Kategorie

Czy można wykorzystywać podsłuchy w postępowaniu podatkowym?

Mariański Group
Profesjonalizm & Pasja
Tomasz Szymański
Doradca podatkowy z Departamentu Kontroli Podatkowych Mariański Group Kancelaria Prawno-Podatkowa
Czy można wykorzystywać podsłuchy w postępowaniu podatkowym?
Ostatnio organy podatkowe wykorzystują często możliwość wyłączenia jawności części dowodów w postępowaniu podatkowym. A jak to wygląda w wypadku podsłuchów? Kiedy organy podatkowe mogą wykorzystać dowody w postaci stenogramów z nagrań (lub samych nagrań) podsłuchanych rozmów?
Reklama

W dniu 7 lutego 2019 r. zapadł szczególnie istotny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Trzyosobowy skład sędziowski szukał odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe mogą wykorzystywać jako dowód w postępowaniu podatkowym, przekazane przez prokuraturę protokoły (stenogramy) z podsłuchów rozmów, przeprowadzonych przez uprawnione do tego organy, bez stosownego potwierdzenia, że zostały uzyskane zgodnie z prawem i bez dołączonych do nich nagrań. Nie ma jeszcze uzasadnienia pisemnego tego wyroku (NSA ma 30 dni na sporządzenie uzasadnienia), ale już po ustnym jego ogłoszeniu zapowiada się zasadnicza zmiana w praktykach organów podatkowych.

Ostatnio szczególnie często organy wykorzystują możliwość wyłączenia jawności części dowodów w postępowaniu podatkowym. Uzasadnieniem takich praktyk jest art. 179 Ordynacji podatkowej. Wynika z niego, ze organ podatkowy może wyłączyć jawność niektórych danych i informacji.  Dotyczy to znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Pojęcie „interes publiczny” jest zwrotem niedookreślonym, co powoduje, że organ podatkowy ma swobodę przy definiowaniu jego zakresu. Notoryczną praktyką organów jest również włączanie do akt postępowania podatkowego dowodów, materiałów z postępowań karnych i karnoskarbowych. Tego zagadnienia w szczególności dotyczy przedstawiony wyrok. 

Polecamy: INFORLEX Ekspert

Polecamy: INFORLEX Biznes

Reklama

Wcześniej skład sędziowski NSA rozpoznający skargę kasacyjną dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA we Wrocławiu z 2017r. (sygn. akt I SA/Wr 1341/16)  postanowił przedstawić do rozpoznania składowi siedmiu sędziów NSA wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I FSK 1860/17). Uchwały w tej sprawie jednak nie będzie, a sprawę ostatecznie rozpoznawał zwykły, trzyosobowy skład NSA. 

Rozpoznając skargę kasacyjną dyrektora Izby Administracji Skarbowej, NSA stwierdził, że wykorzystywanie w toku postępowania podatkowego jako dowodu materiałów zgromadzonych w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe w postaci protokołów (stenogramów) z podsłuchów rozmów, przeprowadzonych przez uprawnione do tego organy (w rozpatrywanej sprawie – Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego), bez potwierdzenia, że zostały one uzyskane zgodnie z prawem i bez dołączonych do nich nagrań jest sprzeczne z prawem.

W ocenie NSA przeważający jest w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, pogląd wyprowadzany z literalnego brzmienia art. 181 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że transkrypcje (protokoły, stenogramy), a nawet wykonane na ich podstawie opracowania, czy notatki (np. wyrok NSA z 06.02.2007 r., sygn. akt I FSK 400/06) z podsłuchanych przy zastosowaniu technik operacyjnych rozmów, jeśli zostały zgromadzone w sposób legalny, mogą stanowić dowód w postępowaniu podatkowym, podlegający analizie i ocenie zgodnie z regułami postępowania dowodowego unormowanego w ordynacji podatkowej (np. wyroki NSA z 24.06.2009 r., sygn. akt I FSK 645/08 i I FSK 646/08).
Przy czym brak udostępnienia organom podatkowym, a w konsekwencji także stronie postępowania, nagrań z podsłuchów nie przesądzał automatycznie o braku mocy dowodowej takiego materiału. Przyjmowano bowiem domniemanie legalności uzyskanych przez organy podatkowe od prokuratury tego typu materiałów dowodowych (np. wyrok NSA z 8 września 2009 r., sygn. akt 
I FSK 754/08), a także domniemanie, że odzwierciedlają one treść rozmów uzyskanych w wyniku podsłuchu, które mogło zostać obalone, co stanowiło podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania podatkowego.

Badając jednak sprawę będącą podstawą niniejszej kasacji NSA uznał za nieuzasadnione i sprzeczne z prawem wykorzystywanie dowodów uzyskanych bez wiedzy podatnika w toku toczącego się równolegle i niezakończonego postępowania karnego takich jak przechwycenie przekazów telekomunikacyjnych. Jednocześnie zwrócił uwagę na konieczność każdorazowego badania, czy takie dowody uzyskane i wykorzystane zostały zgodnie z prawem, a także czy strona w toku postępowania administracyjnego miała możliwość uzyskania dostępu do tych dowodów i wyrażenia swojego stanowiska w tym zakresie.
W konsekwencji, jeżeli dowodem w sprawie jest jedynie pisemny zapis z podsłuchanej rozmowy (protokół, stenogram, ewentualnie inne tego typu opracowanie), do której nie dołączono nagrania, ograniczone jest prawo strony do czynnego udziału w takim postępowaniu, gwarantowane w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Strona nie ma bowiem możliwości dokonania weryfikacji prawidłowości takiego zapisu, co może ograniczać jej prawo do obrony, szczególnie istotne w kwestii, gdy ingerencja organów państwa dotyka praw podstawowych jednostek.

PODSUMOWUJĄC

Zdecydowanie pozytywnie należy ocenić wyrok sądu. Na tle ciągle pojawiających się informacji i zapowiedzi o zwiększeniu obowiązków i obciążeń podatkowych, to dobra wiadomość. Należy wyrazić nadzieję, że wojewódzkie sądy administracyjne pójdą tą drogą, a może i organy podatkowe wyciągną naukę na przyszłość z tej lekcji. O motywach orzeczenia napiszę niezwłocznie po ukazaniu się uzasadnienia wyroku.

Artykuł pochodzi z bloga kontrolapodatkowa.pl

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    14 maja 2021
    Zakres dat:

    Rekompensata dla gmin za zmianę opodatkowania wiatraków

    Opodatkowanie elektrowni wiatrowych. Senat podjął uchwałę o przekazaniu do Sejmu projektu ustawy o wypłacie gminom rekompensaty za dochody, utracone w 2018 r. w wyniku zmiany opodatkowania budowli wchodzących w skład elektrowni wiatrowych. Projekt to inicjatywa ustawodawcza Senatu.

    MF chce usprawnić proces egzekucji wierzytelności

    Egzekucja wierzytelności publicznoprawnych. Resort finansów zamierza usprawnić proces egzekucji wierzytelności publicznoprawnych; chce m.in. uzyskiwać jak najwięcej informacji o majątku dłużników w sposób elektroniczny i zautomatyzowany - mówi dyrektor departamentu poboru podatków w Ministerstwie Finansów Arkadiusz Jedynak.

    Prawie 20 mln e-PITów za 2020 rok - nowy rekord

    e-PIT za 2020 rok. Ministerstwo Finansów poinformowało, że 19,6 mln deklaracji podatkowych PIT za 2020 r. złożono elektronicznie, z czego ponad połowę (10,1 mln) przez usługę Twój e-PIT. Tylko 2,1 mln zeznań rocznych zostało przesłanych w wersji papierowej. Dużą popularnością cieszy się cały serwis e-Urząd Skarbowy, do którego logowano się już 26,3 mln razy. Klientom e-Urzędu Skarbowego Ministerstwo Finansów i KAS udostępniły kolejną usługę – możliwość złożenia zgłoszenia aktualizacyjnego ZAP-3.

    Jak złożyć zawiadomienie ZAW-NR?

    ZAW-NR - jak złożyć zawiadomienie przez e-Urząd Skarbowy? Kto może złożyć zawiadomienie? Ile czasu ma podatnik na złożenie ZAW-NR w czasie trwania COVID-19? Jak wypełnić ZAW-NR?

    VAT od taksy notarialnej - RPO dostrzega błędną praktykę notariuszy

    VAT od taksy notarialnej. W odpowiedzi na zgłoszenie redakcji portalu INFOR.pl, Rzecznik Praw Obywatelskich wystosował 12 maja 2021 r. pismo do Prezesa Krajowej Rady Notarialnej. Zdaniem RPO powszechna praktyka doliczania podatku VAT od taksy notarialnej budzi poważne zaniepokojenie. Obowiązujące regulacje w zakresie wynagrodzenia notariusza mające bez wątpienia charakter gwarancyjny i ochronny przemawiają, w opinii RPO, przeciwko dopuszczalności doliczania do wynagrodzenia notariusza stawki podatku od towarów i usług. Rzecznik zaprezentował w piśmie do Prezesa KRN obszerną argumentację prawną opartą zarówno o obowiązujące przepisy, jak i orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości UE.

    Nowy Ład - prezentacja, założenia

    Nowy Ład. Prezentacja nowego programu, czyli Nowego Ładu, zgodnie z planem nastąpi w sobotę (15 maja) - oświadczył wicepremier Jacek Sasin. Nowy Ład ma zawierać m.in. zmiany w systemie podatkowym.

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych - nowe logo na 25-lecie

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych (KIDP). Samorząd doradców podatkowych w Polsce świętuje swoje 25-lecie prezentując nowe logo organizacji. Nowy znak doradców został wybrany w drodze konkursu, który wygrało studio graficzne Podpunkt. Jego autorką jest Zuza Charkiewicz.

    PKPiR – co warto wiedzieć?

    KPiR – kiedy można stosować? Jak zgłosić i jak prawidłowo prowadzić KPiR? Kiedy KPiR jest nierzetelna? Kiedy struktura JPK_PKPiR na żądanie organu podatkowego? Jak wygląda KPiR?

    Data minimalnej trwałości żywności a termin przydatności do spożycia - czym się różnią?

    Data minimalnej trwałości żywności. Wielu konsumentów nie rozróżnia umieszczonych na opakowaniach produktów żywnościowych daty minimalnej trwałości żywności i terminu przydatności do spożycia. To jeden z powodów marnowania (wyrzucania) żywności, która jest nadal zdatna do spożycia. Zgodnie z unijnym prawem od końca marca 2021 roku w obrocie niekomercyjnym mogą się znaleźć produkty po upływie daty minimalnej trwałości podanej na opakowaniu. Kolejne planowane kroki w tej walce dotyczą również rozszerzenia listy produktów zwolnionych z obowiązku podawania daty minimalnej trwałości lub nawet zupełnej rezygnacji z jej podawania i pozostania tylko przy terminie przydatności do spożycia, czyli przy sformułowaniu „należy spożyć do”.

    Amazon wygrywa z Brukselą spór o podatki

    Amazon i 250 milionów euro zaległych podatków. Amazon wygrywa spór z Komisją Europejską w sprawie zapłaty zaległych podatków.

    Zmiana umowy w czasie COVID-19 – klauzula rebus sic stantibus

    Zmiana umowy w czasie COVID-19. Kodeks cywilny zawiera instrument prawny (klauzulę) zwany z łac. rebus sic stantibus, który dopuszcza możliwość ingerencji sądu w treść zawartej umowy, gdy z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków wykonanie umowy (spełnienie świadczenia) byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy. Jak zastosować klauzulę rebus sic stantibus z powodów wywołanych pandemią COVID-19?

    Jak odzyskać podatek od nieruchomości po wyroku TK?

    Podatek od nieruchomości. W dniu 24 lutego 2021 r. Trybunał Konstytucyjny wydał ważny dla przedsiębiorców wyrok (sygn. SK 39/19) w sprawie podatku od nieruchomości. Termin na wznowienie postępowania podatkowego już upłynął Pozostają jednak inne możliwości odzyskania zapłaconego podatku od nieruchomości w związku z tym orzeczeniem. Kogo dotyczy wyrok? Wprost: osób fizycznych i przedsiębiorców. Jednak ze względu na treść jego uzasadnienia i użyte przez sąd sformułowanie ma również zastosowanie do „innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.”

    Czy ulga termomodernizacyjna obejmuje wydatki na dom w budowie?

    Ulga termomodernizacyjna. Wydatki poniesione w budynku mieszkalnym jednorodzinnym będącym w budowie nie mogą być uwzględniane w ramach ulgi. Dlaczego?

    PIT złożony po terminie - zasady, skutki, ulgi, odsetki, czynny żal

    PIT złożony po terminie. Na podstawie ustawy o PIT podatnicy są obowiązani składać zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (w tym PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w 15 lutego roku następującego po roku podatkowym. Wyjątkami są tu deklaracja PIT-16A i deklaracja PIT-19A (składane do końca stycznia - a w 2021 roku wyjątkowo do 1 lutego) oraz zeznanie ryczałtowców PIT-28 (składanie od 15 lutego do końca tego miesiąca - w 2021 r. wyjątkowo do 1 marca 2021 r.).

    Brakuje specjalistów od Przemysłu 4.0

    Przemysł 4.0 - największym problemem jest tu nie COVID-19, a brak dostępu do kadr wykwalifikowanych we wdrażaniu rozwiązań nowoczesnego przemysłu. Już przed pandemią ich brakowało, a teraz praktycznie zniknęli z rynku - alarmują eksperci.

    Tarcza PFR 1.0 - umorzone subwencje bez podatku

    Tarcza Finansowa PFR 1.0. Firmy, którym Polski Fundusz Rozwoju umorzy subwencję, nie będą musiały płacić od umorzonej kwoty podatku – przyznał rząd w aktualizacji programu konwergencji. Zdaniem ekspertów nie trzeba też będzie korygować kosztów uzyskania przychodów.

    Otwarcie gospodarki - MŚP potrzebują gotówki

    Otwarcie gospodarki. W 2020 roku majowe zdejmowanie zakazów gospodarczych zwiększyło liczbę faktur wystawianych przez MŚP o 30%. Zanim jednak przelewy wpłynęły na konta, przedsiębiorcy znaleźli się w martwym punkcie. – w tym roku biznes też błaga o pieniądze. Znoszenie obostrzeń powoduje gwałtowny wzrost zapotrzebowania przedsiębiorców na finansowanie – firmy potrzebują gotówki, żeby wystartować.

    Lokalna dokumentacja cen transferowych – co warto wiedzieć?

    Lokalna dokumentacja cen transferowych. Kiedy należy przygotować lokalną dokumentację cen transferowych? Jakie elementy składowe powinna zawierać?

    Nowoczesny księgowy - co to znaczy?

    Nowoczesny księgowy. Jeszcze pod koniec XX. wieku osoba wykonująca zawód księgowego kojarzyła się przede wszystkim z zapracowaną starszą panią w okularach, liczącą coś na kalkulatorze i alergicznie reagującą na kolejnych petentów. Ponad ćwierć wieku temu dział księgowości w firmach nie miał nawet większego znaczenia, aż do 1994 roku i momentu ogłoszenia ustawy o rachunkowości. Dziś stereotyp nudnej księgowej jest już dawno nieaktualny, a na taką ścieżkę kariery coraz częściej decydują się także panowie - z danych CashDirector SA. wynika, że już 37% pracowników to mężczyźni, natomiast 63% to kobiety. Różnica ta zmniejsza się z roku na rok.

    Podział majątku wspólnego małżonków a podatek

    Podział majątku wspólnego małżonków a podatek. Małżonkowie, którzy dokonują podziału małżeńskiego majątku wspólnego (tzw. ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej) mają wątpliwości, czy od tego podziału muszą zapłacić podatek.

    System e-TOLL. Ulga podatkowa na urządzenia lokalizacyjne

    Ulga podatkowa na urządzenia lokalizacyjne (e-TOLL). Resort finansów proponuje przewoźnikom ulgę podatkową dotyczącą urządzeń lokalizacyjnych wykorzystywanych w nowym systemie poboru opłat drogowych e-TOLL.

    Uczestnictwo w strukturze cash poolingu – skutki w VAT

    Cash pooling a VAT. Czym jest cash pooling? Jakie skutki na gruncie przepisów dot. VAT wywołuje uczestnictwo w strukturze cash poolingu?

    Rozliczenie straty podatkowej w CIT – zmiany od 2021 roku

    Rozliczenie straty podatkowej. Rok 2021 przyniósł zmiany w zakresie podatkowego rozliczenia starty. Z jednej strony, dzięki przepisom tarcz antykryzysowych, podatnicy mogą rozliczyć stratę za 2020 rok z dochodem osiągniętym w 2019 r. Z drugiej, nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przyniosła ograniczenie w możliwości rozliczenia straty przy tzw. połączeniu odwrotnym spółek.

    Stypendia sportowe z wynagrodzeniem - obowiązki ZUS

    ZUS. Umowa o pracę i stypendia sportowe, a obowiązki wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – w świetle orzeczenia NSA.

    Gwarancje finansowe dla leasingu - korzystne finansowanie dla MŚP

    Leasing. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) podpisał umowę z Paneuropejskim Funduszem Gwarancyjnym. Dotyczy ona nowej portfelowej linii gwarancyjnej leasingu z regwarancją udzielaną przez Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI). Łączny limit gwarancji to 4,5 mld zł. Oznacza to możliwość realizacji finansowania dla polskich małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) do 5,6 mld zł.