REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zarzut pozorności działalności gospodarczej - skutki w VAT

Mariański Group
Profesjonalizm & Pasja
Michał Sroczyński
Doradca podatkowy
Zarzut pozorności działalności gospodarczej - skutki w VAT
Zarzut pozorności działalności gospodarczej - skutki w VAT
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Jeżeli, przedsiębiorca nie osiąga przychodów albo jego przychody są dużo niższe niż koszty - powinien się liczyć, że organy podatkowe zarzucą mu pozorność działalności gospodarczej. Ta nowa taktyka fiskusa ma bardzo negatywne konsekwencje dla podatników VAT. Okazuje się jednak, że brak jest w przepisach prawa uprawnienia dla stwierdzenia pozorności działalności gospodarczej, Organy mogą jedynie stwierdzać pozorność konkretnej czynności prawnej oraz ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

Zarzucając podatnikowi pozorność działalności gospodarczej organ podatkowy niejako „na skróty” zamiast przeprowadzać postępowanie dowodowe zmierzające do zbadania prawidłowości rozliczeń i ewentualnie określenia zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości wydaje decyzję orzekającą o obowiązku zapłaty podatku z art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług, kwestionując jednocześnie prawo do całości podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów lub usług.

Autopromocja

Zgodnie z art. 108 ustawy o VAT w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Chociaż z treści przepisu może to nie wynikać ma on bardzo poważne konsekwencje w przypadku stwierdzenia pozorności prowadzenia działalności gospodarczej ponieważ podatek należny przestaje być podatkiem należnym a staje się podatkiem do zapłaty z art. 108 ustawy o VAT, podatek naliczony jest wyzerowany, a także nabywcy towarów i usług od podatnika nie mogą odliczyć podatku naliczonego z faktur wystawionych przez tego podatnika.

Jeżeli czynności faktycznie są pozorne art. 108 ustawy o VAT może mieć zastosowanie, jednak ostatnio niektóre urzędy skarbowe idą znacznie dalej i stwierdzają pozorność działalności gospodarczej np. wtedy gdy w dłuższym okresie czasu podatnik wykazuje stratę z działalności gospodarczej, lub osiąga minimalne przychody przy dużych nakładach finansowych.

Biuletyn VAT

Takie działanie organów jest nadużyciem ponieważ nie każda działalność gospodarcza polega na zakupie i sprzedaży z niewielką marżą w krótkim odstępie czasu towarów handlowych. Działalność gospodarcza np. w sektorze B+R polega na wieloletnich badaniach, inwestycjach i poszukiwaniu środków zanim zostaną uzyskane przychody. Działanie organów nie uwzględnia również ryzyka związanego z prowadzoną działalnością. Nie każda działalność mimo poniesionych nakładów finansowych przyniesie oczekiwane lub jakiekolwiek zyski. Niebezpieczne i niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawnym jest stwierdzanie pozorności działalności gospodarczej w sytuacji gdy działalność spełnia definicję działalności gospodarczej a z różnych przyczyn do osiągnięcia przychodów nie doszło.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Aby stwierdzić czy dana działalność jest działalnością gospodarczą należy odwołać się do definicji działalności gospodarczej uregulowanej m. in w art. 3 pkt 9 Ordynacji podatkowej, art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jednak w zakresie podatku VAT najważniejsza jest definicja działalności gospodarczej wskazana w ustawie o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w  szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na podstawie treści przytoczonej powyżej definicji można wyciągnąć wniosek, iż działalność gospodarcza ujmowana jest stosunkowo szeroko, odnosi się do różnych form aktywności oraz opiera się na pewnych określonych kryteriach tj. kryterium ekonomicznej klasyfikacji, celu zarobkowym, a także na wykonywaniu jej w sposób zorganizowany i ciągły.

Cel zarobkowy, czy sposób zorganizowany i ciągły są pojęciami nieostrymi, dlatego w przypadku sporu z organem najlepiej udać się po pomoc do profesjonalnego pełnomocnika (doradca podatkowy, adwokat, radca prawny) specjalizującego się w prawie podatkowym, który oceni spełnienie przesłanek działalności gospodarczej oraz wskaże właściwy sposób postępowania w sporze z organem podatkowym.

500 pytań o VAT odpowiedzi na trudne pytania z interpretacjami Ministerstwa Finansów (PDF)

Pozostaje jeszcze pytanie czy organ podatkowy w ogóle jest uprawniony do stwierdzenia pozorności działalności gospodarczej.

Zgodnie z art 199a Ordynacji podatkowej organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony. Jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności z zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań występują wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. 

Jak wynika z powyższego, brak jest w przepisach prawa uprawnienia dla stwierdzenia pozorności działalności gospodarczej, a występuje jedynie uprawnienie do stwierdzenia pozorności konkretnej czynności prawnej oraz ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Działanie organów bardziej wpisuje się w treść uchylonego w 2005 roku w związku z orzeczeniem TK art 24b Ordynacji podatkowej.

Stanowisko zaprezentowane we wpisie potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2016 r. (sygn. akt II FSK 3162/13).

W myśl powyżej wskazanego orzeczenia „Pominięcie skutków prawnych tej czynności prawnej (w stanie faktycznym była to czynność prawna sprzedaży) było możliwe w dawnym porządku prawnym, pod rządami art. 24b § 1 o.p., ale ten przepis już nie obowiązuje. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2004 r. o sygn. K 4/03 (Dz. U. z 2004 r. Nr 122, poz. 1288) uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją RP. Nie wprowadzono w to miejsce jednak jakiejkolwiek innej klauzuli zapobiegającej unikaniu opodatkowania, która pozwoliłaby na usunięcie skutków prawnych dokonanych tego rodzaju czynności. Tak więc ani organ odwoławczy, ani Sąd pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie nie mieli upoważnienia do użycia takiej argumentacji, jakby klauzula zapobiegająca unikaniu opodatkowania funkcjonowała w obrocie prawnym. W obowiązującym stanie prawnym, a mianowicie gdy uchylona została ogólna klauzula zakazująca unikania opodatkowania, stan ten jest bowiem równoznaczny z zakazem pomijania przez organy podatkowe skutków podatkowych czynności prawnej dokonanej wyłącznie w celu osiągnięcia korzyści podatkowej. Powyższe oznacza, że o ile czynność prawna jest ważna, organ podatkowy zobowiązany jest respektować skutki, jakie z danym rodzajem czynności wiąże system podatkowy.

Artykuł pochodzi z bloga kontrolapodatkowa.pl

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Projekt: Kasowy PIT. Na czym polega

Ministerstwo Finansów przedstawiło pod koniec kwietnia 2024 r. projekt nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o ryczałcie ewidencjonowanym. Ta nowelizacja ma wprowadzić od 1 stycznia 2025 roku przepisów określających zasady tzw. kasowego PIT. Ta forma rozliczeń polegać ma na tym, że przychód- podatkowy będzie powstawał w dacie zapłaty za fakturę. Ale nie każdy będzie mógł korzystać z kasowego PIT. Jedynie przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają działalność oraz ci, których przychody z działalności gospodarczej w roku poprzednim nie przekraczały 250 tys. euro. Aktualnie trwają konsultacje i opiniowanie tego projektu.

Składka zdrowotna 2025 r. Nowe zasady obliczania należności na rzecz ZUS-u. Kto ile zapłaci?

Od 2025 roku zmienią się zasady rozliczania składki zdrowotnej przez przedsiębiorców. Zapowiedzieli to minister zdrowia Izabela Leszczyna i minister finansów Andrzej Domański na konferencji prasowej w dniu 21 marca 2024 r. Wtedy podano też najważniejsze założenia tych zmian. Co ma się zmienić od przyszłego roku?

Czy klimatyzację można odliczyć od podatku?

Czy wydatki poniesione na wyposażenie domu w klimatyzację, czyli koszty jej zakupu i montażu, można uznać za wydatki, podlegające odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej? A co w przypadku ulgi termomodernizacyjnej?

Kiedy można anulować fakturę?

Anulowanie faktury VAT powinno być traktowane w sposób wyjątkowy i wykorzystywane tylko w przypadku zaistnienia takiej konieczności. Kiedy więc można anulować fakturę i jak to zrobić zgodnie z obowiązującymi przepisami?

Jak przebiega finansowanie faktur?
Finansowanie faktur, zwane również faktoringiem, to istotny element strategii finansowej wielu przedsiębiorstw. Proces ten umożliwia bowiem firmom uzyskanie dostępu do środków pieniężnych, poprzez sprzedaż swoich nieuregulowanych faktur firmie faktoringowej. Choć działanie to może wydawać się skomplikowane, to faktoring jest w rzeczywistości bardzo prosty. Jak przebiega finansowanie faktur?
Wskaźnik ściągalności zaległych podatków rośnie, ale wciąż jest wiele do poprawy. Egzekucja należności innego rodzaju jest bardzo dużym problemem

W ubiegłym urzędy skarbowe wyegzekwowały ponad 40 proc. zaległości podatkowych. Budżet państwa odzyskał dzięki temu 6,6 mld zł – informuje dzisiaj "Dziennik Gazeta Prawna". Egzekucja należności innego rodzaju jest jednak bardzo dużym problemem.

Składka zdrowotna 2024. Rozliczenie za rok 2023. Wpływ na kwestie podatkowe

Już po raz drugi od momentu wprowadzenia rewolucyjnych przepisów Polskiego Ładu przedsiębiorcy mają obowiązek złożenia rocznego rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dwudziesty dzień maja jest ostatnim dniem na dopełnienie tego obowiązku. Na szczęście tym razem Ustawodawca oszczędził płatnikom wstecznych zmian form opodatkowania oraz półrocznych okresów składkowych. 

Prezes URE: od lipca 2024 r. o ponad 40 proc. wzrosną opłaty za dystrybucję energii. O 30 zł miesięcznie więcej zapłaci przeciętne gospodarstwo domowe

Prezes URE Rafał Gawin szacuje, że w II połowie roku miesięczne rachunki za energię elektryczną, w tym za dystrybucję, wzrosną o ok. 30 zł dla przeciętnego gospodarstwa domowego o zużyciu do 2 MWh energii elektrycznej rocznie. Analizy URE pokazują, że średnia cena taryfowa sprzedaży prądu dla gospodarstw domowych w taryfie na II połowę 2024 i na rok 2025 może wynieść poniżej 600 zł za MWh

Jakie są rezerwy walutowe Polski? Aktualne dane NBP

Rezerwy walutowe Polski w końcu kwietnia 2024 roku wyniosły 206 097,4 mln USD tj. o 1,8% więcej niż przed miesiącem i równocześnie o 15,7% więcej niż przed rokiem. Takie dane podał Narodowy Bank Polski (NBP).

MF oferuje pomoc dla przedsiębiorców z Marywilskiej 44

Ministerstwo Finansów informuje, że Krajowa Administracja Skarbowa przygotowała pomoc dla przedsiębiorców z Marywilskiej 44. Mogą oni wystąpić z wnioskiem m.in. o rozłożenie na raty podatku oraz odroczenie terminu jego zapłaty. MF uruchomił specjalną infolinię, gdzie poszkodowani przedsiębiorcy mogą pytać o rozliczenia podatkowe (PIT, VAT) oraz o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

REKLAMA