REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Jakie skutki w VAT wywołuje umowa nieważna wg prawa cywilnego

Adrian Meclik
Ekspert podatkowy
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Czy wywołuje skutki w podatku od towarów i usług fakt, że klient przy zawarciu umowy posłużył się sfałszowanym dokumentem, przez co czynność ta jest nieważna na gruncie prawa cywilnego? Czy w konsekwencji tego do czynności takich nie stosuje się przepisów ustawy o VAT?

W prowadzonej działalności gospodarczej występują sytuacje, na które przedsiębiorca nie ma wpływu, a które wywołują negatywne skutki podatkowe. Warto przyjrzeć się przypadkom, w których podatnicy świadczący usługi bądź dostarczający towar, zgodnie z umową nie otrzymują płatności w chwili jej zawarcia, bo jest ona odroczona w czasie.

Autopromocja

Ma to miejsce np. przy usługach telekomunikacyjnych, bądź w sytuacji, gdy płatność rozłożona jest na raty. Jeżeli nabywca takiej usługi lub towaru przy zawarciu umowy posłuży się sfałszowanym dokumentem tożsamości w celu wprowadzenia w błąd sprzedawcy, czynność taka na gruncie prawa cywilnego jest bezskuteczna co jest równoznaczne z jej nieważnością.

W konsekwencji mamy więc sytuację, w której nieuczciwy kontrahent wchodzi w posiadanie towaru i może nim rozporządzać, bądź uzyskał usługę, za które to świadczenia nie zapłacił - na gruncie prawa cywilnego umowa jest nieważna.

Podatnik świadczy usługi telekomunikacyjne. W ramach tej działalności nabywa telefony, które następnie odsprzedaje po cenie niższej niż cena nabycia. Z nabywcą telefonu podpisuje umowę, zgodnie z którą w określonym okresie będą świadczone usługi telekomunikacyjne. Nabywca telefonu posługuje się fikcyjnym dokumentem tożsamości, podając się za inną osobę, dzięki czemu uzyskuje telefon oraz korzysta z usług, za które nie płaci.

W przedstawionym przykładzie mamy do czynienia z umową nieważną na gruncie prawa cywilnego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o VAT przepisów ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Czy oznacza to, że w przedstawionej sytuacji nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług?

Zarówno krajowe sądy administracyjne, jak i Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) w wydawanych orzeczeniach stoją na stanowisku, że do takich sytuacji nie stosuje się wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT.

Jak się bowiem uzasadnia, przepis ten odnosi się do wyłączenia z opodatkowania czynności bezskutecznych na gruncie prawa, odnosząc się do istoty samej czynności. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania, gdy bezskuteczność umowy wynika z okoliczności towarzyszących zawarciu konkretnej umowy.

Polecamy serwis: Podatki osobiste

W wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2010/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził „ [...] przepis ten mówi o "czynnościach, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy" co oznacza, że przedmiotowa norma dotyczy tego typu sytuacji gdzie określona czynność (działanie, zobowiązanie do działania lub zaniechania) in abstracto nie będzie mogła w żadnych okolicznościach faktycznych stać się przedmiotem prawnie skutecznej umowy.”

W konsekwencji następuje oderwanie skutków podatkowych od oceny skuteczności umowy opartej na przepisach prawa cywilnego. Znaczenia nabiera ekonomiczny aspekt czynności. Jeśli więc podatnik świadczy usługi, które co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, a w jednostkowych przypadkach nie otrzymują z tego tytułu wynagrodzenia (klient posłużył się sfałszowanym dokumentem tożsamości) we wszystkich przypadkach zastosowanie maja przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.

Ustawodawca nie uzależnił bowiem opodatkowania czynności od uzyskania zapłaty za świadczone usługi czy dostarczony towar. Podstawą opodatkowania jest obrót, jako kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę podatku, a nie kwota uzyskanego wynagrodzenia.

Zwrócić należy uwagę na fakt, iż w każdym przypadku, gdy zawarta umowa będzie nieważna na gruncie prawa cywilnego należy dokonać oceny czy skutek taki jest wynikiem samej umowy i uniemożliwia faktyczne rozporządzanie rzeczą czy też jest to skutkiem wad samej czynności np. wymaganej prawem formy. Istotne jest więc czy nabywca uzyskał możliwość rozporządzania towarem jak właściciel.

Zobacz także: Jakie skutki w VAT wywoła likwidacja spółki cywilnej

W jakich sytuacjach będzie miał zastosowanie przepis art. 6 pkt 2 ustawy o VAT?

Autopromocja

Pomocne w tym zakresie jest orzecznictwo ETS. ETS stoi na stanowisku, że opodatkowaniem należy objąć, oprócz czynności zgodnych z prawem, również te czynności zabronione, które co prawda są niezgodne z prawem, ale mogły być dokonane jako legalne.

Tym samym sprzedaż podrobionych kosmetyków podlegałaby opodatkowaniu podatkiem VAT, natomiast handel narkotykami już nie. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wywiódł takie stanowisko z zasady neutralności podatku VAT oraz konieczności eliminowania zakłóceń konkurencji.

W ocenie Trybunału przy opodatkowaniu nie należy dokonywać rozróżnienia na czynności legalne i nielegalne, poza tymi wyjątkami, gdy przedmiotem obrotu są takie towary, które w ogóle nie mogą być wprowadzone na rynek do obrotu publicznego.

Wracając do przedstawionego na wstępie przykładu sprzedaży usług telekomunikacyjnych stwierdzić należy, że są one przedmiotem legalnego obrotu. Fakt, że konkretna umowa uznana może być na gruncie prawa cywilnego za nieważną (bezskuteczną), jednak na jej podstawie podatnik zobowiązał się do świadczenia usług na rzecz osoby wskazanej w umowie i usługi te faktycznie świadczy. W konsekwencji takie świadczenie usług na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług podlegać będzie opodatkowaniu VAT.


Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    VAT 2024: czy ujemny podatek należny zwiększa podatek naliczony?

    Należy wprowadzić przepis prawa o charakterze uściślającym, który w art. 29a ustawy o VAT dotyczącego podstawy opodatkowania, oraz w art. 86 ustawy o VAT wprowadzi uprawnienie do rozliczania w czasie ujemnego podatku należnego oraz nakaz takiego rozliczania ujemnego podatku naliczonego – postuluje prof. dr hab. Witold Modzelewski

    Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

    W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

    Masz czteroletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją? Opłaca się teraz sprzedać i kupić nowe takie same

    Czteroletnie obligacje indeksowane inflacją otrzymają w marcu 2024 r. oprocentowanie niższe niż Ministerstwo Finansów oferuje za nowe papiery tego samego typu. Ze strony inwestorów racjonalnym działaniem byłoby umorzenie starszych serii i zakup nowych papierów. Konwersja może dotyczyć papierów o wartości około…  84 mld zł. Tak radzi w komentarzu z 23 lutego 2024 r. Emil Szweda z Obligacje.pl,

    Ile wynosi obecnie stopa bezrobocia? Co pokazują dane GUS?

    Stopa bezrobocia wynosząc w końcu stycznia 5,4% była o 0,3 pkt proc. wyższa niż miesiąc wcześniej - tak wynika z danych GUS. Na przełomie lutego i marca stopa bezrobocia może sięgać 5,4% - 5,5% przy liczbie bezrobotnych na poziomie 840 – 850 tys. osób.

    Zakup startupu - jak nie kupić kota w worku? Kluczowe: due dilligence. Poradnik dla inwestora

    Akwizycja firmy jest inwestycją, która ma się opłacać. To oczywiste twierdzenie staje się jeszcze bardziej prawdziwe w przypadku nabycia startupu, który kupuje się po to, by rozwijać biznes z pomysłem, mający duży potencjał. Zakup startupu zazwyczaj jest łatwiejszy niż założenie firmy od zera, szczególnie takiej, która ma się okazać jednorożcem w świecie biznesu. Jednak podjęcie takiego kroku jest obarczone sporym ryzykiem. Aż 9 na 10 nowo tworzonych startupów upada, z czego 20 proc. kończy działalność w ciągu pierwszego roku, a kolejne 50 proc. nie utrzymuje się na rynku dłużej niż 5 lat [Źródło: Startup Genome]. Można dyskutować z tymi statystykami, ale jeżeli nawet są prawdziwie tylko w połowie, to i tak wskazują na pewne negatywne zjawisko. Ryzyka biznesowego przy zakupie startupu nie da się zupełnie wyeliminować, ale można zadbać o to, by ograniczyć je do minimum. 

    Żądanie zmniejszenia kary umownej – sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania. Orzeczenie Sądu Najwyższego

    Występując o zmniejszenie kary umownej dłużnik jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to - orzekł w wyroku z 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt II CSKP 578/22).

    Przekształcenie, połączenie, wniesienie aportu a możliwość stosowania estońskiego CIT

    Estoński CIT staje się coraz bardziej popularną formą opodatkowania spółek. Warto jednak wskazać, że wiąże się z nią szereg ograniczeń i warunków, jakie musi spełnić spółka, aby móc korzystać z dobrodziejstw estońskiego CIT.

    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe?

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe w 2024 roku? Od czego zależy wysokość kary?

    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    REKLAMA