REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie problemy mają księgowi ze środkami trwałymi stanowiącymi współwłasność

REKLAMA

Nasza spółka chciałaby nabyć drogą maszynę, dzieląc się kosztami zakupu wspólnie po połowie z sąsiadującą spółką. Będziemy wykorzystywać ją na zmianę w zależności od potrzeb. Jak powinien zostać udokumentowany taki zakup? Jak księgować koszty amortyzacji, remontów? Co w związku ze współwłasnością należy ujawnić w sprawozdaniu finansowym?
RADA
Wspólny zakup maszyny powinien zostać udokumentowany jedną fakturą VAT. Na fakturze dostawca powinien wymienić każdego z nabywców zgodnie z przepisami dotyczącymi VAT. Warto pamiętać, by zawrzeć stosowną umowę gospodarczą między współwłaścicielami rzeczy. Pozostałe zagadnienia bilansowe i podatkowe omawiamy w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE
Aby odpowiedzieć na pytanie, należy zacząć od regulacji prawnych zawartych w Kodeksie cywilnym (art. 195–221). Na ich podstawie wiadomo, że:
•  własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom,
•  współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną,
•  istotną cechą współwłasności w częściach ułamkowych jest to, że każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli,
•  do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli,
•  do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli,
•  każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli,
•  pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.
WAŻNE!
Ponieważ wspólne posiadanie i użytkowanie maszyny rodzić może wiele problemów, wydaje się, iż rzeczą niezbędną jest zawarcie umowy gospodarczej pomiędzy współwłaścicielami rzeczy. W umowie należy określić sposób korzystania z rzeczy wspólnej, sposób ponoszenia kosztów eksploatacji czy kosztów związanych z utrzymaniem jej w stanie niepogorszonym (tu także uregulowania np. wyłączające uprawnienie do zniesienia współwłasności zgodnie z art. 210 k.c. itp.).
Ustawa o rachunkowości, określając rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi (art. 3 ust. 1 pkt 12), wymienia kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Ruchomości będące współwłasnością są aktywami wspólnie kontrolowanymi. Informacje o takich wspólnych przedsięwzięciach (które nie podlegają konsolidacji) ustawa o rachunkowości zaleca zawrzeć w informacji dodatkowej i objaśnieniach do sprawozdania finansowego. W informacji tej podaje się w szczególności:
a) nazwę i zakres działalności wspólnego przedsięwzięcia,
b) procentowy udział,
c) części wspólnie kontrolowanych rzeczowych składników aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
d) zobowiązania zaciągnięte na potrzeby przedsięwzięcia lub zakupu używanych rzeczowych składników aktywów trwałych,
e) części zobowiązań wspólnie zaciągniętych,
f) przychody uzyskane ze wspólnego przedsięwzięcia i koszty z nimi związane,
g) zobowiązania warunkowe i inwestycyjne dotyczące wspólnego przedsięwzięcia.
Na potrzeby sprawozdawczości należy zatem zaprowadzić odpowiednią ewidencję (analitykę kont), wyodrębniającą udział w kosztach związanych z użytkowaniem wspólnego środka trwałego, jak też przychody uzyskane ze sprzedaży produkcji czy usług, dla pozyskania których wykorzystywano środek trwały.
WAŻNE!
Dla ustalenia wartości początkowej środka trwałego i jego odpisów amortyzacyjnych należy przyjąć taką część jego wartości, w jakiej pozostaje udział jednostki we własności tego składnika majątku.
W kwestii podziału kosztów i przychodów związanych ze wspólną własnością aktywów przepisy podatkowe (art. 5 ustawy o podatku od osób prawnych) są projekcją ustaleń zawartych w Kodeksie cywilnym (art. 207 k.c.). Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy i praw majątkowych, łączy się z przychodami każdego wspólnika proporcjonalnie do posiadanego udziału. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że udziały wspólników w przychodach są równe. Zasady te stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, zwolnień i ulg podatkowych oraz obniżenia dochodu, podstawy opodatkowania lub podatku. Tak więc podstawa amortyzacji, jak też koszty związane z używaniem środka trwałego według ustawy podatkowej dzielone są w proporcji, w jakiej została nabyta własność.
Rozliczenie faktury „współwłaścicielskiej”
Wspólny zakup maszyny powinien zostać udokumentowany jedną fakturą VAT, która wymieni każdego z obydwu nabywców zgodnie z przepisami dotyczącymi podatku od towarów i usług. Zakup warto dodatkowo udokumentować umową sprzedaży. Ponieważ oryginał faktury jest tylko jeden, przechowywany będzie tylko u jednego z podatników, wskazanego na fakturze (lub kopii faktury), drugi współwłaściciel będzie posiadał kopię faktury ze wskazaniem, gdzie jest oryginał. Obydwaj współwłaściciele mają prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w proporcji, w jakiej nabyli środek trwały na własność. Zagadnienia te były przedmiotem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 1996 r., sygn. akt III SA 1131/95.

PRZYKŁAD
Spółka A zakupiła wraz ze spółką B maszynę do prac budowlanych o wartości 500 000 zł netto. Spółka B zapłaciła sprzedawcy przelewem ze środków obrotowych na rachunku, natomiast spółka A w tym celu zaciągnęła kredyt inwestycyjny na okres 3 lat. Zawarto umowę wspólnego użytkowania maszyny, w której m.in. określono podział czasu pracy maszyny w obu spółkach. Maszyna po pewnym czasie uległa awarii i była remontowana. Koszty remontu 3000 zł netto zostały zafakturowane na spółkę A, która wystawiła refakturę na spółkę B na koszty remontu w wysokości 1500 zł netto.
Księgowania w spółce A:
1. Zakup maszyny – część w kwocie 305 000 zł (250 000 zł netto + VAT 55 000 zł)
Wn konto 010 „Środki trwałe”, w analityce urządzenia techniczne i maszyny – maszyna do prac budowlanych – współwłasność 50% 250 000 zł
Ma konto 139 „Krótkoterminowe kredyty bankowe – z tytułu kredytu inwestycyjnego celowego” 250 000 zł
Wn konto 223 „Rozliczenie podatku VAT naliczonego” 55 000 zł
Ma konto 131 „Bieżący rachunek bankowy” – zapłata zobowiązania w kwocie podatku VAT 55 000 zł
2. Amortyzacja maszyny – od wartości początkowej 250 000 zł, odpis miesięczny 2083 zł
Wn konto 408 „Amortyzacja” 2083 zł
Ma konto 070 „Umorzenie środków trwałych”, w analityce maszyna do prac budowlanych – współwłasność 50% 2083 zł
3. Remont maszyny: faktura od firmy remontowej na kwotę 3000 zł netto plus VAT 660 zł
Wn konto 402 „Usługi obce” 3000 zł
Wn konto 223 „Rozliczenie podatku VAT naliczonego” 660 zł
Ma konto 202 „Rozrachunki z dostawcami” 3660 zł
4. Refaktura usług remontowych wykonanych w związku z awarią wspólnej maszyny w części 50% wartości usług 1830 zł
Wn konto 201 „Rozrachunki z odbiorcami”, w analityce rozrachunki ze współwłaścicielem maszyny 1830 zł
Ma konto 760 „Pozostałe przychody operacyjne” 1500 zł
Ma konto 222 „Rozliczenie podatku VAT należnego” 330 zł
oraz pomniejszenie kosztów w związku z refakturowaniem
(polecenie księgowania):
Wn konto 402 „Usługi obce” (–) 1500 zł
Ma konto 760 „Pozostałe przychody operacyjne” (–) 1500 zł

• art. 195–221 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 172, poz. 1438
• art. 3 ust. 1 pkt 12 oraz załącznik nr 1 do ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2252
• art. 5 ust. 1, art. 16a i 16g ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538

Ewa Szczepankiewicz
główna księgowa w spółce z o.o.


Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czy w ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć remont łazienki?

    Ulga rehabilitacyjna a remont łazienki. Czy możliwe jest odliczenie w ramach ulgi rehabilitacyjnej kosztów remontu, adaptacji  i wyposażenia łazienki dla osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności?

    Księgowy na urlopie. Jak utrzymać płynność obsługi księgowej w firmie?

    Gdy księgowy udaje się na urlop, firma stoi przed wyzwaniem związanym nie tylko ze zorganizowaniem zastępstwa, ale również z utrzymaniem płynności obsługi księgowej. Podpowiadamy, jak przygotować firmę na taką sytuację.

    Od marca 2024 r. posiadacze obligacji zaczną tracić pieniądze. Opłaca się zamienić obligacje starych emisji na nowe

    Mocne hamowanie inflacji w Polsce jakie obserwujemy w ostatnich miesiącach powoduje nawet kilkukrotny spadek oprocentowania obligacji skarbowych indeksowanych inflacją. Na razie dotyczy to obligacji cztero- i dziesięcioletnich o łącznej wartości około 4,5 miliardów złotych, ale w najbliższych miesiącach kwota ta może szybko rosnąć. Rozwiązaniem jest zamiana posiadanych papierów na nowe. Dzięki temu Polacy (w sumie) mogą zarobić  nawet około o 65 milionów złotych więcej.

    Projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości przyjęty przez rząd

    Projektowane przepisy nakładają na firmy z siedzibą w Polsce obowiązek publikacji danych o podatkach zapłaconych w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

    Rząd przyjął dzisiaj projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości

    Na dzisiejszym posiedzeniu Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości oraz o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym. Przyjęty również został projekt ustawy zobowiązujący firmy do stosowania unijnych zasad dostępności w niektórych produktach i usługach.

    Właściwa weryfikacja kontrahentów to klucz do ograniczenia ryzyka sankcji gospodarczych

    Właściwa weryfikacja kontrahentów jest niezbędna w celu ograniczenia ryzyka sankcji gospodarczych. Weryfikacja powinna obejmować ustalenie struktury właścicielskiej i rzeczywistych beneficjentów kontrahentów.

    Wartość inwestycji firm amerykańskich w Polsce wynosi 26 mld USD. Najwięcej w obszarze oprogramowania

    Wartość inwestycji firm amerykańskich w Polsce wynosi 26 mld USD, stanowiąc tym samym 12 proc. wszystkich inwestycji zagranicznych w naszym kraju. Najwięcej przedsiębiorstw, bo aż 140, działa w obszarze oprogramowania.

    Koszty uzyskania przychodów 2024 - umowa o pracę, zlecenie, umowa o dzieło

    Jakie koszty uzyskania przychodu (tzw. koszty podatkowe) w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) można uwzględniać (potrącać) na umowie o pracę, umowie zlecenia i umowie o dzieło?

    Pożyczałeś pieniądze? Urząd skarbowy zainteresuje się przychodem. Sprawdź, czy wiesz, jak to rozliczyć w zeznaniu podatkowym

    Fakt, że pożyczka jest udzielana między osobami prywatnymi, które nie są przedsiębiorcami, nie sprawia, że nie wiąże się ona z obowiązkami podatkowymi. Pożyczkodawca musi być uważny i pamiętać o rozliczeniu w zeznaniu rocznym przychodu.

    Oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych 2024 (koniec lutego) – ranking najlepszych ofert banków [Tabela]

    Ile wynosi oprocentowanie najlepszych depozytów bankowych pod koniec lutego 2024 roku? Jakie odsetki można uzyskać z lokat bankowych i kont oszczędnościowych? W lutym 2024 r. kontynuowany jest trend spadku oprocentowania lokat bankowych i kont oszczędnościowych, rozpoczęty pod koniec 2022 roku. Widać wyraźnie, że banki przygotowują się do obniżek stóp procentowych NBP. Ale coraz większa grupa ekspertów nie przewiduje cięcia stóp w 2024 roku. Jak będzie w rzeczywistości?

    REKLAMA