Nietransakcyjne przemieszczenie towaru a rozliczenie VAT

Import towarów

Przez import towarów na gruncie ustawy o VAT rozumie się, stosownie do jej art. 2 pkt 7 przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium Unii Europejskiej. Polskim podatkiem VAT opodatkowany jest jednak tylko ten import towarów, którego miejsce świadczenia jest w kraju. 

Zgodnie natomiast z art. 60 Dyrektywy 2006/112/WE RADY z dnia 28 listopada 2006 r., w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej miejscem importu towarów jest państwo członkowskie, na którego terytorium znajdują się towary w momencie ich wprowadzenia do Wspólnoty.

Z powyższego wynika zatem, że polski podatnik zobowiązany będzie do rozpoznania transakcji jako import towarów jedynie wtedy, gdy nabyty przez niego z państwa trzeciego towar zostanie wprowadzony do obrotu (przejdzie procedurę celną) na terytorium Polski. W przeciwnym razie brak jest podstaw ku temu, aby taki zakup potraktować jako import towarów. 

Nietransakcyjne WNT

Jeżeli transportowany do Polski z państwa trzeciego towar zostanie wprowadzony do obrotu w innym niż terytorium kraju państwie członkowskim, transakcja taka będzie podlegała w kraju opodatkowaniu podatkiem VAT jako nietransakcyjne przemieszczenie towarów w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o VAT. Stosownie do tego przepisu przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się również przemieszczenie towarów przez podatnika podatku od wartości dodanej lub na jego rzecz, należących do tego podatnika, z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju, jeżeli towary te zostały przez tego podatnika na terytorium tego innego państwa członkowskiego w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa wytworzone, wydobyte, nabyte, w tym również w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, albo zaimportowane, i towary te mają służyć działalności gospodarczej podatnika.

Rozliczenie transakcji na gruncie ustawy o VAT

Podstawę opodatkowania w przypadku nietransakcyjnego WNT ustala się w oparciu o art. 30a ust. 2 w zw. z art. 29a ust. 2 ustawy o VAT. Na tej podstawie będzie nią cena nabycia towarów określona w momencie dostawy. 

W przypadku transakcji, dla której płatność realizowana była w walucie obcej należy zwrócić uwagę na zasady, według których na gruncie ustawy o VAT dokonuje się przeliczenia kursu walut.

Zgodnie z art. 31a ust. 1 ustawy o VAT w przypadku, gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Podatnik może wybrać sposób przeliczania tych kwot na złote według ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego; w takim przypadku waluty inne niż euro przelicza się z zastosowaniem kursu wymiany każdej z nich względem euro.

Zgodnie z powyższą regulacją należy zatem ustalić:

1. kiedy powstał obowiązek podatkowy,
2. datę ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego,
3. kurs opublikowany przez NBP na ten dzień roboczy.

Obowiązek podatkowy dla nietransakcyjnego WNT

Obowiązek podatkowy dla omawianej transakcji powstanie w oparciu o art. 20 ust. 5 ustawy o VAT, tj. z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia. 

W przytoczonym na wstępie przykładzie, towary przemieszczone zostały na terytorium kraju z Czech, co nie zostało udokumentowane fakturą. Wcześniej doszło natomiast do ich zaimportowania przez Spółkę. Będący sprzedawcą podmiot irański nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej, a zatem wystawiona przez niego faktura nie będzie wpływała na moment powstania obowiązku podatkowego, który powstanie 15-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy (nastąpił przywóz towarów do Polski). 

Karolina Mnich, starszy konsultant podatkowy w TAXEO Komorniczak i Wspólnicy sp. k.