Przekazanie środków z rachunku powierniczego - moment powstania obowiązku podatkowego w VAT

Tak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 28 października 2014 r., ITPP1/443-926/14/MN.

Sprawa dotyczyła spółki, realizującej inwestycje deweloperskie. Celem realizacji inwestycji, zawiera ona z nabywcami tzw. umowy deweloperskie, spełniające przesłanki wynikające z ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. W ramach przedmiotowych umów, nabywcy zobowiązani są dokonywać na rzecz spółki wpłat rat wymaganych na poczet ceny sprzedaży tych lokali jeszcze przed datą dokonania ich dostawy.

Powołana wyżej ustawa nałożyła na deweloperów obowiązek zawarcia umów otwartego rachunku powierniczego, na którym gromadzone są wpłaty nabywców, zaś wypłaty na rzecz dewelopera są dokonywane zgodnie z harmonogramem robót, po zakończeniu kolejnych etapów budowy. Dysponowanie przez spółkę środkami zgromadzonymi na będącym formalnie jej własnością rachunku bankowym ograniczone zatem jest wyłącznie do kwot wypłacanych przez bank prowadzący ten rachunek, zgodnie z przedstawionym harmonogramem i akceptacją banku uprawnionego do dokonywania kontroli zgodności wypłat ze stanem faktycznym zaawansowania prac.

Na tym tle spółka powzięła wątpliwości w przedmiocie momentu rozpoznania obowiązku podatkowego  w VAT z tytułu przedmiotowych wypłat. W celu ich wyjaśnienia wystąpiła do organu podatkowego z wnioskiem o interpretację, w którym zapytała, czy obowiązek podatkowy w VAT powstaje w dacie wpłaty tych środków przez nabywcę na mieszkaniowy otwarty rachunek powierniczy prowadzony dla inwestycji spółki, czy też w dacie przekazania środków tam zgromadzonych do jej dyspozycji zgodnie z harmonogramem przedsięwzięcia deweloperskiego.

Przewodnik po zmianach przepisów 2014/2015

Prezentując własne stanowisko, spółka opowiedziała się za drugim z tych poglądów, argumentując, że może ona dysponować jedynie środkami wypłaconymi z tego rachunku. Zatem w zakresie pozostających na przedmiotowym rachunku powierniczym kwot nie zachodzą przesłanki powstania obowiązku podatkowego na gruncie VAT w dacie wpływu tych środków na otwarty mieszkaniowy rachunek powierniczy lecz w dacie postawienia ich do dyspozycji spółki.

Nowe umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne

Organ podatkowy podzielił to stanowisko. W uzasadnieniu interpretacji wskazał, że  do momentu uwolnienia środków zgromadzonych na rachunku poszczególne płatności mają charakter nieostateczny, warunkowy i podlegają potencjalnie zwrotowi. W konsekwencji, do czasu spełnienia się warunków zawieszających przewidzianych w umowie mają one charakter zabezpieczający, nie stanowiąc faktycznie ani formy zaliczki, ani częściowej płatności.

Charakter środków zgromadzonych na rachunku ulega zmianie dopiero w chwili spełnienia warunków zawieszających i w konsekwencji ich uwolnienia, a zatem w chwili, kiedy sprzedawca może uznać środki za faktycznie otrzymane do jego dyspozycji. Powyższe, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, potwierdza stanowisko przedstawione przez podatnika we wniosku o interpretację.

Podyskutuj o tym na naszym FORUM