązanymi jednostkami jest dokumentacja TP sporządzana zgodnie z przepisami CIT. Nie wszyscy przedsiębiorcy są świadomi, że korekta cen transferowych może również wpływać na rozliczenie VAT oraz wymiar należności celnych.
Uczestniczenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zagranicznej grze hazardowej stanowi, zgodnie Kodeksem karnym skarbowym, przestępstwo skarbowe zagrożone karą grzywny do 120 stawek dziennych.
Organy podatkowe dopuszczają się urzędniczego bezprawia - tak wynika z faktów zgromadzonych w raporcie Najwyższej Izby Kontroli. Wobec czego trudno jest przedsiębiorcom dać wiarę w bezstronność działań organów skarbowych. Nastawienia tego nie jest w stanie zmienić Konstytucja biznesu czy tworzenie instytucji rzeczników.
Z przeprowadzonych analiz wynika, że pracownicy urzędów skarbowych nadużywają prawa i instrumentalnie traktują przepisy o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
W dwóch precedensowych wyrokach z 22 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że pismo zawiadamiające podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wskutek wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (art. 70c w związku z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej), oprócz wskazania podstawy prawnej zawieszenia musi też zawierać podstawy (przyczyny i konkretne zarzuty) wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Eksperci chwalą tezy tych wyroków.
W dobie zaostrzonej walki z przestępstwami skarbowymi, uczestnikiem karuzeli podatkowej może zostać nawet podatnik uczestniczący w łańcuchu dostaw, np. właściciel magazynu, który wynajął pomieszczenie. Z tego względu bardzo istotne jest dokładne zweryfikowanie kontrahenta, w celu zabezpieczenia przedsiębiorstwa przed ryzykiem wynikającym z tego tytułu, w tym odpowiedzialnością karno skarbową.
Handel fakturami kosztowymi nie jest nowym zjawiskiem, ale miał zostać wyeliminowany przez JPK. Nic takiego jednak się nie stało. Po wykryciu wystawcy takich faktur fiskus może skontrolować wszystkich jego kontrahentów, a to przełoży się na domiar podatku i sankcje karnoskarbowe.
Sąd orzekł, że podmiot urządzający grę na automatach w różnych miejscach bez ważnej koncesji na kasyno gry popełnia przestępstwo w świetle przepisów Kodeksu karnego skarbowego w każdym z tych miejsc. W takim przypadku nie można zastosować do takich działań konstrukcji czynu ciągłego, skoro nie spełniają one warunku tożsamości czynów.
Zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Przy czym, żeby wszczęcie postępowania wywołało wskazany skutek, warunkiem koniecznym jest zawiadomienie o tym fakcie podatnika przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania.
W świetle przepisów kodeksu karnego skarbowego zawieszone postępowanie karne skarbowe wznawia się po ustaniu przyczyn jego uprzedniego zawieszenia. Powstaje pytanie, czy wydanie decyzji podatkowej przez organ pierwszej instancji powoduje taką możliwość, a także czy ponowne pojęcie postępowania jest zaskarżalne?
Krajowa Rada Doradców Podatkowych dokonała rewizji obecnie obowiązujących przepisów ustawy o doradztwie podatkowym, w efekcie czego powstał daleko idący i ambitny projekt nowelizacji tej ustawy, który w połowie czerwca został skierowany do Ministerstwa Finansów. O propozycjach zmian w doradztwie podatkowym rozmawiamy z prof. Adamem Mariańskim, przewodniczącym Krajowej Rady Doradców Podatkowych.
Pełnomocnika może ustanowić osoba niebędąca stroną, jeżeli wymagają tego jej interesy w toczącym się postępowaniu karnym czy karnym skarbowym. Świadek może to zrobić w sytuacji, w której nie dysponuje wystarczającą wiedzą profesjonalną do obrony swych praw w toku składania zeznań, a taka obrona jest konieczna ze względu na okoliczności.
Podatnik musi zostać powiadomiony o czynnościach organu podatkowego we właściwy sposób. Naruszenie przez organ przepisów o dokonywaniu doręczeń skutkować może podstawę do zaskarżenia, a następnie uchylenia decyzji w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W konsekwencji prawomocnego uchylenia decyzji zawieszenie biegu przedawnienia nie nastąpi, a zobowiązanie podatkowe po upływie ustawowego terminu wygaśnie.
Krąg osób, które mogą ponosić odpowiedzialność karno-skarbową z tytułu zajmowania się sprawami gospodarczymi na podstawie Kodeksu karnego skarbowego, może obejmować szeroką grupę. W szczególności będą to osoby zajmujące się sprawami finansowymi innych podmiotów z mocy przepisów prawa, decyzji właściwego organu lub faktycznego wykonywania takich czynności.
Złożenie prawnie skutecznej korekty deklaracji podatkowej, które skutkuje umorzeniem postępowania, możliwe jest także po wszczęciu postępowania karnego skarbowego.
Zobowiązania podatkowe ulegają przedawnieniu, co do zasady, z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Od tej zasady są jednak wyjątki, dzięki którym bieg terminu przedawnienia może być przerwany lub zawieszony. Okazuje się, że organy podatkowe wielokrotnie wręcz instrumentalnie korzystają z postępowań karnoskarbowych właśnie w celu zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Już 31 proc. wyroków w sprawach karnych skarbowych dotyczy DPO, a w tym roku zainteresowanie tą procedurą może być większe. UKS-y zaznaczają jednak, że nie zawsze można ją stosować. O skokowo rosnącym zainteresowaniu dobrowolnym poddaniem się odpowiedzialności karnej skarbowej (dalej: DPO) informują niektóre kancelarie prawne i podatkowe. Klienci pytają o DPO dużo częściej niż w zeszłych latach, a i sami eksperci zachęcają do korzystania z tej instytucji.
Przedsiębiorców czeka rewolucja w kontroli podatku VAT. Wszystko za sprawą nowego narzędzia kontroli podatkowej, jakim będzie od 1 lipca br. Jednolity Plik Kontrolny (JPK), który ma uszczelnić system podatkowy. JPK zakłada uwzględnienie bardzo szczegółowych zestawień z kilku obszarów. Za nieprzekazanie pliku będzie grozić odpowiedzialność karno-skarbowa.
Organy skarbowe często w swojej praktyce próbują w ramach czynności sprawdzające zebrać materiał dowodowy wykraczające poza regułę określoną dla tego postępowania.
Zdecydowana większość, bo aż 95 proc. spraw karnych skarbowych kończy się orzeczeniem winy, ale na więzienie skazywany jest tylko co dwudziesty winny przestępstwa skarbowego - wynika z raportu „Członkowie zarządu na celowniku organów skarbowych”.
Handel w internecie jest prężnie rozwijającą się sferą, generującą rokrocznie ogromne zyski dla prowadzących transakcje w wirtualnej przestrzeni. Wyniki badań Milward Brown pokazują, iż Allegro było w 2014 roku jednym z najczęściej odwiedzanych portali, a jego działalność wiąże się z obrotem 10 mld złotych w skali roku. W związku z tym na myśl nasuwa się kilka pytań związanych z rozliczaniem transakcji z fiskusem. Kto i kiedy musi się rozliczyć z działalności na Allegro? Jakie są konsekwencje braku rozliczenia?
Nie można tłumaczyć nieodebrania maila od fiskusa jego przeoczeniem. Przy tradycyjnej formie korespondencji z urzędem skarbowym, jeśli podatnika nie było w domu czy w biurze, pismo urzędowe może trafić np. do sąsiada. W obu przypadkach po pewnym czasie pismo od fiskusa – nawet jeśli faktycznie nie zostało odebrane - uznaje się za doręczone.
Jakie są etyczne granice działań pełnomocników profesjonalnych w sprawach podatkowych i karnoskarbowych? Jak określać granice prawidłowego reprezentowania interesów klienta wobec działania mogącego wypełnić znamiona pomocnictwa, podżegania a nawet sprawstwa kierowniczego w przestępstwach karnoskarbowych?
Jakie są etyczne granice działań pełnomocników profesjonalnych w sprawach podatkowych i karnoskarbowych? Jak określać granice prawidłowego reprezentowania interesów klienta wobec działania mogącego wypełnić znamiona pomocnictwa, podżegania a nawet sprawstwa kierowniczego w przestępstwach karnoskarbowych?
Jakie są etyczne granice działań pełnomocników profesjonalnych w sprawach podatkowych i karnoskarbowych? Jak określać granice prawidłowego reprezentowania interesów klienta wobec działania mogącego wypełnić znamiona pomocnictwa, podżegania a nawet sprawstwa kierowniczego w przestępstwach karnoskarbowych?
Sąd Najwyższy w dniu 18 grudnia 2013 r. podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt I KZP 19/13), w której stwierdził, że przedmiotem czynności przestępstwa określonego w art. 299 § 1 k.k. są wymienione w tym przepisie "środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości" pochodzące bezpośrednio lub pośrednio z popełnienia czynu zabronionego: sprawcą przestępstwa może być również sprawca czynu zabronionego, w tym oszustwa, z którego popełnieniem związana jest korzyść w postaci odliczenia lub zwrotu podatku od towarów i usług.
Organy podatkowe mają ustawowe prawo do kontrolowania podatników. Można wyróżnić trzy różne tryby, za pomocą których urzędnicy fiskusa mogą sprawdzać podatników - kontrola, postępowanie kontrolne i postępowanie podatkowe.
NSA w wyroku z 10 października 2013 r. uznał, że dokonując wykładni pojęcia „dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi”, na gruncie przepisów ordynacji podatkowej, należy posługiwać się tylko zdarzeniem potwierdzonym, opartym na dacie pewnej.
Czasem popełnienie przestępstwa skarbowego jest bezsporne. W takiej sytuacji sprawcy opłaca się złożyć wniosek o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. W tym trybie można zapłacić karę grzywny w wysokości ustalonej na etapie postępowania przygotowawczego, bez konieczności chodzenia do sądu. Informacja o poniesieniu odpowiedzialności w tej formie nie jest wpisywana do Krajowego Rejestru Karnego.
W postępowaniu podatkowym podatnik ma prawo dołączyć do akt urzędowych zaświadczenia, deklaracje oraz faktury. Ma również możliwość wnioskować o przesłuchanie świadków. Jednak to urząd zdecyduje, czy weźmie to pod uwagę.
Odpowiedzialności karnej skarbowej za niedopełnienie obowiązków podatkowych można uniknąć. Jak? Kodeks karny skarbowy przewiduje możliwość skorzytania przez podatnika z tzw. instytucji czynnego żalu.
Podatnicy mają prawo nie przyjąć mandatu od organu podatkowego, jeśli dotyczy on drobnego przewinienia o znikomej społecznie szkodliwości lub jeśli zawinili nieumyślnie. Mogą się także bronić przed odpowiedzialnością karną skarbową, jeśli przepisy podatkowe są niejasne i stanowią problem dla samych organów podatkowych.
Już od 1 lipca 2013 r. zacznie obowiązywać ustawa śmieciowa, z którą wiąże się obowiązek złożenia tzw. deklaracji śmieciowej. Za jej niezłożenie grozi odpowiedzialność karno-skarbowa, podobnie jak w przypadku niezłożenia zeznania podatkowego.
Co piąty pracownik w Polsce wie o manipulacjach księgowych swojej firmy - wynika z Badania Nadużyć Gospodarczych Ernst & Young.
Jak prawidłowo ująć w księgach rachunkowych koszty postępowania sądowego i koszty zastępstwa procesowego oraz należne odsetki ustawowe i karne w związku z dochodzeniem zwrotu należności z tytułu udzielonych pożyczek?
Od początku 2013 r. maksymalna kara porządkowa za ignorowanie organu podatkowego wzrosła z 2700 zł do 2800 zł. Karę porządkową trzeba zapłacić w ciągu siedmiu dni.
W praktyce działalności gospodarczej nietrudno o wykroczenie lub przestępstwo skarbowe. Przepisy podatkowe dają jednak szansę na uniknięcie konsekwencji, jeśli przedsiębiorca w porę przyzna się do popełnionego czynu w ramach tzw. „czynnego żalu”. Jak przyznać się do czynu zabronionego, aby uniknąć kar? Kiedy zamiast „czynnego żalu” wystarczy złożenie korekty deklaracji?
O wszczęciu postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe (a tym samym o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego) podatnik musi zostać poinformowany. Przepis art. 70 § 6 pkt 1 ordynacji podatkowej, który przewiduje skutek zawieszenia biegu przedawnienia mimo braku takiej informacji dla podatnika jest zdaniem Trybunału Konstytucyjnego niezgodny z Konstytucją RP.
Polecenie wykonania określonych działań, dostarczenie środków czy kierowanie określoną czynnością sprzeczną z prawem może niekiedy stanowić przestępstwo skarbowe. Nie ma znaczenie fakt, że zostało ono popełnione przez inną osobę. Kiedy zatem ponosi się odpowiedzialność za takie zachowania?
Powszechna jest opinia o surowości aparatu fiskalnego i nikłych możliwościach obrony nie tylko podczas postępowania w urzędzie, ale również przed sądem. Mandaty i grzywny za przestępstwa i wykroczenia skarbowe nie są wcale czymś rzadkim. Procedura karnoskarbowa jest rygorystyczna, ale im bliżej skazania, tym podatnik ma większą możliwość na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności i uniknięcie przynajmniej części sankcji. Procedura karnoskarbowa należy do jednych z najbardziej skomplikowanych procedur. Zatem zalecamy przy ewentualnych problemach karnoskarbowych korzystać z pomocy adwokata lub radcy prawnego. Jednak warto znać i samemu podstawowe zasady odpowiedzialności za przestępstwa i wykroczenia skarbowe.