REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak księgujemy udziały nabyte w celu ich umorzenia

REKLAMA

Jesteśmy spółką z o.o. W grudniu 2005 r. zostały nabyte udziały od naszego wspólnika w celu ich umorzenia poprzez obniżenie kapitału zakładowego. Udziałowiec nabył udziały za wkład niepieniężny, jakim był środek trwały w postaci samochodu dostawczego. W jaki sposób należy zaewidencjonować taką transakcję?
RADA
Zgodnie z art. 36a ustawy o rachunkowości w przypadku umorzenia udziałów własnych dodatnią różnicę między ich wartością nominalną a ceną nabycia należy odnieść na kapitał zapasowy. Natomiast różnica ujemna jest ujmowana jako zmniejszenie kapitału zapasowego, część zaś ujemnej różnicy, która przewyższa kapitał zapasowy, traktujemy jako stratę z lat ubiegłych. Należy ją opisać w informacji dodatkowej w sprawozdaniu finansowym za rok, w którym nastąpiło obniżenie kapitału zakładowego.

UZASADNIENIE
W myśl art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może zostać umorzony za zgodą wspólnika, w drodze nabycia udziału przez spółkę (tzw. umorzenie dobrowolne), bądź bez zgody wspólnika (tzw. umorzenie przymusowe).
Osoba fizyczna dokonująca odpłatnego zbycia udziałów w celu ich umorzenia na rzecz spółki z o.o. osiąga dochód z udziału w zyskach osób prawnych (art. 24 ust. 5 pkt 1 updof). Od takiego dochodu pobierany jest podatek dochodowy w wysokości 19% (art. 30a ust. 1 pkt 4 updof).
W celu obliczenia dochodu do opodatkowania należy uwzględnić art. 24 ust. 5d updof. Dochodem z umorzenia udziałów lub akcji w spółkach mających osobowość prawną jest nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f albo art. 23 ust. 1 pkt 38. Jeżeli nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny, koszty ustala się do wysokości wartości z dnia nabycia spadku lub darowizny.
Spółka z o.o. będąca płatnikiem zryczałtowanego podatku powinna w terminie do 20. dnia następnego miesiąca przekazać kwotę pobranego podatku na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik właściwy według miejsca siedziby spółki oraz przesłać zbiorczą deklarację PIT-8A (art. 42 ust. 1 updof).

Przykład
Kapitał zakładowy spółki z o.o. wynosi 95 000 zł. Wspólnik (osoba fizyczna) objął w zamian za wniesiony środek trwały (samochód dostawczy) udziały w kapitale zakładowym. W grudniu 2005 r. spółka nabyła od wspólnika 65 udziałów, których wartość nominalna za 1 sztukę wynosiła 300 zł. Wynagrodzenie dla udziałowca za 1 udział to 365 zł. Kapitał zapasowy spółki wynosi 3000 zł. Umorzenie w spółce z o.o. zostało dokonane przez obniżenie kapitału zakładowego.
Zryczałtowany podatek od osób fizycznych z tytułu udziału w zyskach osób prawnych:
I. Przychód ze zbycia udziałów (65 udziałów × 365 zł) 23 725 zł
II. Wartość nominalna objętych udziałów – za wkład niepieniężny (65 udziałów × 300 zł) 19 500 zł
III. Dochód do opodatkowania (23 725 – 19 500) 4 225 zł
IV. Zryczałtowany podatek dochodowy (4225 × 19%), po zaokrągleniu do pełnych złotych 803 zł
Księgowania:
1. Nabycie udziałów własnych w celu umorzenia 23 725 zł Wn „Krótkoterminowe aktywa finansowe” Ma „Pozostałe rozrachunki”
2. Zryczałtowany podatek dochodowy pobrany od udziałowca 803 zł Wn „Pozostałe rozrachunki” Ma „Rozrachunki publicznoprawne”
3. WB – wynagrodzenie na rzecz udziałowca 22 922 zł Wn „Pozostałe rozrachunki” Ma „Rachunek bieżący”
4. WB – zapłata zryczałtowanego podatku 803 zł Wn „Rozrachunki publicznoprawne” Ma „Rachunek bieżący”
5. Umorzenie nabytych udziałów w drodze obniżenia kapitału zakładowego według wartości nominalnej udziałów 19 500 zł Wn „Kapitał zakładowy” Wyksięgowanie udziałów nabytych w celu umorzenia według ceny nabycia 23 725 zł
Ma „Krótkoterminowe aktywa finansowe”
Ujemna różnica między ceną nabycia umorzonych udziałów a wartością nominalną udziałów (23 725 zł – 19 500 zł) = 4225 zł
– zmniejszenie kapitału zapasowego (do jego wysokości) 3000 zł
Wn „Kapitał zapasowy”
– różnica przewyższająca kapitał zapasowy 1225 zł
Wn „Rozliczenie wyniku finansowego”

Małgorzata Ciepielowska
specjalista z dziedziny rachunkowości

• art. 36a ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2252
• art. 199 § 1 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych – Dz.U. Nr 94, poz. 1037; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 184, poz. 1539
• art. 24 ust. 5 pkt 1, art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 42 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538


Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Cztery kluczowe kierunki rozwoju księgowości w 2026 roku

Od lat powtarza się, że sztuczna inteligencja zrewolucjonizuje finanse. W praktyce często kończyło się to na zapowiedziach i prostych narzędziach wspierających pojedyncze czynności. Rok 2026 będzie pod tym względem przełomowy: zamiast deklaracji pojawi się realna zmiana sposobu pracy. AI przestanie być dodatkiem, a zacznie funkcjonować jako niewidoczna, ale kluczowa infrastruktura - zauważalna dopiero wtedy, gdy jej zabraknie.

JPK_VAT z deklaracją a KSeF – Ministerstwo Finansów wyjaśniło przypadki stosowania znaczników w ewidencji sprzedaży i zakupu

Razem z wejściem w życie obowiązkowego modelu KSeF uległo zmianie rozporządzenie dot. zakresu danych w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (tzw. rozporządzenie w sprawie JPK VAT). Na stronie ksef.podatki.gov.pl Ministerstwo Finansów opublikowało tabelaryczne wyjaśnienie przypadków stosowania znaczników (oznaczeń) w JPK_VAT z deklaracją w części ewidencyjnej w polu „Dane z faktur lub oznaczenia dotyczące występowania faktur w Krajowym Systemie e-Faktur” – zarówno w przypadku sprzedaży jak i zakupów.

KSeF i nowe oznaczenia. Ministerstwo Finansów wyjaśnia: BFK czy DI?

Księgowe biją na alarm, a w sieci krążą sprzeczne interpretacje. W sprawie oznaczeń JPK przy imporcie usług i WNT pojawiło się wiele wątpliwości. Teraz Ministerstwo Finansów zabiera głos i wskazuje jasno, kiedy stosować BFK, a kiedy DI.

Skarbówka nie uznaje gotówki: jeden szczegół przy darowiźnie od dzieci decyduje o podatku

Jedna decyzja – wypłata pieniędzy w gotówce zamiast przelewu – może przesądzić o tym, czy zapłacisz podatek, czy skorzystasz ze zwolnienia. Najnowsza interpretacja pokazuje to bez żadnych niedomówień: nawet przy darowiźnie od własnych dzieci fiskus nie uzna przekazania środków „do ręki”, jeśli zabraknie odpowiedniego udokumentowania. W efekcie coś, co dla wielu rodzin jest naturalnym rozwiązaniem po spadku, może nagle stać się kosztownym błędem, którego nie da się później naprawić.

REKLAMA

Jak w trakcie inwestycji nie przepłacić podatku od nieruchomości

Wielu przedsiębiorców płaci najwyższy podatek od nieruchomości już od chwili zakupu gruntu pod inwestycję. Często jest to bezpodstawne. Prawidłowe rozumienie pojęcia zajęcia gruntu, poparte orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, może przynieść firmie realne oszczędności, a nawet umożliwić odzyskanie nadpłat za poprzednie lata.

Skarbówka zmienia podejście do kar umownych. Korzystna interpretacja szefa KAS

Kwestia podatkowego rozliczania kar umownych od lat pozostaje jednym z najbardziej spornych obszarów w praktyce CIT. Choć przepisy się nie zmieniają, zmienia się sposób ich interpretacji – i jak pokazuje najnowszy przykład, coraz częściej na korzyść podatników.

Starcie z KSeF: 3 największe błędy firm

Zderzenie z KSeF w lutym i starcie z KSeF w kwietniu 2026 r. uwidacznia 3 największe błędy firm. To nie tylko zmiana technologiczna, ale przebudowa sposobu pracy z dokumentami.

Podatniku PIT, jeszcze możesz skorzystać z ulgi na ekspansję!

Ulga prowzrostowa, znana również jako ulga na ekspansję, pozwala podatnikom PIT odliczyć te same koszty marketingowe i certyfikacyjne dwukrotnie. Raz jako koszt uzyskania przychodu, drugi raz od podstawy opodatkowania. Mimo atrakcyjności preferencji korzysta z niej zaledwie kilkuset przedsiębiorców rocznie. Wyjaśniamy, kto może jeszcze sięgnąć po to odliczenie w rozliczeniu za 2025 rok i co hamuje popularność tej ulgi.

REKLAMA

Nie musisz (ale możesz) wystawiać i odbierać faktury w KSeF jeżeli jesteś w Polsce zarejestrowany jako podatnik VAT ale nie masz tu stałego miejsca prowadzenia działalności

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że podatnicy VAT, który nie mają w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - nie mają obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych przy użyciu KSeF. Jeżeli taki podatnik jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT w Polsce, to ma prawo wystawiania faktur ustrukturyzowanych przy użyciu KSeF. W przypadku wystawienia faktury w KSeF dla takiego podatnika (nieposiadającego w Polsce siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej) - faktura ustrukturyzowana jest udostępniana takiemu nabywcy w sposób z nim uzgodniony. Nie musi on odbierać faktur ustrukturyzowanych w KSeF.

Faktura poza KSeF a prawo do odliczenia VAT

Wraz z wejściem powszechnego Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) pojawiają się pierwsze realne wątpliwości przedsiębiorców, które nie wynikają z teorii, ale z codzienności. Jednym z najczęstszych problemów jest sytuacja, w której nabywca otrzymuje fakturę poza KSeF, a dokument dopiero po czasie trafia do systemu. Kiedy wówczas przysługuje odliczenie VAT?

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA