REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak rozliczać współwłaściciela, który dokonuje zakupów niezwiązanych z prowadzoną działalnością

REKLAMA

Współwłaściciel spółki jawnej dokonuje zakupów, które nie dotyczą prowadzonej przez spółkę działalności. Zakupy dokonywane są na kwoty do 8000 zł. Rozumiem, że będą to wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodu.
Jak należy ewidencjonować te zdarzenia? Czy kwotę brutto mogę zaksięgować następująco: Wn konto 250 „Rozrachunki z właścicielami”, Ma konto 201 „Rozrachunki z dostawcami”? A może lepiej jest np. zaksięgować fakturę jak wszystkie inne i wystawić refakturę?

RADA
Oba rozwiązania nie są dobre. Podstawowym ich mankamentem jest to, że nie odzwierciedlają charakteru ekonomicznego ewidencjonowanych operacji, oraz to, że mogą powodować problemy podatkowe.
Najlepszym rozwiązaniem jest wypłata wspólnikom zaliczek na poczet zysku przysługującego im po zakończeniu roku obrotowego. Z tych pieniędzy mogą kupować potrzebne im towary na własny rachunek, a nie na rachunek spółki. Jedynym problemem jest to, że wysokość ewentualnych zysków spółki, które mogą podlegać podziałowi między wspólników, będzie znana dopiero po zamknięciu roku obrotowego. Z tego względu wskazane byłoby określenie w umowie spółki sposobu postępowania z otrzymanymi zaliczkami. Może się bowiem okazać, że spółka na koniec roku nie wypracowała zysku bądź też wypracowała niższy zysk niż wypłacone zaliczki.

UZASADNIENIE
Sądząc z opisu, wspólnicy kupowali potrzebne im produkty, biorąc faktury wystawiane na spółkę jawną. Świadczy o tym propozycja księgowania tych zakupów jako zobowiązania spółki albo ich „refakturowania”.
Zakupy niezwiązane z prowadzoną działalnością rozliczane przez konto rozrachunków z właścicielami
W pierwszym przypadku ewidencjonowanie zakupów: Wn konto 250, Ma konto 201 może spowodować problemy na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług. Spółka formalnie nabywa towary i następnie dokonuje ich dostawy dla wspólników, a więc w zasadzie powinna wykazać podatek należny. Jak rozumiem, nie wystawia ona faktur na wspólników i nie wykazuje podatku należnego w deklaracji VAT-7.
Zakupy niezwiązane z prowadzoną działalnością rozliczane przez refakturowanie
Drugi sposób (refakturowanie) również budzi szereg zastrzeżeń. W opisanej sytuacji należałoby raczej mówić o odsprzedaży niż o refakturowaniu. Refakturowanie dotyczy bowiem zakupu usług. Teoretycznie można by przyjąć, że spółka w ramach działalności handlowej nabywa towary (np. ubrania, żywność, sprzęt gospodarstwa domowego itp.), które następnie odprzedaje wspólnikom. Z formalnego punktu widzenia jest to możliwe, bowiem żaden przepis nie zabrania dokonywania wspólnikowi zakupów w spółce, którą zawiązał.
W takim przypadku spółka uzyskiwałaby przychód ze sprzedaży towarów i mogłaby zaliczyć „wartość sprzedanych towarów w cenach nabycia (zakupu)” do kosztów uzyskania przychodów. Równocześnie odliczałaby podatek VAT zawarty w fakturach i wykazywałaby podatek należny. Ewidencja tych zdarzeń odbywałaby się w sposób „normalny”, jak w przypadku każdej działalności handlowej. Wydaje się, że sprzedaż wspólnikom powinna być jednak ewidencjonowana przy użyciu kasy fiskalnej.
Rozwiązanie to nie jest godne polecenia, gdyż, tak naprawdę, nabycie i sprzedaż towarów przez spółkę miałyby charakter fikcyjny. Nawet wtedy, kiedy transakcje zostałyby udokumentowane fakturami nabycia i paragonami z kas fiskalnych – w przypadku sprzedaży. Poza tym zobowiązania wspólników ewidencjonowane byłyby jako zobowiązania handlowe, podczas gdy ich charakter jest zupełnie inny.
Trudno jest przewidywać, do jakich wniosków mogłyby dojść osoby przeprowadzające kontrolę podatkową w Państwa spółce i co dalej mogłoby z tego wyniknąć.
Wypłata zaliczek na poczet zysku
Istnieje proste rozwiązanie, pozbawione wad oraz ryzyka podatkowego, które powinno być zastosowane w opisanej sytuacji, tj. wypłata w ciągu roku obrotowego zaliczek na poczet zysku.
Zgodnie z przepisami ustawy Kodeks spółek handlowych każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. Jednakże w umowie spółki może zostać określony udział wspólnika w zysku, który w razie wątpliwości odnosi się także do udziału w stratach (umowa spółki może zwolnić wspólnika spółki jawnej od partycypowania w stratach).
W myśl przepisu art. 52 § 1 k.s.h. wspólnik spółki jawnej może żądać podziału i wypłaty całości zysku z końcem każdego roku obrotowego. Ponadto – zgodnie z art. 53 k.s.h. – ma prawo żądać corocznie wypłacenia odsetek w wysokości 5% od swojego udziału kapitałowego, nawet gdy spółka poniosła stratę.
Przepisy k.s.h. nie mówią o możliwości wypłaty „zaliczek” na poczet zysku w spółce jawnej. Chociaż uprawnienie do otrzymania przypadającej części zysku powstaje po zakończeniu roku obrotowego, to jednak należy zauważyć, że zgodnie z art. 37 k.s.h. przepisy kodeksu dotyczące spółki jawnej stosuje się, o ile umowa spółki nie stanowi inaczej (umową nie można zmieniać postanowień przepisów o zarządzie i reprezentacji spółki).
WAŻNE!
Kodeks spółek handlowych nie mówi o możliwości wypłaty zaliczek na poczet zysku w spółce jawnej. Dopuszczalne jest jednak zawarcie w umowie spółki zastrzeżenia o dokonywaniu takich wypłat w ciągu roku obrotowego.
Dopuszczalne zatem jest zastrzeżenie w umowie spółki możliwości wypłaty zaliczek na zysk w ciągu roku obrotowego. Jest to praktykowane, bowiem wspólnicy spółek jawnych pobierają w trakcie roku obrotowego wynagrodzenie „na życie” w formie zaliczek. Częstotliwość i wysokość wypłacanych zaliczek na poczet zysku za rok obrotowy uzależniona jest, w zasadzie, od decyzji właścicieli.
Jedynym problemem jest to, że wysokość ewentualnych zysków spółki, które mogą podlegać podziałowi między wspólników, będzie znana dopiero po zamknięciu roku obrotowego. Z tego względu wskazane byłoby określenie w umowie spółki sposobu postępowania z otrzymanymi zaliczkami, gdyby okazało się, że spółka na koniec roku nie wypracowała zysku bądź też wypracowała niższy zysk niż wypłacone zaliczki.

PRZYKŁAD
W umowie spółki jawnej przewidziana została możliwość wypłaty zaliczek na poczet zysku rocznego. Wspólnicy podjęli uchwałę o wypłacie zaliczki. Wypłata powinna zostać zaksięgowana:
Wn konto 821 „Rozliczenie wyniku finansowego za lata poprzednie”,
Ma konto 257 „Rozrachunki z tytułu wypłat z zysku”, w analityce konta imienne wspólników, oraz
Wn konto 257 „Rozrachunki z tytułu wypłat z zysku”, w analityce konta imienne wspólników,
Ma konto 101 „Kasa krajowych środków pieniężnych” lub konto 131 – „Bieżący rachunek bankowy”.
Po zakończeniu roku obrotowego, zatwierdzeniu sprawozdania i podjęciu uchwały o wypłaceniu należnych wspólnikom części zysku – następuje przeniesienie zysku za poprzedni rok obrotowy:
Wn konto 860 „Wynik finansowy”,
Ma konto 821 „Rozliczenie wyniku finansowego za lata poprzednie” oraz „doksięgowanie” zysku należnego za rok obrotowy na konto rozrachunków z tytułu wypłat z zysku,
Wn konto 821 „Rozliczenie wyniku finansowego za lata poprzednie”:
Ma konto 257 „Rozrachunki z tytułu wypłat z zysku”
lub w sytuacji odwrotnej, tj. wyższych zaliczek od przysługującego zysku:
Wn konto 257 „Rozrachunki z tytułu wypłat z zysku”
Ma konto 821 „Rozliczenie wyniku finansowego za lata poprzednie”.
Z pobranych zaliczek wspólnicy mogą (i powinni) dokonywać swoich prywatnych zakupów, a nie na rachunek spółki, którą zawiązali.
Należy dodać, że dokonanie wypłaty środków pieniężnych dla wspólników spółki jawnej nie rodzi skutków podatkowych na gruncie podatku dochodowego. Oznaczałoby to bowiem podwójne opodatkowanie tych samych środków: raz – jako dochodu z działalności gospodarczej, drugi raz – z chwilą wypłaty tych środków, u tej samej osoby (wspólnika).
Takie zaliczki, czy wypłata zysku na koniec roku obrotowego w spółce jawnej, nie są dywidendą ani dochodem kapitałowym. Sposób opodatkowania spółek jawnych – jak i innych spółek osobowych – podatkiem dochodowym ma charakter, jak wiadomo, szczególny. Podatnikiem tego podatku nie jest bowiem spółka, lecz jej wspólnicy.

• art. 37, art. 52 § 1, art. 53 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych – Dz.U. Nr 94, poz. 1037; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 184, poz. 1539

Tadeusz Waślicki
autor jest biegłym rewidentem
Źródło: Monitor Księgowego

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Kara 15 tys. zł wykluczyła najtańszego wykonawcę z kontraktu wartego miliardy. Radca prawny: wyrok ws. Rail Baltica ważnym sygnałem dla rynku zamówień publicznych

Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił 4 września 2026 r. skargę konsorcjum Mirbud–Torpol dotyczącą wykluczenia z największego pojedynczego przetargu kolejowego w Polsce. W centrum sporu znalazła się kara środowiskowa w wysokości 15 tys. zł oraz kwestia informacji przekazanych o niej zamawiającemu. Choć kwota może wydawać się niewielka wobec kontraktu liczonego w miliardach złotych, dzisiejszy wyrok pokazuje, że w zamówieniach publicznych nawet pozornie drugorzędna okoliczność może mieć poważne konsekwencje.

Odwołanie do KIO i postępowanie odwoławcze przed Krajową Izbą Odwoławczą

Odwołanie do KIO to jedno z najważniejszych narzędzi ochrony wykonawcy w systemie zamówień publicznych. W 2026 roku postępowanie odwoławcze przed Krajową Izbą Odwoławczą funkcjonuje już z istotnymi zmianami, które dotyczą m.in. zdalnych rozpraw, wcześniejszego przedstawiania dowodów oraz nowych obowiązków odwołującego, zamawiającego i przystępującego. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy warto wnieść odwołanie do KIO, jak wygląda procedura przed Izbą, jakie dokumenty przygotować oraz na co zwrócić uwagę po zmianach obowiązujących od 13 marca 2026 r.

Polacy zasypują skarbówkę donosami: 45,5 tys. donosów w 6 miesięcy. Z roku na rok ich liczba rośnie

Polacy zasypują skarbówkę donosami: w ciągu 6 pierwszych miesięcy 2026 r. złożono aż 45,5 tys. donosów. Co więcej, z roku na rok ich liczba stale rośnie. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że ok. 70% zgłoszeń nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości.

Zmiany w VAT od 2027 roku. Mniej formalności, ale też nowe obowiązki dla przedsiębiorców [GOŚĆ INFOR.PL]

Podatek VAT po raz kolejny się zmienia. Od stycznia 2027 roku przedsiębiorców czeka szereg nowych regulacji – część z nich ma uprościć rozliczenia, inne oznaczają nowe obowiązki. Zmiany obejmą m.in. firmy kończące działalność, import samochodów, kasy fiskalne, odpowiedzialność solidarną za VAT oraz tzw. składy VAT.O zmianach rozmawialiśmy z Joanną Dmowską, redaktorką naczelną „Biuletynu VAT”.

REKLAMA

KSeF nie wykryje fałszywej faktury. Firmy nadal muszą sprawdzać, za co płacą

KSeF cyfryzuje obieg faktur, ale nie gwarantuje, że każda faktura w systemie dokumentuje prawdziwą transakcję. Eksperci wskazują, że przedsiębiorcy nadal potrzebują własnych mechanizmów kontroli, które sprawdzą zgodność dokumentu z zamówieniem, dostawą i wcześniejszą współpracą z kontrahentem.

Polska bez ustawy wdrażającej MiCA. Firmy krypto mogą przenieść biznes za granicę

Polska wciąż nie ma operacyjnej ustawy wdrażającej unijne rozporządzenie MiCA, podczas gdy zbliża się kluczowy termin dla firm kryptowalutowych. Najnowszy raport Warsaw Enterprise Institute ostrzega, że przedłużający się brak krajowych przepisów może oznaczać odpływ firm, kapitału i miejsc pracy do innych państw UE, a zbyt restrykcyjne rozwiązania mogą dodatkowo osłabić konkurencyjność polskiego rynku.

Skarbówka z dostępem do kamer drogowych systemu ANPRS? Czy to oznacza inwigilację każdego kierowcy? RPO sprawdza doniesienia u źródła

Twój PIT wygląda skromnie, a jeździsz całkiem niezłym samochodem? Skarbówka może już o tym wiedzieć. Wystarczy, że przejedziesz w oku kamery drogowej. RPO wysłał do szefa KAS pismo z pytaniem, czy skarbówka naprawdę wykorzystuje dane z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów Rejestracyjnych (ANPRS) i do czego? Wątpliwość? Taka masowa inwigilacja każdego na polskiej drodze narusza prywatność.

Jak skutecznie wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej?

Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej to dla wielu podatników ostatnia deska ratunku przed egzekucją. Praktyka orzecznicza pokazuje jednak, że znaczna część takich wniosków kończy się odmową nie dlatego, że sprawa jest przegrana co do meritum, lecz dlatego, że sam wniosek jest źle przygotowany. Naczelny Sąd Administracyjny po raz kolejny przypomniał o tym w postanowieniu z 17 lipca 2026 r. (sygn. akt II FZ 63/26).

REKLAMA

Tajemnica przedsiębiorstwa w zamówieniach publicznych – zasady ochrony i skuteczne zastrzeżenie informacji

Zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa w zamówieniach publicznych nie polega na prostym oznaczeniu dokumentu jako „poufny”. Wykonawca musi wskazać konkretne informacje, wykazać ich wartość gospodarczą i udowodnić, że faktycznie chroni je przed ujawnieniem. Sprawdź, jakie dane można zastrzec, jakie błędy najczęściej popełniają firmy i kiedy zamawiający może odtajnić informacje.

VAT w 2027 roku: dodatkowy podatek za zakup tańszej usługi

Niedługo zostanie uchwalony kolejny potworek legislacyjny w ustawie o VAT – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Zmiany te mają obowiązywać od 2027 roku.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA