REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak rozliczać współwłaściciela, który dokonuje zakupów niezwiązanych z prowadzoną działalnością

REKLAMA

Współwłaściciel spółki jawnej dokonuje zakupów, które nie dotyczą prowadzonej przez spółkę działalności. Zakupy dokonywane są na kwoty do 8000 zł. Rozumiem, że będą to wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodu.
Jak należy ewidencjonować te zdarzenia? Czy kwotę brutto mogę zaksięgować następująco: Wn konto 250 „Rozrachunki z właścicielami”, Ma konto 201 „Rozrachunki z dostawcami”? A może lepiej jest np. zaksięgować fakturę jak wszystkie inne i wystawić refakturę?

RADA
Oba rozwiązania nie są dobre. Podstawowym ich mankamentem jest to, że nie odzwierciedlają charakteru ekonomicznego ewidencjonowanych operacji, oraz to, że mogą powodować problemy podatkowe.
Najlepszym rozwiązaniem jest wypłata wspólnikom zaliczek na poczet zysku przysługującego im po zakończeniu roku obrotowego. Z tych pieniędzy mogą kupować potrzebne im towary na własny rachunek, a nie na rachunek spółki. Jedynym problemem jest to, że wysokość ewentualnych zysków spółki, które mogą podlegać podziałowi między wspólników, będzie znana dopiero po zamknięciu roku obrotowego. Z tego względu wskazane byłoby określenie w umowie spółki sposobu postępowania z otrzymanymi zaliczkami. Może się bowiem okazać, że spółka na koniec roku nie wypracowała zysku bądź też wypracowała niższy zysk niż wypłacone zaliczki.

UZASADNIENIE
Sądząc z opisu, wspólnicy kupowali potrzebne im produkty, biorąc faktury wystawiane na spółkę jawną. Świadczy o tym propozycja księgowania tych zakupów jako zobowiązania spółki albo ich „refakturowania”.
Zakupy niezwiązane z prowadzoną działalnością rozliczane przez konto rozrachunków z właścicielami
W pierwszym przypadku ewidencjonowanie zakupów: Wn konto 250, Ma konto 201 może spowodować problemy na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług. Spółka formalnie nabywa towary i następnie dokonuje ich dostawy dla wspólników, a więc w zasadzie powinna wykazać podatek należny. Jak rozumiem, nie wystawia ona faktur na wspólników i nie wykazuje podatku należnego w deklaracji VAT-7.
Zakupy niezwiązane z prowadzoną działalnością rozliczane przez refakturowanie
Drugi sposób (refakturowanie) również budzi szereg zastrzeżeń. W opisanej sytuacji należałoby raczej mówić o odsprzedaży niż o refakturowaniu. Refakturowanie dotyczy bowiem zakupu usług. Teoretycznie można by przyjąć, że spółka w ramach działalności handlowej nabywa towary (np. ubrania, żywność, sprzęt gospodarstwa domowego itp.), które następnie odprzedaje wspólnikom. Z formalnego punktu widzenia jest to możliwe, bowiem żaden przepis nie zabrania dokonywania wspólnikowi zakupów w spółce, którą zawiązał.
W takim przypadku spółka uzyskiwałaby przychód ze sprzedaży towarów i mogłaby zaliczyć „wartość sprzedanych towarów w cenach nabycia (zakupu)” do kosztów uzyskania przychodów. Równocześnie odliczałaby podatek VAT zawarty w fakturach i wykazywałaby podatek należny. Ewidencja tych zdarzeń odbywałaby się w sposób „normalny”, jak w przypadku każdej działalności handlowej. Wydaje się, że sprzedaż wspólnikom powinna być jednak ewidencjonowana przy użyciu kasy fiskalnej.
Rozwiązanie to nie jest godne polecenia, gdyż, tak naprawdę, nabycie i sprzedaż towarów przez spółkę miałyby charakter fikcyjny. Nawet wtedy, kiedy transakcje zostałyby udokumentowane fakturami nabycia i paragonami z kas fiskalnych – w przypadku sprzedaży. Poza tym zobowiązania wspólników ewidencjonowane byłyby jako zobowiązania handlowe, podczas gdy ich charakter jest zupełnie inny.
Trudno jest przewidywać, do jakich wniosków mogłyby dojść osoby przeprowadzające kontrolę podatkową w Państwa spółce i co dalej mogłoby z tego wyniknąć.
Wypłata zaliczek na poczet zysku
Istnieje proste rozwiązanie, pozbawione wad oraz ryzyka podatkowego, które powinno być zastosowane w opisanej sytuacji, tj. wypłata w ciągu roku obrotowego zaliczek na poczet zysku.
Zgodnie z przepisami ustawy Kodeks spółek handlowych każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. Jednakże w umowie spółki może zostać określony udział wspólnika w zysku, który w razie wątpliwości odnosi się także do udziału w stratach (umowa spółki może zwolnić wspólnika spółki jawnej od partycypowania w stratach).
W myśl przepisu art. 52 § 1 k.s.h. wspólnik spółki jawnej może żądać podziału i wypłaty całości zysku z końcem każdego roku obrotowego. Ponadto – zgodnie z art. 53 k.s.h. – ma prawo żądać corocznie wypłacenia odsetek w wysokości 5% od swojego udziału kapitałowego, nawet gdy spółka poniosła stratę.
Przepisy k.s.h. nie mówią o możliwości wypłaty „zaliczek” na poczet zysku w spółce jawnej. Chociaż uprawnienie do otrzymania przypadającej części zysku powstaje po zakończeniu roku obrotowego, to jednak należy zauważyć, że zgodnie z art. 37 k.s.h. przepisy kodeksu dotyczące spółki jawnej stosuje się, o ile umowa spółki nie stanowi inaczej (umową nie można zmieniać postanowień przepisów o zarządzie i reprezentacji spółki).
WAŻNE!
Kodeks spółek handlowych nie mówi o możliwości wypłaty zaliczek na poczet zysku w spółce jawnej. Dopuszczalne jest jednak zawarcie w umowie spółki zastrzeżenia o dokonywaniu takich wypłat w ciągu roku obrotowego.
Dopuszczalne zatem jest zastrzeżenie w umowie spółki możliwości wypłaty zaliczek na zysk w ciągu roku obrotowego. Jest to praktykowane, bowiem wspólnicy spółek jawnych pobierają w trakcie roku obrotowego wynagrodzenie „na życie” w formie zaliczek. Częstotliwość i wysokość wypłacanych zaliczek na poczet zysku za rok obrotowy uzależniona jest, w zasadzie, od decyzji właścicieli.
Jedynym problemem jest to, że wysokość ewentualnych zysków spółki, które mogą podlegać podziałowi między wspólników, będzie znana dopiero po zamknięciu roku obrotowego. Z tego względu wskazane byłoby określenie w umowie spółki sposobu postępowania z otrzymanymi zaliczkami, gdyby okazało się, że spółka na koniec roku nie wypracowała zysku bądź też wypracowała niższy zysk niż wypłacone zaliczki.

PRZYKŁAD
W umowie spółki jawnej przewidziana została możliwość wypłaty zaliczek na poczet zysku rocznego. Wspólnicy podjęli uchwałę o wypłacie zaliczki. Wypłata powinna zostać zaksięgowana:
Wn konto 821 „Rozliczenie wyniku finansowego za lata poprzednie”,
Ma konto 257 „Rozrachunki z tytułu wypłat z zysku”, w analityce konta imienne wspólników, oraz
Wn konto 257 „Rozrachunki z tytułu wypłat z zysku”, w analityce konta imienne wspólników,
Ma konto 101 „Kasa krajowych środków pieniężnych” lub konto 131 – „Bieżący rachunek bankowy”.
Po zakończeniu roku obrotowego, zatwierdzeniu sprawozdania i podjęciu uchwały o wypłaceniu należnych wspólnikom części zysku – następuje przeniesienie zysku za poprzedni rok obrotowy:
Wn konto 860 „Wynik finansowy”,
Ma konto 821 „Rozliczenie wyniku finansowego za lata poprzednie” oraz „doksięgowanie” zysku należnego za rok obrotowy na konto rozrachunków z tytułu wypłat z zysku,
Wn konto 821 „Rozliczenie wyniku finansowego za lata poprzednie”:
Ma konto 257 „Rozrachunki z tytułu wypłat z zysku”
lub w sytuacji odwrotnej, tj. wyższych zaliczek od przysługującego zysku:
Wn konto 257 „Rozrachunki z tytułu wypłat z zysku”
Ma konto 821 „Rozliczenie wyniku finansowego za lata poprzednie”.
Z pobranych zaliczek wspólnicy mogą (i powinni) dokonywać swoich prywatnych zakupów, a nie na rachunek spółki, którą zawiązali.
Należy dodać, że dokonanie wypłaty środków pieniężnych dla wspólników spółki jawnej nie rodzi skutków podatkowych na gruncie podatku dochodowego. Oznaczałoby to bowiem podwójne opodatkowanie tych samych środków: raz – jako dochodu z działalności gospodarczej, drugi raz – z chwilą wypłaty tych środków, u tej samej osoby (wspólnika).
Takie zaliczki, czy wypłata zysku na koniec roku obrotowego w spółce jawnej, nie są dywidendą ani dochodem kapitałowym. Sposób opodatkowania spółek jawnych – jak i innych spółek osobowych – podatkiem dochodowym ma charakter, jak wiadomo, szczególny. Podatnikiem tego podatku nie jest bowiem spółka, lecz jej wspólnicy.

• art. 37, art. 52 § 1, art. 53 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych – Dz.U. Nr 94, poz. 1037; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 184, poz. 1539

Tadeusz Waślicki
autor jest biegłym rewidentem
Źródło: Monitor Księgowego

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Wnioski z „wycieku” danych medycznych: trzeba zawiesić obowiązkowy KSeF i zlikwidować inne nakazy przymusowego gromadzenia wrażliwych danych obywateli

Możemy przyjąć prognozę, że wcześniej niż później dane z KSeF „wyciekną” (podobnie dotyczy to ewidencji podatkowej JPK_VAT i JPK_CIT) – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. I dodaje, że trzeba zlikwidować wszystkie nakazy przymusowego gromadzenia wrażliwych danych dotyczących obywateli.

Amortyzacja i KUP bez własności maszyny – co wynika z wyroku NSA?

Przy ustalaniu skutków podatkowych związanych z nabyciem środków trwałych niejednokrotnie dochodzi do zderzenia regulacji prawa cywilnego z przepisami podatkowymi. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których strony decydują się na zastrzeżenie prawa własności rzeczy do czasu zapłaty całej ceny. W wyroku z 25 czerwca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do skutków podatkowych takiej konstrukcji umowy oraz odpowiedział na pytanie, czy podatnik może amortyzować środek trwały, z którego korzysta, mimo że formalnie nie jest jeszcze jego właścicielem.

Kawa z INFORLEX: JPK_KR_PD pod lupą fiskusa - gdzie rodzi się ryzyko?

Jak fiskus analizuje dane przekazywane w JPK_KR_PD? Które elementy ksiąg mogą wzbudzić jego zainteresowanie i gdzie najczęściej pojawiają się błędy? Zapraszamy na bezpłatne wydarzenie online z cyklu Kawa z INFORLEX, które odbędzie się 27 sierpnia 2026 r. o godz. 9:00.

Kontrahent zmarł i nie zapłacił faktury? Skarbówka: VAT można odzyskać!

Spółka wystawiła faktury, odprowadziła VAT, a kontrahent zmarł nagle i jak wskazała we wniosku-odzyskanie należności na zwykłej drodze stało się niemożliwe. Czy w takiej sytuacji można odzyskać zapłacony VAT? Skarbówka odpowiada twierdząco: śmierć dłużnika nie pozbawia wierzyciela prawa do ulgi na złe długi.

REKLAMA

Wyciek danych z MyDr a bezpieczeństwo finansów firmy. Jak działać, gdy dane już wyciekną?

Wyciek danych z MyDr jest potężnym ostrzeżeniem dla biznesu. To zdarzenie pokazało, że cyberprzestępcy coraz rzadziej atakują same firmy, a uderzają w ich zewnętrznych dostawców. W obszarze księgowości i kadr taki atak to nie tylko kryzys wizerunkowy, ale natychmiastowy paraliż operacyjny, brak wypłat i ryzyko wysokich kar od UODO czy KAS. Słowne obietnice i deklaracje o „dbaniu o bezpieczeństwo” przestały mieć znaczenie. W świecie cyfrowym i pracy zdalnej liczą się twarde normy (ISO 27001, ISO 9001), zasada Zero Trust oraz sprawdzone procedury reagowania na kryzys. Jak więc chronić finanse, kadry i księgowość przed atakami łańcucha dostaw i jak krok po kroku działać, gdy dane już wyciekną?

Skarbówka wydała właśnie korzystną interpretację. Studia podyplomowe można zaliczyć do kosztów

Aplikant adwokacki prowadzący jednoosobową działalność chciał ująć w kosztach czesne, opłatę rekrutacyjną, dojazdy na uczelnię i podręczniki związane ze studiami podyplomowymi z zakresu rynków kapitałowych. Dyrektor KIS potwierdził, że to koszt podatkowy. Kluczowe jest jednak spełnienie pewnych warunków.

Zmiany w VAT od 2027 roku. Mniej formalności, ale większa odpowiedzialność nabywców

W dniu 17 lipca 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację obejmującą ponad 20 obszarów podatku VAT. Z jednej strony ograniczy ona część formalności i ułatwi niektóre rozliczenia, z drugiej – rozszerzy odpowiedzialność solidarną nabywców wybranych usług za zaległości podatkowe usługodawców. Ustawa trafiła do Senatu 20 lipca a 6 lipca Senat wniósł poprawki do tej ustawy.

Firmy z Pomorza mogą dostać nawet 2 mln zł. Rusza nabór na projekty B+R

Pomorskie firmy mogą sięgnąć po od 600 tys. do 2 mln zł dofinansowania na projekty badawczo-rozwojowe. Agencja Rozwoju Pomorza przeznaczyła na drugi nabór 30 mln zł, a wnioski będzie można składać od 31 sierpnia do 28 października 2026 r. Kto może ubiegać się o pieniądze i na jakie projekty można je przeznaczyć?

REKLAMA

Mały biznes bez zakładania firmy. Działalność nierejestrowana do 10 813,50 zł przychodu na kwartał w 2026 roku. Co z KSeF, VAT, PIT i składkami ZUS?

Do końca 2025 roku przychód należny z działalności nierejestrowanej nie mógł przekroczyć 3/4 minimalnego wynagrodzenia w żadnym miesiącu. Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe zasady. Limit został podniesiony do 225% minimalnego wynagrodzenia i jest rozliczany raz na kwartał. Oznacza to, że przy płacy minimalnej wynoszącej 4 806 zł maksymalny przychód z działalności nierejestrowanej może wynieść 10 813,50 zł w kwartale.

Koniec zakładania firm w urzędzie. Od 1 listopada jednoosobową działalność gospodarczą założysz tylko online

Od 1 listopada 2026 roku założenie jednoosobowej działalności gospodarczej będzie możliwe wyłącznie online. A jeszcze w 2024 roku prawie co trzeci wniosek o założenie firmy składano poza kanałem elektronicznym. Przy ponad 345 tys. rejestracji przedsiębiorstw rocznie zmiana obejmie dużą grupę osób, które dotychczas korzystały z pomocy urzędników. Ich potrzeba uzyskania wsparcia nie zniknie, zmieni się jedynie miejsce, w którym będą go szukać.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA