REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak opodatkować sprzedaż na rzecz rodziny

Aneta Szwęch
Aneta Szwęch
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Prowadzę sklep z artykułami AGD. Czasem robi u mnie zakupy rodzina i chce kupić ode mnie sprzęt, ale najchętniej po cenie zakupu, bez doliczania marży. Czy urząd skarbowy może zakwestionować takie transakcje?

RADA

Autopromocja

Transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi, w tym m.in. rodzinnie, mogą być przedmiotem zainteresowania organów podatkowych. Jednak ustalenie przez podatnika ceny preferencyjnej dla podmiotu powiązanego rodzinnie nie w każdym przypadku jest przesłanką wskazującą na zaniżenie zobowiązania podatkowego w VAT, które narusza przepisy ustawy. Jeżeli podatnik dokona sprzedaży artykułów AGD członkowi rodziny i w tej transakcji strony ustalą cenę sprzedaży na poziomie ceny zakupu towaru przez sprzedawcę (bez doliczania marży), to organ podatkowy nie musi ingerować w tak ustaloną cenę, ponieważ nie odbiega ona od wartości rynkowej. Podatnik musi jednak obiektywnie uzasadnić i udokumentować fakt obniżenia ceny towaru członkowi rodziny.

UZASADNIENIE

Warunki, kiedy organ podatkowy może ustalić podstawę opodatkowania według wartości rynkowej, określa art. 32 ustawy o VAT. W sytuacji, w której zostaną spełnione łącznie następujące warunki:

1) między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą istnieje m.in. związek o charakterze rodzinnym,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

2) związek ten miał wpływ na ustalenie wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług,

3) ustalone wynagrodzenie jest:

• niższe od wartości rynkowej, a nabywca towarów lub usług nie ma pełnego prawa do odliczenia podatku naliczonego,

• niższe od wartości rynkowej, a dokonujący dostawy towarów lub usługodawca nie ma pełnego prawa do odliczenia podatku naliczonego, a dostawa towarów lub świadczenie usług są zwolnione z podatku,

• wyższe od wartości rynkowej, a dokonujący dostawy towarów lub usługodawca nie ma pełnego prawa do odliczenia podatku naliczonego

- organ podatkowy ma prawo do ustalenia podstawy opodatkowania w wysokości wartości rynkowej, pomniejszonej o VAT (wartość rynkowa netto).

W sytuacji opisanej w pytaniu Czytelnik wskazał na istnienie powiązań rodzinnych, które wpływają na zmniejszenie ceny sprzedaży towaru poniżej ceny stosowanej dla kontrahentów niepowiązanych. Nie jest to jednak cena niższa niż wartość rynkowa towaru określona zgodnie z art. 2 pkt 27b ustawy o VAT. Zgodnie z definicją wartości rynkowej (art. 2 pkt 27b ustawy o VAT), jeżeli nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów, wartością rynkową towaru jest cena nabycia towarów określona w momencie dostawy. Ustawa dopuszcza więc sytuację sprzedaży towaru bez doliczania marży.

W sytuacji opisanej w pytaniu dochodzi w rezultacie do transakcji nabycia po cenie uznawanej przez przepisy za najniższą dopuszczalną „wartość rynkową” towaru. W efekcie podatnik, sprzedając rodzinie artykuły AGD bez doliczania marży, nie sprzedaje tych towarów poniżej wartości rynkowej. Stosuje wyłącznie najniższą dopuszczalną cenę rynkową.

ZAGROŻENIA (-)

W tym przypadku jedynym zagrożeniem jest fakt, że określenie ceny sprzedaży na poziomie ceny nabycia jest uznawane przez przepisy ustawy za wartość rynkową w sytuacji, w której brak jest porównywalnych dostaw towaru. A w przypadku podatnika prowadzącego sklep ze sprzętem AGD istnieją wszelkie przesłanki, aby porównać dostawy danego towaru w danym okresie i na danym etapie sprzedaży.

Autopromocja

Przykład

Podatnik prowadzi działalność w zakresie handlu detalicznego artykułami gospodarstwa domowego. Jego klientką jest żona brata, która chciałaby kupić odkurzacz marki XY. Okazuje się jednak, że cena sprzedaży oferowana przez podatnika jest większa niż cena sprzedaży tego samego artykułu w sąsiednim supermarkecie, który zakupując dużą liczbę tych produktów uzyskał korzystną dla siebie cenę zakupu. W rezultacie podatnik uzgodnił z żoną brata, że sprzeda jej odkurzacz po cenie, za jaką kupił towar (bez doliczania marży), w wyniku czego uzgodniona cena będzie równa cenie sprzedaży odkurzacza w supermarkecie.

Przykład ten obrazuje, że sprzedaż towaru bez doliczania marży wcale nie musi powodować ustalenia obrotu w wysokości odbiegającej od wartości rynkowej, ponieważ żona brata podatnika taką samą cenę musiałaby zapłacić, kupując odkurzacz w supermarkecie. Obie oferty sprzedaży, tzn. w supermarkecie i w sklepie podatnika, są ze sobą porównywalne, ponieważ:

1) warunki cenowe obowiązują w danym (tym samym) momencie,

2) dotyczą tego samego towaru (odkurzacz marki XY),

3) dokonane są na tym samym etapie sprzedaży (sprzedaż detaliczna).

Tym samym sprzedaż odkurzacza marki XY przez podatnika po cenie sprzedaży bez doliczania marży nie odbiega od wartości rynkowej określonej w art. 2 pkt 27b ustawy. Organ podatkowy, pomimo powiązań rodzinnych między stronami transakcji, nie określi obrotu w innej wysokości, ponieważ podatnik wykaże, że jest to obrót odpowiadający wartości rynkowej.

 

Warto zaznaczyć, że dostawy dla podmiotów powiązanych towarów po obniżonych cenach (w tym po cenie nabycia) mogą być uzasadnione innymi względami niż powiązania, w tym rodzinne. Przykładowo na okoliczność sprzedaży towaru po cenie niższej niż stosowana w transakcjach z pozostałymi odbiorcami warto sporządzić protokół przeceny tego towaru, wyjaśniając jej powód, oraz wskazując wartość towaru po przecenie. Wyprzedaże, promocje i obniżki cen są powszechnie stosowanym instrumentem sprzedażowym. Sprzedawca ma prawo obniżyć ceny na poszczególne towary ze swojej oferty, np. z powodu przeceny towaru dokonanej w związku z posezonową wyprzedażą, stosowania instrumentów mających na celu intensyfikację sprzedaży w postaci promocji, obniżenia wartości towaru stanowiącego ekspozycję itd. Takie zdarzenia trzeba jednak udokumentować (np. regulaminem obniżek cen towaru, warunkami promocji sezonowej, wspomnianym wyżej protokołem przeceny towaru). Udokumentowana obniżka ceny sprzedaży towaru do wysokości ceny nabycia nie może być zakwestionowana przez organy podatkowe, nawet gdy nabywcą będzie członek rodziny podatnika.

WAŻNE!

Na okoliczność sprzedaży towaru po cenie niższej niż stosowana w transakcjach z pozostałymi odbiorcami warto sporządzić protokół przeceny tego towaru, wyjaśniając jej powód, oraz wskazując wartość towaru po przecenie.

Trzeba ponadto zauważyć, że celem art. 32 ustawy o VAT jest zapobieganie wykorzystywaniu mechanizmu opodatkowania tym podatkiem, niekorzystnego w skutkach dla budżetu państwa. Ustalenie podstawy opodatkowania po koszcie nabycia jest dla budżetu neutralne. Podatnik odlicza podatek naliczony i nalicza należny. Kwoty te się pokrywają i nie powodują uszczerbku dla budżetu państwa. Przepis art. 32 ustawy o VAT w swoim nowym brzmieniu znajduje podstawę w art. 80 Dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. W wyniku nowelizacji przepisu możliwość szacowania obrotu nie dotyczy transakcji opodatkowanych między podatnikami, którym przysługuje pełne prawo do odliczenia VAT.

Przykład

Jan Nowak, który prowadzi działalność gospodarczą, dokonał dostawy towaru dla firmy swojego brata. Strony ustaliły, że ceną sprzedaży towaru będzie cena nabycia, bez doliczania marży. Ponieważ obie strony transakcji są czynnymi podatnikami VAT, które co do zasady w związku z wykonywanymi czynnościami korzystają z pełnego prawa do doliczenia podatku naliczonego, to organ podatkowy, pomimo istnienia powiązań rodzinnych pomiędzy podatnikami, nie może ingerować w ustaloną przez strony podstawę opodatkowania. Podstawy takiej nie daje art. 32 ustawy o VAT.

Przy dokonywaniu transakcji podlegających ustawie o VAT pomiędzy podmiotami rodzinnie powiązanymi warto pamiętać, że nie każda transakcja z członkiem rodziny może się wiązać z ryzykiem określania obrotu przez organ podatkowy. Zgodnie z ustawą o VAT przez powiązania rodzinne rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia. Pokrewieństwo oznacza pochodzenie od tego samego, wspólnego przodka. Pokrewieństwo w linii prostej występuje, gdy mówimy o osobach pochodzących jedna od drugiej; krewnymi będą więc wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie itp.) oraz zstępni (dziecko, wnuk, prawnuk). Stopnie pokrewieństwa określić można następująco - np. matka i syn spokrewnieni są w I stopniu, dziadek z wnuczką w II stopniu. Natomiast powinowactwo to istniejący od momentu zawarcia związku małżeńskiego stosunek między jednym z małżonków a krewnymi drugiego małżonka, przy czym powinowactwo trwa pomimo ustania małżeństwa. Również w przypadku powinowactwa występują linie i stopnie. Powinowatym pierwszego stopnia jest więc dla małżonka przykładowo brat, siostra czy matka jego współmałżonka. W konsekwencji sprzedaż towaru pomiędzy np. wujkiem a mężem siostrzenicy, pomimo powiązań rodzinnych, nie podlega regulacji zawartej w art. 32 ustawy.

Jeżeli podatnik dokona sprzedaży artykułów AGD członkowi rodziny i w tej transakcji strony ustalą cenę sprzedaży na poziomie ceny zakupu towaru przez sprzedawcę (bez doliczania marży), to organ podatkowy nie powinien ingerować w tak ustaloną cenę, ponieważ nie odbiega ona od wartości rynkowej w rozumieniu art. 2 pkt 27b ustawy. Jeżeli ponadto podatnik obiektywnie uzasadni i udokumentuje fakt, że obniżenie ceny towaru wobec członka rodziny było skutkiem okoliczności, które warunkowałyby obniżenie tej ceny również w transakcji z podmiotem niepowiązanym, wówczas organ podatkowy nie będzie miał podstaw do określania podstawy opodatkowania innej niż ustalona przez strony. W takim przypadkuwartość transakcji nie będzie pozbawiona cech wartości rynkowej.

• art. 26 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1378

• art. 2 pkt 27b, art. 32 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888

Aneta Szwęch

konsultant podatkowy

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn VAT
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

    Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

    Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

    Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze a zmiana powierzchni użytków rolnych

    Jak wygląda kwestia zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w przypadku zmiany powierzchni posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych? W jakich terminach składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2024 roku?

    Wynagrodzenie kierowcy zawodowego w 2024 roku. Co się zmienia? O czym muszą wiedzieć firmy transportowe i sami kierowcy?

    Rok 2024 rozpoczął się kolejnymi, ważnymi zmianami dla polskich przewoźników, które przekładają się na wyższe koszty pracownicze, a wszystko wskazuje na to, że to jeszcze nie koniec. Od lipca czeka nas druga podwyżka płacy minimalnej, która może oznaczać wzrost kosztów zatrudnienia kierowców blisko o 900 zł. Istnieją jednak pewne sposoby optymalizacji wynagrodzeń kierowców, dzięki którym mogą zyskać nie tylko przedsiębiorcy transportowi, ale również sami truckerzy, wykonujący przewozy za granicę. Jakie są najważniejsze zmiany w wynagrodzeniach kierowców i co mogą zrobić firmy, by jak najwięcej zaoszczędzić?

    Umowa o pracę na czas określony. TSUE: trzeba podać przyczynę wypowiedzenia

    W wyroku z 20 lutego 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że pracownik zatrudniony na czas określony musi zostać poinformowany przez pracodawcę o przyczynach rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeśli informacji takiej udziela się pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony. Zdaniem TSUE polskie przepisy przewidujące wskazanie tych przyczyn jedynie pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony naruszają prawo podstawowe pracownika na czas określony do skutecznego środka prawnego. W Polsce dopiero od 26 kwietnia 2023 r w Kodeksie pracy istnieje obowiązek podawania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony. Wcześniej przyczynę wypowiedzenia pracodawca musiał wskazywać tylko w przypadku rozwiązania umowy bez zachowania wypowiedzenia. 

    Ile wynosi przeciętne wynagrodzenie? Najnowsze dane GUS

    GUS zaprezentował dane o zatrudnieniu i wynagrodzeniach w sektorze przedsiębiorstw w styczniu 2024 roku.

    Tabela kursów średnich NBP z 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]. Jaki dzisiaj kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    REKLAMA