Kategorie

Kiedy odpowiedzialność za jedno przestępstwo skarbowe ponosi dwie lub więcej osób?

Katarzyna Broniszewska
Kiedy odpowiedzialność za jedno przestępstwo skarbowe ponosi dwie lub więcej osób?
Polecenie wykonania określonych działań, dostarczenie środków czy kierowanie określoną czynnością sprzeczną z prawem może niekiedy stanowić przestępstwo skarbowe. Nie ma znaczenie fakt, że zostało ono popełnione przez inną osobę. Kiedy zatem ponosi się odpowiedzialność za takie zachowania?

Przestępstwo skarbowe można popełnić mimo braku osobistego, faktycznego wykonania czynności stanowiących zabroniony czyn. Przestępstwem (obok samodzielnego dokonania czynu) będzie:

1)      współsprawstwo

2)      sprawstwo kierownicze

3)      sprawstwo polecające  

Współsprawstwo

Różnica pomiędzy współsprawstwem a sprawstwem pojedynczym tkwi w dwóch elementach - zamiarze dokonania przestępstwa, który podejmuje kilka osób oraz jego realizacji, która zostaje rozłożona na więcej niż jedną osobę- zgodnie z ustalonym podziałem ról.

Aby można było zarzucić komuś współsprawstwo muszą wystąpić dwa warunki. Przestępstwo musi być dokonane wspólnie i w porozumieniu. Drugi element ma podstawowe znaczenie.

Reklama

Porozumienie dwóch lub większej ilości osób może nastąpić nie tylko przed dokonaniem przestępstwa. Nie jest wykluczone, żeby zostało zawarte w trakcie realizacji czynu. Ponadto jego zawarcie nie wymaga żadnej szczególnej formy, co oznacza, że każde zachowanie, które w dostatecznie jasny sposób wyraża wolę i zamiar danych osób, będzie mogło stanowić porozumienie.

Dwie (lub więcej) osób popełniają to samo przestępstwo w tym samym miejscu i czasie, ale działają bez porozumienia- jednej nocy kradną samochody należące do jednego właściciela sprzed jego posesji. Ich zachowanie nie będzie współsprawstwem.

Drugi warunek dotyczy dokonania przestępstwa wspólnie. Czynność wykonawcza zostaje spełniona wspólnie przez co najmniej dwie osoby. Zachowanie jednego sprawcy uzupełnia swoim działaniem drugi sprawca.

Nie oznacza to jednak, że każda z osób wykonuje część ustalonych zadań. Może tak się stać, ale nie musi. Podział ról zależy od wcześniejszego porozumienia, a ono może przewidywać, że np. jedna z osób nie wykona żadnej czynności fizycznej ale w inny sposób przyczyni się do popełnienia przestępstwa.  

Niewykonanie żadnej czynności, pomimo istnienia obowiązku jej wykonania - tzw. zaniechanie, może być formą wspólnego działania np. jedna z osób zaniecha kontroli celnej na przejściu granicznym.

Współsprawstwo zazwyczaj ma miejsce, gdy żadna z osób działających nie wykonuje w całości czynu zakazanego i bez współsprawstwa żadna z nich nie byłaby sprawcą.

Sprawstwo kierownicze

Reklama

Osoba kierująca działaniami, które stanowią przestępstwo, a sama ich nie wykonująca także może ponosić odpowiedzialność. Nie ma tutaj znaczenia fakt, że może ona nie być pomysłodawcą ani inicjatorem czy organizatorem akcji przestępczej.

Kierownictwo polega na wydawaniu decyzji związanych przede wszystkim z rozpoczęciem, prowadzeniem, zmianą, zakończeniem realizacji przestępstwa. Adresatem tych decyzji jest ten, kto bezpośrednio wykonuje określone czynności.

Sprawstwo polecające

Kolejnym przykładem tego, kiedy można być pociągniętym do odpowiedzialności karnej samemu, nie wykonując działań będących przestępstwem, jest sytuacja sprawstwa polecającego. Opiera się ono na wydaniu polecenia popełnienia przestępstwa osobie, która faktycznie dokonuje czynności zabronionej przez prawo.

Jednak pomiędzy nią a tym, kto wydaje to polecenie, musi istnieć stosunek zależności. Jest on rozumiany szeroko, co oznacza, że zależność ta nie musi wiązać się z jakimś stosunkiem, podległością formalną. Wystarczy aby faktycznie dana osoba była podległa temu, kto poleca wykonanie przestępstwa.

Co więcej, samo polecenie może być wydane w dowolnej formie zrozumiałej dla odbiorcy.

Osoba, która wydaje polecenie, poniesie odpowiedzialność dopiero z momentem dokonania zabronionego czynu. W sytuacji, kiedy będzie miało miejsce samo usiłowanie, polecający odpowie jak za usiłowania. Natomiast jeżeli do usiłowania nie dojdzie lub usiłowanie nie jest karalne, polecający uniknie negatywnych konsekwencji prawnych.

W prawie karnym wyróżnia się także inne formy uczestnictwa w popełnieniu przestępstwa. Są nimi podżeganie, pomocnictwo oraz prowokacja. W prawie karnym skarbowym formy te są karalne, ale tylko w odniesieniu do przestępstw. Zatem jeżeli ktoś np. pomaga w popełnieniu wykroczenia nie będzie ponosił odpowiedzialności karnej.

Odpowiedzialność współsprawców

Każdy ze współsprawców, biorących udział w przestępstwie odpowiada indywidualnie za swoje własne działania. Oznacza to, że jeżeli zajdą warunki o charakterze osobistym, na podstawie których będzie można zaostrzyć, złagodzić lub w ogóle wyłączyć odpowiedzialność karną współsprawcy, to nie będzie można odnieść i zastosować ich wobec pozostałych uczestników przestępstwa.

Polecamy: Jak rozliczać koszty w czasie

Polecamy: Czy obiad z kontrahentem w restauracji to reprezentacja, czy koszt uzyskania przychodu

Do takich okoliczności zalicza się m.in. nieletniość sprawcy, jego stan psychiczny wyłączający świadome działanie, uprzednia karalność. Okoliczność ta nie możne jednak stanowić tzw. znamienia czynu zabronionego, czyli jednej z cech zachowania opisanej w ustawie karnej charakteryzującej dane przestępstwo (np. wysoka szkodliwość społeczna czynu, jego bezprawność).

Każda z osób biorących udział w przestępstwie odpowiada w granicach swojej umyślności lub nieumyślności. Granice umyślności wskazują zakres czynności, które sprawca sam chciał wykonać lub – mogąc je przewidzieć - godził się na ewentualne ich wykonanie. W granicach swojej nieumyślności odpowiada za to, co przewidywał lub mógł przewidzieć, ale do czego dopuścił na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach.

Współsprawca, który dobrowolnie zapobiegnie zakazanym działaniom, może uchronić się przed odpowiedzialnością karną.

Innym przypadkiem, kiedy dana osoba może być narażona na negatywne konsekwencje karnoskarbowe i odpowiadać jak sprawca jest sytuacja, gdy zajmuje się ona sprawami gospodarczymi osoby fizycznej, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej.

Może ona wykonywać swoje obowiązki na podstawie umowy (np. zlecenie o pracę), decyzji organu, przepisu prawa lub po prostu faktycznie realizować swoje zadania.

Sprawy gospodarcze obejmują różnego rodzaju czynności prawne i faktyczne, które są wykonywane w związku z działalnością gospodarczą danego podmiotu i dotyczą jego sfery gospodarczej. W zakres spraw gospodarczych wchodzą także sprawy finansowe. Ich prowadzenie musi wiązać się z samodzielnością w podejmowaniu decyzji. Osoba, która wykonuje jedynie zadania techniczne lub pomocnicze nie będzie odpowiadała jak sprawca.

Przykładem osoby prowadzącej sprawy gospodarcze a odpowiadającej jak sprawca w przypadku przestępstwa, może być doradca podatkowy, dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, prezes zarządu, członek rady nadzorczej spółki, członek zarządu fundacji, członek zarządu spółdzielni itp.

   

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    19 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    ECOFIN o reformie stawek VAT i unii bankowej

    Reforma stawek VAT w UE. Reforma stawek podatku VAT, unia bankowa i usługi finansowe – to tematy posiedzenia Rady ECOFIN, które odbyło się 18 czerwca 2021 r. Dyskutowane przez Radę rozwiązania na tym etapie uwzględniają większość głównych priorytetów negocjacyjnych Polski w zakresie stosowania obniżonych stawek VAT. Polska liczy na ich przyjęcie w trakcie Prezydencji Słowenii w Radzie UE. Było to ostatnie planowane posiedzenie ECOFIN za Prezydencji Portugalii.

    Wymiana danych podatkowych w czasie rzeczywistym - Finlandia i Estonia są pierwsze

    Wymiana danych podatkowych. O przystąpieniu do elektronicznej wymiany informacji podatkowych w czasie rzeczywistym poinformowały w 18 czerwca 2021 r. władze Finlandii i Estonii. Według organów podatkowych dwóch sąsiednich krajów tego typu rozwiązanie jest "unikatowe" w skali światowej.

    Transakcje z rajami podatkowymi – kolejne obowiązki dla podmiotów powiązanych i niepowiązanych

    Transakcje z rajami podatkowymi. Od 1 stycznia 2021 r. obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych dla podatników CIT, PIT i spółek niebędącymi osobami prawnymi dla transakcji o wartości powyżej 500 tys. PLN dotyczy zarówno podmiotów powiązanych, jak i niepowiązanych, jeżeli rzeczywisty właściciel ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, czyli w raju podatkowym.

    Wartość początkowa środka trwałego - jak ustalić

    Wartość początkowa środka trwałego. Przepisy ustawy o podatkach dochodowych (ustawa o PIT i ustawa o CIT) określają dość dokładnie zasady ustalania wartości początkowej środków trwałych. Ustalenie wartości początkowej wg wyceny podatnika jest możliwością daną przez przepisy jedynie w wyjątkowych przypadkach - jeżeli nie można ustalić tej wartości wg ceny zakupu. Podatnicy nabywający środki trwałe (np. samochody) i remontujący je mogą ustalić wartość początkową z uwzględnieniem wydatków poniesionych (do dnia oddania środka trwałego do użytkowania) na naprawę, remont, czy modernizację - o ile mogą udokumentować te wydatki.

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier na rynku wewnętrznym (wydanie II)

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii opublikowało 16 czerwca 2021 r. już drugą Czarną Księgę barier (administracyjnych i prawnych) na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej, które utrudniają działalność transgraniczną polskich przedsiębiorców.

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT - 300 zł więcej netto

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT. Proponowana przez rząd podwyżka najniższej krajowej (płacy minimalnej) w 2022 r. do poziomu 3000 zł brutto (tj. o 7,1 proc. w porównaniu do minimalnego wynagrodzenia 2021 roku) nie jest rewolucyjna - wskazują ekonomiści. Jednocześnie zauważają, że efekt podwyżki będzie wzmocniony przez zapowiedziane w Polskim Ładzie zmiany w systemie podatkowym (głównie w podatku dochodowym pd osób fizycznych - PIT). Szacuje się, że wynagrodzenie netto osoby zarabiającej płacę minimalną wzrośnie w 2022 roku o ok. 300 zł miesięcznie.

    Problematyczne transakcje z rajami podatkowymi – ceny transferowe, dokumentacja, odpowiedzialność

    Transakcje z rajami podatkowymi a ceny transferowe. Od pewnego czasu polski ustawodawca wyjątkowo chętnie wykorzystuje przepisy z zakresu cen transferowych do pobierania informacji o transakcjach realizowanych z podmiotami zarejestrowanymi w rajach podatkowych. Obowiązki nakładane na polskich podatników w tym zakresie są coraz szersze i wymagają coraz większych nakładów administracyjnych. Jednocześnie, wprowadzane przepisy często są tworzone w sposób chaotyczny i nie zawsze uzasadniony.

    Fiskus zajął majątek firmy mimo braku dowodów

    Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego na majątku podatnika. Urząd skarbowy zajął konto firmy i należny jej zwrot VAT mimo braku dowodów i nieprawidłowości. Czy miał do tego prawo?

    Podatki 2021: osobista odpowiedzialność członków zarządu na nowo (bezpłatne webinarium 24 czerwca)

    24 czerwca 2021 r. o godz. 10:00 rozpocznie się bezpłatne webinarium (szkolenie online) poświęcone obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. przepisom rozszerzającym obowiązki z zakresu cen transferowych dla podmiotów niepowiązanych. Za brak dopełnienia należytej staranności i nowych obowiązków dokumentacyjnych odpowiadają osobiście członkowie zarządu! Webinarium poprowadzą Artur Klęsk, Partner w Enodo Advisors oraz Jakub Beym, Senior Associate w Enodo Advisors. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Skonta i rabaty przy rozliczaniu transakcji międzynarodowych

    W transakcjach handlowych rozróżniamy różnego rodzaju obniżki cen. Wśród najczęściej stosowanych są skonta i rabaty. Należy jednak pamiętać, że ich udzielenie ma wpływ na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT), a tym samym także na wysokość podatku jaki zapłaci przedsiębiorca.

    Czym różni się najem prywatny od najmu w działalności gospodarczej?

    Podatek od najmu. W dniu 24 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął ważną uchwałę (w składzie 7. sędziów) dotyczącą rozróżnienia najmu prywatnego i najmu prowadzonego w ramach działalności gospodarczej dla potrzeb opodatkowania PIT i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jak tę kwestię rozstrzygnął NSA?

    Czy wszyscy podatnicy muszą mieć kasę online od 1 stycznia 2023 r.?

    Kasy fiskalne online są już obowiązkowe dla wybranych grup podatników. Natomiast kasy z elektronicznym zapisem kopii będą dostępne tylko do końca 2022 r. Czy oznacza to, że wszyscy podatnicy będą musieli mieć kasy fiskalne online od 1 stycznia 2023 r.? Co warto wiedzieć o nowym rodzaju kas?

    Sprawozdania finansowe zakładów ubezpieczeń i reasekuracji - zmiany od 2022 r.

    Sprawozdania finansowe. Ustawodawca rozszerza zakres wymogów sprawozdawczych dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Nowe obowiązki sprawozdawcze będą stosowane od 2022 r., tj. do sprawozdań za rok obrotowy rozpoczynający się w 2021 r.

    Estoński CIT - zmiany od 2022 roku

    Estoński CIT. Od 2022 r. ryczałt od dochodów w CIT (czyli tzw. estoński CIT) będzie mogła wybrać każda spółka kapitałowa, niezależnie od wielkości, bo zniknie limit przychodów 100 mln zł. Estoński system będzie też dla spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych.

    E-faktury od 2022 r. Pilotaż od października 2021 r.

    E-faktury są już na kolejnym etapie procesu legislacyjnego. Ustawodawca chce wspólnie z biznesem testować nowe rozwiązanie już od października 2021 r., tak aby jak najwięcej firm korzystało w pełni z e-faktury w 2022 r. Korzystanie z e-faktury stanie się obligatoryjne od 2023 r.

    Rejestracja w CRPA (Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych) do 30 czerwca

    Rejestracja w CRPA. Ministerstwo Finansów przypomina, że 30 czerwca 2021 r. upływa termin (okres przejściowy) na dokonanie: zgłoszenia rejestracyjnego w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA) dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. nie były objęte obowiązkiem dokonywania zgłoszeń rejestracyjnych w podatku akcyzowym albo zgłoszenia uzupełniającego w CRPA dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. zostały zarejestrowane na podstawie zgłoszenia rejestracyjnego AKC-R.

    Dotacja z gminy wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem a przedawnienie

    Dotacja z gminy a przedawnienie. Coraz więcej osób w swojej działalności stara się korzystać z różnych form pomocy. Jednym z popularnych rodzajów wsparcia, są różnego rodzaju dotacje – w tym dotacje z jednostek samorządu terytorialnego. W trakcie działalności podmiotu może jednak okazać się, że środki z dotacji zostały nieprawidłowo spożytkowane. W takiej sytuacji, zasadniczo, podatnik powinien zwrócić dotację – co w praktyce może jednak okazać się dla niego niemożliwe do wykonania (szczególnie po dłuższym czasie). Tak samo więc jak w innych przypadkach, ustawodawca przewidział odpowiedni okres przedawnienia dla konieczności zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Warto jednak dowiedzieć się, jak należy obliczać ten termin - w szczególności, że proces przyznania, korzystania i rozliczenia dotacji może być dość długi – i wskazywać na różne momenty, od których należałoby obliczać termin przedawnienia.

    Polski Ład. 2/3 emerytów z zerowym PIT

    Zerowy PIT dla emerytów. Dwie trzecie emerytów będzie miało zerowy PIT, a duża część zapłaci niższy podatek - zapewnił wiceminister finansów Piotr Patkowski. Seniorzy, którzy pobierają emerytury powyżej 5 tys. zł miesięcznie stracą rocznie 75 zł - dodał. Polski Ład dla emerytów - kto zyska, kto straci?

    Interpretacja podatkowa nie może pomijać przepisów

    Interpretacja podatkowa. Przedsiębiorca wdał się w spór z fiskusem o pieniądze należne z tytułu CIT. Oczywiście fiskus chciał ich więcej, w tym celu interpretował przepisy tak, a w zasadzie pomijał ich część, aby uzasadnić słuszność poboru wyższego podatku. Ale po stronie przedsiębiorcy stanął sąd, przypominając organom skarbowym, że: „Nie wolno jest również interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne” (wyrok WSA w Krakowie z 5 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1262/20).

    Rekordowy Twój e-PIT w 2021 roku

    Twój e-PIT w 2021 roku. Ministerstwo Finansów podsumowało tegoroczny sezon rozliczeń podatkowych PIT, a w szczególności najbardziej popularną e-usługę Krajowej Administracji Skarbowej - Twój e-PIT.

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa – rozliczenia podatkowe (PIT, CIT, VAT, PCC)

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa. Rozważając możliwość restrukturyzacji działalności, oprócz standardowych rozwiązań takich jak m.in aporty przedsiębiorstw, połączeń lub sprzedaży (niezależnie czy mamy do czynienia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa czy przedsiębiorstwem), należy wziąć pod uwagę możliwości oferowane przez leasing finansowy przedsiębiorstwa. W analizie opłacalności przedsięwzięcia musimy wziąć pod uwagę nie tylko aspekt biznesowy, ale również kwestie opodatkowania danej transakcji. Należy zwrócić uwagę, zarówno na podatki dochodowe (odpowiednio PIT oraz CIT), podatek od towarów i usług oraz podatek od czynności cywilnoprawnych.

    Jak wygląda cyberatak na firmową sieć?

    Cyberatak na firmową sieć. W trakcie pandemii ponad połowa polskich firm (54%) zauważyła wzrost liczby cyberataków. W opublikowanej w maju br. analizie Active Adversary Playbook 2021 analitycy ujawniają, że przestępcy zostają wykryci średnio dopiero po 11 dniach od przeniknięcia do firmowej sieci. W tym czasie mogą swobodnie poruszać się po zasobach i wykradać dane przedsiębiorstwa. Coraz trudniej namierzyć złośliwą działalność, jednak pomocna w tym zakresie może okazać się pandemia. W ubiegłym roku wzrosły bowiem umiejętności i szybkość reagowania zespołów IT.

    Kasa fiskalna online - serwis klimatyzacji w samochodach

    Kasa fiskalna online. Czy prowadząc działalność w ramach punktu serwisowego klimatyzacji w samochodach osobowych podatnik jest zobowiązany do posiadania kasy fiskalnej online?

    CIT-8 za 2020 r. - wersja elektroniczna opublikowana

    CIT-8 za 2020 r. Ministerstwo Finansów opublikowało cyfrową wersję (30) CIT-8. Zrobiło to po trzech miesiącach od zapowiedzi, za to na dwa tygodnie przed upływem terminu na złożenie tego zeznania.

    Firmy z branży beauty nie mają kas fiskalnych online

    Kasy fiskalnej online. Co trzecia firma z branży kosmetycznej nie ma kasy fiskalnej online, która od 1 lipca 2021 r. będzie obowiązkowa - wskazała inicjatywa Beauty Razem. Branża apeluje do Ministra Finansów o przesunięcie o pół roku terminu obowiązkowej instalacji urządzeń.