Kiedy organa podatkowe mogą kontrolować ośrodki spółki

Ośrodki spółki stanowią jej integralną część. Prowadzone w nich kontrole będą zatem traktowane jako kontrolowanie spółki, a co za tym idzie – będą podlegać ograniczeniom wynikającym z Ordynacji podatkowej, określającej zakres i sposób prowadzenia kontroli podatkowych.

Zarówno Ordynacja podatkowa, jak i ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nakazują, aby czynności kontrolne były wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu legitymacji służbowej upoważniającej do ich wykonywania oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli działalności przedsiębiorcy. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli zawiera m.in. wskazanie podstawy prawnej, oznaczenie organu kontroli, firmę przedsiębiorcy objętego kontrolą, określenie zakresu przedmiotowego kontroli, wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli. Należy zwrócić uwagę, że upoważnienie nie zawiera w ogóle oznaczenia miejsca przeprowadzenia kontroli. Tak więc ani przepisy Ordynacji podatkowej, ani ustawy o działalności gospodarczej nie ograniczają kontrolujących w zakresie miejsca dokonywania kontroli przedsiębiorcy. Znaczenie ma więc to, kto jest kontrolowany, a nie to, gdzie się ta kontrola odbywa.

Czytelnik powinien jednak pamiętać, że kontrole podatkowe prowadzone u przedsiębiorcy (czyli również w ośrodkach poza jego siedzibą) podlegają ograniczeniom wynikającym z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Czas trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do tzw. małego przedsiębiorcy 4 tygodni, a w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców – 8 tygodni. Co ważne, także czas kontroli dokonywanej w oddziale liczy się do tego limitu. Co więcej, jednorazowo u przedsiębiorcy może odbywać się tylko jedna kontrola, niezależnie od tego, jaki to rodzaj kontroli.

Pewne ograniczenie prowadzenia kontroli poza siedzibą spółki stanowi natomiast wymóg dokonywania czynności kontrolnych (np. przesłuchania świadków) w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Wymusza to na organach kontrolnych uzgadnianie kontroli z przedsiębiorcą.