REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie problemy mają księgowi ze środkami trwałymi stanowiącymi współwłasność

Subskrybuj nas na Youtube

REKLAMA

Nasza spółka chciałaby nabyć drogą maszynę, dzieląc się kosztami zakupu wspólnie po połowie z sąsiadującą spółką. Będziemy wykorzystywać ją na zmianę w zależności od potrzeb. Jak powinien zostać udokumentowany taki zakup? Jak księgować koszty amortyzacji, remontów? Co w związku ze współwłasnością należy ujawnić w sprawozdaniu finansowym?
RADA
Wspólny zakup maszyny powinien zostać udokumentowany jedną fakturą VAT. Na fakturze dostawca powinien wymienić każdego z nabywców zgodnie z przepisami dotyczącymi VAT. Warto pamiętać, by zawrzeć stosowną umowę gospodarczą między współwłaścicielami rzeczy. Pozostałe zagadnienia bilansowe i podatkowe omawiamy w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE
Aby odpowiedzieć na pytanie, należy zacząć od regulacji prawnych zawartych w Kodeksie cywilnym (art. 195–221). Na ich podstawie wiadomo, że:
•  własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom,
•  współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną,
•  istotną cechą współwłasności w częściach ułamkowych jest to, że każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli,
•  do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli,
•  do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli,
•  każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli,
•  pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.
WAŻNE!
Ponieważ wspólne posiadanie i użytkowanie maszyny rodzić może wiele problemów, wydaje się, iż rzeczą niezbędną jest zawarcie umowy gospodarczej pomiędzy współwłaścicielami rzeczy. W umowie należy określić sposób korzystania z rzeczy wspólnej, sposób ponoszenia kosztów eksploatacji czy kosztów związanych z utrzymaniem jej w stanie niepogorszonym (tu także uregulowania np. wyłączające uprawnienie do zniesienia współwłasności zgodnie z art. 210 k.c. itp.).
Ustawa o rachunkowości, określając rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi (art. 3 ust. 1 pkt 12), wymienia kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Ruchomości będące współwłasnością są aktywami wspólnie kontrolowanymi. Informacje o takich wspólnych przedsięwzięciach (które nie podlegają konsolidacji) ustawa o rachunkowości zaleca zawrzeć w informacji dodatkowej i objaśnieniach do sprawozdania finansowego. W informacji tej podaje się w szczególności:
a) nazwę i zakres działalności wspólnego przedsięwzięcia,
b) procentowy udział,
c) części wspólnie kontrolowanych rzeczowych składników aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
d) zobowiązania zaciągnięte na potrzeby przedsięwzięcia lub zakupu używanych rzeczowych składników aktywów trwałych,
e) części zobowiązań wspólnie zaciągniętych,
f) przychody uzyskane ze wspólnego przedsięwzięcia i koszty z nimi związane,
g) zobowiązania warunkowe i inwestycyjne dotyczące wspólnego przedsięwzięcia.
Na potrzeby sprawozdawczości należy zatem zaprowadzić odpowiednią ewidencję (analitykę kont), wyodrębniającą udział w kosztach związanych z użytkowaniem wspólnego środka trwałego, jak też przychody uzyskane ze sprzedaży produkcji czy usług, dla pozyskania których wykorzystywano środek trwały.
WAŻNE!
Dla ustalenia wartości początkowej środka trwałego i jego odpisów amortyzacyjnych należy przyjąć taką część jego wartości, w jakiej pozostaje udział jednostki we własności tego składnika majątku.
W kwestii podziału kosztów i przychodów związanych ze wspólną własnością aktywów przepisy podatkowe (art. 5 ustawy o podatku od osób prawnych) są projekcją ustaleń zawartych w Kodeksie cywilnym (art. 207 k.c.). Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy i praw majątkowych, łączy się z przychodami każdego wspólnika proporcjonalnie do posiadanego udziału. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że udziały wspólników w przychodach są równe. Zasady te stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, zwolnień i ulg podatkowych oraz obniżenia dochodu, podstawy opodatkowania lub podatku. Tak więc podstawa amortyzacji, jak też koszty związane z używaniem środka trwałego według ustawy podatkowej dzielone są w proporcji, w jakiej została nabyta własność.
Rozliczenie faktury „współwłaścicielskiej”
Wspólny zakup maszyny powinien zostać udokumentowany jedną fakturą VAT, która wymieni każdego z obydwu nabywców zgodnie z przepisami dotyczącymi podatku od towarów i usług. Zakup warto dodatkowo udokumentować umową sprzedaży. Ponieważ oryginał faktury jest tylko jeden, przechowywany będzie tylko u jednego z podatników, wskazanego na fakturze (lub kopii faktury), drugi współwłaściciel będzie posiadał kopię faktury ze wskazaniem, gdzie jest oryginał. Obydwaj współwłaściciele mają prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w proporcji, w jakiej nabyli środek trwały na własność. Zagadnienia te były przedmiotem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 1996 r., sygn. akt III SA 1131/95.

PRZYKŁAD
Spółka A zakupiła wraz ze spółką B maszynę do prac budowlanych o wartości 500 000 zł netto. Spółka B zapłaciła sprzedawcy przelewem ze środków obrotowych na rachunku, natomiast spółka A w tym celu zaciągnęła kredyt inwestycyjny na okres 3 lat. Zawarto umowę wspólnego użytkowania maszyny, w której m.in. określono podział czasu pracy maszyny w obu spółkach. Maszyna po pewnym czasie uległa awarii i była remontowana. Koszty remontu 3000 zł netto zostały zafakturowane na spółkę A, która wystawiła refakturę na spółkę B na koszty remontu w wysokości 1500 zł netto.
Księgowania w spółce A:
1. Zakup maszyny – część w kwocie 305 000 zł (250 000 zł netto + VAT 55 000 zł)
Wn konto 010 „Środki trwałe”, w analityce urządzenia techniczne i maszyny – maszyna do prac budowlanych – współwłasność 50% 250 000 zł
Ma konto 139 „Krótkoterminowe kredyty bankowe – z tytułu kredytu inwestycyjnego celowego” 250 000 zł
Wn konto 223 „Rozliczenie podatku VAT naliczonego” 55 000 zł
Ma konto 131 „Bieżący rachunek bankowy” – zapłata zobowiązania w kwocie podatku VAT 55 000 zł
2. Amortyzacja maszyny – od wartości początkowej 250 000 zł, odpis miesięczny 2083 zł
Wn konto 408 „Amortyzacja” 2083 zł
Ma konto 070 „Umorzenie środków trwałych”, w analityce maszyna do prac budowlanych – współwłasność 50% 2083 zł
3. Remont maszyny: faktura od firmy remontowej na kwotę 3000 zł netto plus VAT 660 zł
Wn konto 402 „Usługi obce” 3000 zł
Wn konto 223 „Rozliczenie podatku VAT naliczonego” 660 zł
Ma konto 202 „Rozrachunki z dostawcami” 3660 zł
4. Refaktura usług remontowych wykonanych w związku z awarią wspólnej maszyny w części 50% wartości usług 1830 zł
Wn konto 201 „Rozrachunki z odbiorcami”, w analityce rozrachunki ze współwłaścicielem maszyny 1830 zł
Ma konto 760 „Pozostałe przychody operacyjne” 1500 zł
Ma konto 222 „Rozliczenie podatku VAT należnego” 330 zł
oraz pomniejszenie kosztów w związku z refakturowaniem
(polecenie księgowania):
Wn konto 402 „Usługi obce” (–) 1500 zł
Ma konto 760 „Pozostałe przychody operacyjne” (–) 1500 zł

• art. 195–221 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 172, poz. 1438
• art. 3 ust. 1 pkt 12 oraz załącznik nr 1 do ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2252
• art. 5 ust. 1, art. 16a i 16g ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538

Ewa Szczepankiewicz
główna księgowa w spółce z o.o.


Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Monitor Księgowego

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Dobroczynność, dzięki której zapłacisz niższy podatek. Sprawdź, jak to zrobić!

Angażujesz się w działania filantropijne? Wspierasz darowiznami fundacje i stowarzyszenia? Choć robisz to bezinteresownie, możesz na tym zyskać nie tylko w wymiarze społeczno-emocjonalnym. Darowiznę możesz odliczyć od dochodu przed opodatkowaniem podatku. Pamiętaj jednak, że to nie jest to samo co przekazanie 1,5% podatku.

Rozliczenie VAT przy uznanej reklamacji, gdy kupujący zatrzymuje część wadliwego towaru

Zgłosiliśmy reklamację w związku z wadliwym towarem. Kontrahent uznał reklamację, ale zamiast wystawić fakturę korygującą, wystawił notę uznaniową. Zwrócił nam zapłatę za część towaru, który został u nas i który sami zutylizujemy. Część towaru została wymieniona na towar wolny od wad. Czy korygujemy odliczony VAT? Czy dokonując utylizacji we własnym zakresie świadczymy usługę na rzecz sprzedawcy? Czy ta wymiana towaru powinna być rozliczona w VAT?

Odstąpienie od umowy: kiedy trzeba skorygować VAT z faktury zaliczkowej

Otrzymanie zaliczki na poczet dostawy towarów lub świadczenia usług wiąże się zasadniczo z powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Rezygnacja z transakcji, skutkująca zwrotem zaliczki i wystawieniem faktury korygującej, umożliwia sprzedawcy obniżenie kwoty podatku należnego. Nabywca jest z kolei obowiązany do odpowiedniej korekty odliczonego wcześniej podatku naliczonego. Jak jednak postąpić w sytuacji, gdy kontrahenci odstępują wprawdzie od zawartej umowy, lecz zaliczka zostaje zwrócona znacznie później lub jej zwrot w ogóle nie następuje. Transakcja nie dochodzi ostatecznie do skutku. Nie ma jednak również zwrotu zaliczki, a to jej wpłata generowała powstanie obowiązku podatkowego.

Ulga na ekspansję

Ulga na ekspansję to jedno z rozwiązań podatkowych, które miało na celu wsparcie przedsiębiorców w pozyskiwaniu nowych rynków poprzez możliwość zaliczenia do kosztów wydatków na reklamę nowych produktów oraz udział w targach. Przepisy w tym zakresie budzą jednak liczne wątpliwości interpretacyjne, zwłaszcza w odniesieniu do podmiotów, które nie wytwarzają fizycznie produktów, lecz jedynie sprzedają je pod własną marką.

REKLAMA

Czy można sprzedać środek trwały w czasie zawieszenia działalności gospodarczej.? Jak rozliczyć podatki od tej sprzedaży?

Wielu przedsiębiorców, którzy decydują się na zawieszenie działalności gospodarczej, zastanawia się, jak prawidłowo rozliczyć sprzedaż środków trwałych. Często pojawiają się pytania, czy w trakcie zawieszenia można sprzedać firmowy majątek i czy od takiej transakcji należy odprowadzić podatek. Wbrew pozorom, sprawa nie jest skomplikowana.

CFO w firmie – dlaczego warto go docenić, zwłaszcza w sytuacji kryzysowej

O roli dyrektorów finansowych w zarządzaniu kryzysowym na przykładzie sytuacji, w jakiej znalazły się międzynarodowe organizacje pozarządowe – pisze Jarosław Czubacki, Head of Finance w Fundacji Save the Children Polska.

KSeF tuż za rogiem! Księgowi mówią jasno: za zgodność e-faktur odpowiadać będą przedsiębiorcy

KSeF już jest na horyzoncie. Przedsiębiorcy wciąż jednak zwlekają z przygotowaniami do e-faktur, licząc na pomoc księgowych z biur rachunkowych. Tymczasem to oni sami będą odpowiadać za zgodność z nowymi przepisami. Jak dobrze przygotować firmę i uniknąć kosztownych potknięć? Sprawdź, co zrobić już teraz.

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Wielką Brytanią – kompendium wiedzy dla polskich rezydentów podatkowych

W erze globalnej mobilności zawodowej i kapitałowej coraz więcej Polaków uzyskuje dochody z zagranicy. Najczęściej chodzi o Wielką Brytanię – kraj, który od lat przyciąga naszych obywateli do pracy, prowadzenia działalności gospodarczej czy inwestowania. W takim kontekście kluczowa staje się znajomość zasad opodatkowania dochodów uzyskiwanych w UK przez osoby będące polskimi rezydentami podatkowymi.

REKLAMA

Prof. W. Modzelewski: VAT unijny to największe zagrożenie dla uczciwych podatników. Trzeba zrezygnować z pozornych działań uszczelniających i napisać od nowa ustawę o VAT

Powoli ale skutecznie przebija się do świadomości podatników diagnoza, że VAT unijny, wprowadzony w Polsce w 2004 r., był od początku nieznaną w historii pułapką zastawioną nie tylko na nasze państwo, lecz również na dziesiątki tysięcy naiwnych i uczciwych podatników, którzy mieli być (i są nadal) ofiarami tego eksperymentu – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Ordynacja podatkowa - MF szykuje liczne zmiany od 2026 r. Przedawnienie, zapłata podatku, zwrot nadpłaty, MDR i wiele innych nowości w projekcie nowelizacji

W dniu 28 marca 2025 r. opublikowany został projekt bardzo obszernej nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilkunastu innych ustaw. Zmiany są bardzo liczne i mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r. Ministerstwo Finansów informuje, że celem tej nowelizacji jest poprawa relacji między podatnikami i organami podatkowymi, zwiększenie efektywności działania organów podatkowych oraz doprecyzowanie przepisów, których stosowanie budzi wątpliwości. Zobaczmy jakie zmiany czekają podatników od początku przyszłego roku.

REKLAMA