Kategorie

Jednostki budżetowe gmin nie są podatnikami VAT – skutki uchwały NSA

PwC Studio
Serwis prawno-podatkowy PwC
Jednostki budżetowe gmin nie są podatnikami VAT – skutki uchwały NSA
Przedstawiamy komentarz ekspertów PwC do uchwały NSA w kwestii statusu na gruncie VAT gminnych jednostek budżetowych. Jak po tej uchwale powinny zachować się gminy?

W świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług gminne jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług.

Tak uznał  24 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów NSA (sygn. I FPS 1/13). 29 sierpnia 2013 r. opublikowano uzasadnienie tej uchwały.

Gminne jednostki budżetowe nie są podatnikami VAT

Konsekwencje uchwały w sprawie podmiotowości w VAT samorządowych jednostek budżetowych

W komentowanej uchwale NSA podjął temat podmiotowości podatkowej samorządowych jednostek budżetowych. Temat niezwykle trudny, wkraczający zarówno w sferę przepisów o ustroju samorządu terytorialnego, jak i regulacji prawa podatkowego.

Reklama

Skład siedmiu sędziów NSA, rozstrzygając przedstawione zagadnienie prawne zwrócił przede wszystkim uwagę na definicję legalną podatnika funkcjonującą na gruncie przepisów o VAT, a w szczególności na jej fragment stanowiący, iż podatnikami są podmioty wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą. Sąd wskazał także na regulujące te kwestie przepisy prawa unijnego, które w oryginalnej wersji językowej stanowią o niezależności podatników VAT.

Na tym gruncie NSA stwierdził, iż samorządowa jednostka budżetowa nie wykazuje samodzielności/niezależności w stosunku do jednostki samorządu terytorialnego jaką jest gmina. Jednostki budżetowe nie są w ocenie sądu samodzielne finansowo, ponieważ ich działalność uzależniona jest od środków przekazanych przez gminę, a wszelkie osiągnięte dochody zobowiązane są odprowadzić do budżetu gminy. Nie występuje także samodzielność organizacyjna, ponieważ jednostki budżetowe tworzone są na podstawie uchwał rady gminy, która w nadawanym jednostce statucie określa również szczegółowo jej organizację oraz zasady działania. Kolejnymi argumentem podniesionym przez sąd jest fakt nie ponoszenia przez jednostkę budżetową ryzyka działalności gospodarczej.

Czy NSA powinien mieć prawo do podejmowania uchwał na temat VAT?

Ponowne obliczenie proporcji w VAT dla gmin za 2012 rok

Ze względu na wskazane przesłanki NSA uznał, iż brak jest w działaniu samorządowych jednostek budżetowych przymiotu samodzielności, z uwagi na co nie można uznać tych podmiotów za odrębnych podatników VAT. Sąd podkreślił jednak, iż przedstawione uzasadnienie nie ma zastosowania do samorządowych zakładów budżetowych. W ocenie składu orzekającego zakłady budżetowe posiadają niezależność finansową oraz prowadzą działalność gospodarczą w ramach gospodarki komunalnej i z tego względu należy uznać je za odrębnych podatników VAT

Co z korektą rozliczeń?

Reklama

Przechodząc na grunt konsekwencji, jakie pociąga za sobą komentowana uchwała należy stwierdzić, iż ma on niebagatelne znaczenie dla określenia kształtu rozliczeń gmin, jako podatników VAT. W wyniku podjętego rozstrzygnięcia gminy będą zmuszone wykazać w rozliczeniach z tytułu VAT również obrót uzyskiwany przez jednostki budżetowe, które dotychczas w dużej części korzystały ze zwolnienia podmiotowego.

Niestety długo oczekiwane pisemne uzasadnienie przedstawione przez NSA nie daje odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące sposobu dalszego postępowania jednostek samorządu terytorialnego.


W szczególności NSA nie zawarł w uzasadnieniu wskazówek, co do ewentualnej korekty dotychczas składanych deklaracji. Wobec powyższego wydaje się, iż z podjęciem ostatecznych decyzji, co do zmiany obowiązującego modelu rozliczeń z tytułu VAT gminy powinny zaczekać do momentu ogłoszenia oficjalnego stanowiska Ministra Finansów. Tym bardziej, że to resort finansów w dużej mierze jest odpowiedzialny za powstałe zamieszanie, do czego przyczynił się, uznając przez lata gminne jednostki budżetowe za samodzielnych podatników VAT.

Sygnały docierające dotychczas ze strony ministerstwa wskazują, iż intencją jest aby obciążenie związane z zastosowaniem się do uchwały NSA było po stronie jednostek samorządowych jak najmniejsze. Ponadto w komunikacie z 9 lipca 2013 r. Ministerstwo zadeklarowało, iż nie będą kwestionowane dotychczasowe rozliczenia gmin z tytułu VAT.

Rafał Stokrocki, doradca podatkowy, menedżer w Zespole ds. Podatków Pośrednich w Dziale Prawno-Podatkowym PwC

Bartłomiej Bieńkowski, konsultant w Zespole ds. Podatków Pośrednich w Dziale Prawno-Podatkowym PwC

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Wpłaty do PPK - kiedy pobrać zaliczkę na PIT?

    Wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę stanowią przychód pracownika oszczędzającego w PPK (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Oznacza to, że pracodawca powinien naliczyć i pobrać od tych wpłat zaliczkę na PIT zgodnie z obowiązującą danego pracownika skalą podatkową (17% lub 32%).

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT w 2022 roku – jak być powinno

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT. Jak rozwiązać problem składki na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów osób fizycznych (PIT), który ma obowiązywać od 2022 roku? Profesor Witold Modzelewski proponuje, by – przy spełnieniu dwóch innych warunków - kwota składki była dla wszystkich podatników kosztem uzyskania przychodów lub była wyłączona z podstawy opodatkowania.

    Opłata reprograficzna a komputery przenośne i stacjonarne

    Opłata reprograficzna nie powinna dotyczyć komputerów przenośnych i stacjonarnych, natomiast w przypadku pozostałych urządzeń i nośników powinna być znacznie obniżona - uważa Konfederacja Lewiatan.

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów. Ministerstwo Finansów informuje, że w ramach Polskiego Ładu zostaną wdrożone nowe rozwiązania prawne i organizacyjne mające na celu przyciąganie do Polski strategicznych inwestorów. Już w 2022 roku kompleksowa i szybka obsługa inwestorów ma stać się (wg zamierzeń MF i Rządu) wizytówką naszego kraju. Uruchomiony zostanie tzw. Investor Desk i Interpretacja 590. Będą też korzystne rozwiązania podatkowe dla holdingów (w tym PGK VAT) i zachęta do inwestycji dla instytucji finansowych.

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

    Kolejne deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym

    Deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym. Ministerstwo Finansów planuje poszerzenie listy deklaracji podatkowych, które mogą być podpisywane elektronicznie o deklaracje akcyzowe AKC-UAKZ i AKC-KZ. Ponadto możliwe będzie opatrywanie podpisem zaufanym albo podpisem osobistym - deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US) oraz podań w sprawach dotyczących podatku akcyzowego − przesyłanych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

    Nadużywanie prawa przez organy podatkowe będzie utrudnione

    Postępowanie podatkowe. Fiskus decydując się na bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego naraża się na ryzyko uchylenia decyzji administracyjnej i utratę kompetencji do zmiany rozliczenia podatkowego podatnika.

    Spłata zaległości podatkowej przez członka zarządu

    Zobowiązania podatkowe spółki. Organ podatkowy dochodził od członka zarządu spółki spłaty zobowiązań podatkowych, które już nie istniały.

    MF zaprasza na XII Forum Cen Transferowych – 24 czerwca 2021 r.

    Ministerstwo Finansów informuje, że XII edycja Forum Cen Transferowych (FCT) odbędzie się online 24 czerwca 2021 r. Zgłoszenie udziału można przesłać do 18 czerwca 2021 r. (piątek).

    Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) - nowe przepisy od listopada 2021 r.

    Crowdfunding - nowe przepisy od listopada 2021 r. Trwają prace nad przepisami (ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych), które uregulują rynek finansowania społecznościowego. Platformy, które się tym zajmują, zgodnie z proponowaną ustawą będą działać zgodnie z licencją i podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Zwiększy się jednak kwota – z 1 mln do 5 mln euro – którą będą mogły pozyskać w ramach crowdfundingu. Podwyższony limit zacznie obowiązywać od listopada 2023 roku. – W krótkim terminie nowe przepisy zapewnią w miarę bezpieczne funkcjonowanie rynku, w długiej perspektywie mogą umożliwić rozwój platform, również za granicą – ocenia Artur Granicki, prezes Navigator Crowd.

    Polskie Ład. Wyższe dopłaty do paliwa rolniczego od 2022 r.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze od 2022 r. W ramach programu Polski Ład ma nastąpić podniesienie stawki dopłaty do 110 zł na hektar. Wypłata dopłat według podwyższonej stawki ma nastąpić w I połowie 2022 r.

    Polski Ład - wsparcie dla rolnictwa

    Polski Ład - rolnictwo. 12 czerwca 2021 r. premier Mateusz Morawiecki podczas debaty dot. Polskiego Ładu dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Instytucie Zootechniki w Balicach koło Krakowa, przedstawił szereg pozytywnych zmian jakie czekają rolników. Ważniejsze zmiany, to: wyższe dopłaty do paliwa dla rolników, uwolnienie rolniczego handlu detalicznego, ustawa o rodzinnych gospodarstwach rolnych, kodeks rolny, E-okienko dla rolnika, cyfrowy system pozwalający na identyfikowanie żywności „od pola do stołu”, centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi.

    Podwyżki stawek podatkowych i podatki korporacyjne

    Podwyżki podatków. Poza klasyczną podwyżką stawek podatkowych, kraje decydują się na dodatkowe podatki korporacyjne - stwierdza w analizie Polski Instytut Ekonomiczny. Zwraca uwagę, że największym zmianom podlegają w ostatnim roku obciążenia środowiskowe.

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.