REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wynik kontroli skarbowej można zaskarżyć do sądu

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
PwC Studio
Serwis prawno-podatkowy PwC
(nie)możliwość zaskarżenia wyniku kontroli
(nie)możliwość zaskarżenia wyniku kontroli

REKLAMA

REKLAMA

Kontrola skarbowa może się zakończyć decyzją, określającą zaległości podatkowe. Z reguły taka decyzja oznacza nieprzyjemności, ale przynajmniej wiadomo, jak ją podważać, kiedy podatnik nie zgadza się z ustaleniami kontrolujących. Inaczej jest w sytuacji, kiedy kontrola skarbowa kończy się wydaniem tzw. wyniku kontroli. O skutkach prawnych takiego wyniku wypowiedział się niedawno WSA w Rzeszowie.

1. Postępowanie kontrolne, prowadzone przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej, może się zakończyć wydaniem tzw. wyniku kontroli.

REKLAMA

Autopromocja

2. Wynik kontroli nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, jeżeli jego ustalenia mają charakter wyłącznie informacyjny. Przedmiotem zaskarżenia może być tylko taki wynik kontroli, którego treść kształtuje obowiązki lub prawa podatnika w sposób władczy.

Powyższe stwierdzenia to zasadnicze tezy wynikające z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 marca 2012 r. (sygn. I SA/Rz 157/12).

Wynik, czyli kontrola bez decyzji

Sprawa dotyczyła indywidualnego przedsiębiorcy, u którego przeprowadzono kontrolę skarbową. Jej zakres był szeroki, przy czym w większości badanych obszarów nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.

REKLAMA

Pierwszym wyjątkiem był podatek dochodowy od osób fizycznych, gdzie kontrolujący wykazali pewne nieprawidłowości dotyczące potrącania kosztów. Niemniej, sprawa nie miała dalszego biegu, bo przedsiębiorca dokonał odpowiedniej korekty zanim kontrola została zakończona.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Drugi wyjątek to podatek od nieruchomości, co do którego stwierdzono, że przedsiębiorca korzystał ze zwolnienia podatkowego w stosunku do niektórych nieruchomości, które nie powinny być tym zwolnieniem objęte. 

Dyrektor urzędu kontroli skarbowej (dalej: dyrektor UKS), a więc organ odpowiedzialny za prowadzenie postępowania, nie zakończył go decyzją. Zamiast tego, działając na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kontroli skarbowej, zakończył postępowanie tzw. „wynikiem kontroli”.

Przedstawiono w nim m.in. kwestie odnoszące się do podatku od nieruchomości, podając wysokość podatku, jaki był – zdaniem autorów dokumentu – należny, ale nie został zapłacony.

Z drugiej strony, nie nałożono na przedsiębiorcę żadnych obowiązków, ani też nie skierowano do niego żadnych zaleceń. Zamiast tego, wyciąg wyniku kontroli – w części dotyczącej podatku od nieruchomości – został przesłany do wójta, czyli organu uprawnionego do poboru tego podatku. 

Czy przekroczono granice? 

Przedsiębiorca uznał, że ustalenia dotyczące podatku od nieruchomości były nieuprawnione, przede wszystkim dlatego, że nie było o tym podatku mowy w postanowieniu o wszczęciu postępowania.

W związku z tym, zdaniem przedsiębiorcy, kontrolujący naruszyli ustawę o kontroli skarbowej przez samo badanie rozliczeń z tytułu podatku od nieruchomości, nie mówiąc o podawaniu rezultatów tych badań w wyniku kontroli. Dlatego przedsiębiorca wezwał dyrektora UKS do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie wyniku kontroli w zakresie dotyczącym podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na wezwanie, dyrektor uznał, że nie ma podstaw do uchylania wyniku kontroli.

Uzasadniając to stanowisko stwierdził, że podstawę do badania kwestii związanych z podatkiem od nieruchomości daje art. 2 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej. Przepis ten stwierdza, że – w ramach kontroli dotyczącej innych zagadnień – badaniu mogą też podlegać rozliczenia z tytułu zobowiązań podatkowych „stanowiących dochód jednostek samorządu terytorialnego”.

Kontrola prowadzenia działalności? Sprawdź jak powinna ona wyglądać!

Jednocześnie dyrektor podkreślił, że wynik kontroli jest dokumentem, który nie może być zaskarżany do sądu. Jak się niebawem okazało, ten ostatni argument okazał się najważniejszy i to on wyznaczył główną płaszczyznę sporu.

Kiedy przysługuje skarga?

REKLAMA

Przedsiębiorca uznał, że wywody dyrektora były chybione i dlatego zaskarżył wynik kontroli do WSA w Rzeszowie. Niestety, sąd – podobnie jak dyrektor – uznał, że skarga była niedopuszczalna, bo wynik kontroli, o treści opisanej powyżej, nie mógł być przedmiotem zaskarżania.

Dlatego sąd wydał postanowienie, w którym odrzucił skargę bez merytorycznego rozpatrzenia. W związku z tym nie ujawnił swoich poglądów w sprawie zarzutów odnoszących się do – prawdziwego lub rzekomego – przekroczenia uprawnień do prowadzenia kontroli. Z drugiej strony, WSA przedstawił szerokie wywody dotyczące możliwości zaskarżania wyniku kontroli.  

Jak odwołać się do sądu w sporze z fiskusem

Możliwości te są konsekwencją kompetencji, jakie zostały przyznane sądom w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: „u.p.p.s.a.”). Kluczowym przepisem jest art. 3 §2 tej ustawy, w którym przedstawiono katalog czynności i zaniechań administracji, jakie mogą być zaskarżane. Żaden z punktów tego przepisu nie wymienia wprost wyniku kontroli jako ewentualnego przedmiotu skargi. Dlatego jedyną szansę na znalezienie podstaw do zaskarżenia takiego wyniku daje art. 3 §2 pkt 4 u.p.p.s.a., który pozwala na zaskarżanie „innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa”. 

Tylko działania o charakterze władczym 

W związku z tym należy się zastanowić, czy zaskarżony wynik był aktem administracyjnym, „dotyczącym” uprawnień lub obowiązków przedsiębiorcy. Obie strony sporu zdawały sobie sprawę, że wynik ten nie określał żadnych uprawnień, ani obowiązków w sposób władczy.

Przypomnijmy, że dyrektor UKS ograniczył się do tego, że poinformował o swoich ustaleniach kompetentny organ, czyli wójta. Niemniej jednak, przedsiębiorca utrzymywał, że akt administracyjny nie musi przesądzać o prawach i obowiązkach w sposób władczy, żeby można go było zaskarżać. Wystarczy, że wpływa na prawa i obowiązki w sposób pośredni – jako dokument wytworzony przez administrację, który może zostać wykorzystany w innym postępowaniu.  

Sąd odrzucił ten pogląd, uznając że wynik kontroli, dotyczący zagadnień podatkowych, może być zaskarżany tylko wtedy, gdy „zawierał będzie w swej treści ukształtowanie nowych stosunków prawno-podatkowych podmiotu, do którego jest skierowany”.

Innymi słowy, jeżeli będzie przesądzał o prawach lub obowiązkach w sposób władczy i – w ten sposób – doprowadzi do zmiany prawno-podatkowej sytuacji podatnika.  

Piotr Kaim, doradca podatkowy

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
KSeF wchodzi na stałe – od 2026 roku faktury tylko elektroniczne. Szczegóły ustawy już znane!

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA

Krajowy System e-Faktur (KSeF). Prezydent podpisał ustawę

Prezydent Karol Nawrocki podpisał w środę zmianę ustawy o VAT, wprowadzającą Krajowy System e-Faktur (KSeF) - poinformowała kancelaria prezydenta. Co to oznacza dla firm?

Nierozwiązany problem ziemi po PGR-ach: czy minister Krajewski uratuje miejsca pracy i gospodarstwa indywidualne?

Nierozwiązane od lat kwestie zagospodarowania dzierżawionej ziemi państwowej powracają dziś z ogromną siłą. Na decyzje ministerstwa rolnictwa czekają zarówno pracownicy spółek gospodarujących na gruntach po dawnych PGR-ach, jak i rolnicy indywidualni, którzy chcą powiększać swoje gospodarstwa. W tle stoją dramatyczne obawy o przyszłość setek osób zatrudnionych w spółkach oraz widmo likwidacji stad bydła.

Dobra wiadomość dla rolników! Prezydent podpisał ustawę o przechowywaniu nawozów naturalnych – zmiany wejdą w życie błyskawicznie

Prezydent RP podpisał ustawę przygotowaną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która wprowadza istotne zmiany dla rolników w zakresie przechowywania nawozów naturalnych. Nowe przepisy wydłużają terminy dostosowania gospodarstw, upraszczają procedury budowlane i zapewniają dodatkowe wsparcie administracyjne.

Pracujący studenci, a ubezpieczenie w ZUS. Umowy o pracę, o dzieło i zlecenia - składki i świadczenia

Nie tylko latem wielu studentów podejmuje pracę, na podstawie kilku rodzajów umów. Różnią się one obowiązkiem odprowadzania składek a co za tym idzie, również prawem do świadczeń. Wyjaśniamy jakie umowy są podpisywane i jak są oskładkowane.

REKLAMA

Rekord: Ponad 1,24 mln cudzoziemców pracuje legalnie w Polsce i płaci składki do ZUS

Na koniec I półrocza 2025 r. liczba cudzoziemców legalnie pracujących i objętych ubezpieczeniami społecznymi w ZUS przekroczyła 1,24 mln osób. W województwie kujawsko-pomorskim było ich ponad 48,3 tys.W porównaniu z końcem 2024 roku wzrost odnotowano zarówno w skali kraju, jak i w regionie - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.

Działalność nierejestrowana w 2025 roku - własny biznes bez składek ZUS i formalności [limit]. Kiedy rejestracja firmy jest już konieczna i jak to zrobić?

Rozpoczęcie działalności gospodarczej w Polsce może wydawać się skomplikowane – zwłaszcza dla osób, które dopiero testują swój pomysł na biznes. Dlatego działalność nierejestrowana (zwana też nieewidencjonowaną) to atrakcyjna forma dla początkujących przedsiębiorców. Jednak wraz z rozwojem działalności pojawia się pytanie: czy to już czas, by przejść na zarejestrowaną firmę? Przedstawiamy, kiedy warto podjąć ten krok, jakie są jego konsekwencje oraz jak się do tego przygotować.

REKLAMA