Czy podlega opodatkowaniu przekazanie towarów pracownikom

Tak. Przekazanie przez Państwa spółkę aparatów fotograficznych pracownikom na ich cele osobiste podlega opodatkowaniu VAT i należy go naliczyć. Czynność taką należy udokumentować fakturą wewnętrzną. Jeżeli przekazywane aparaty są rzeczowym elementem wynagrodzenia za pracę, takie przekazanie nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT. Wówczas nie naliczamy VAT. Szczegóły w uzasadnieniu.

Odpowiedź na Państwa pytanie należy rozpocząć od ustalenia, w jakich sytuacjach nieodpłatne przekazanie pracownikom towarów będzie podlegało opodatkowaniu VAT.

Podatkowi od towarów i usług podlega nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w tym na cele osobiste pracownika. Aby doszło do opodatkowania takiego przekazania, podatnikowi musi przysługiwać prawo do odliczenia całości lub części VAT przy zakupie przekazywanych towarów (art. 7 ust. 2 ustawy). Chodzi tu o istnienie takiego prawa w momencie dokonywania zakupów, a nie o faktyczne skorzystanie z niego przez nabywcę.

Od zasady tej przewidziano jednak pewien wyjątek. Obowiązek opodatkowywania przekazywanych towarów na cele osobiste pracownika nie będzie powstawał w stosunku do towarów, które można uznać za prezenty o małej wartości.

Za prezenty o małej wartości uznano dwa rodzaje towarów. Po pierwsze, prezentami takimi są przekazywane jednej osobie towary o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym 100 zł, jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości obdarowanych osób. Jeżeli zaś podatnik nie prowadzi takiej ewidencji, za prezenty o małej wartości uważa się towary, których jednostkowa cena nabycia lub jednostkowy koszt wytworzenia nie przekracza 5 zł (art. 7 ust. 4 ustawy).

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że opodatkowaniu VAT podlega tylko nieodpłatne przekazanie towarów na cele osobiste pracowników, które nie jest związane z prowadzoną działalnością. W związku z tym wszelkie nieodpłatne przekazanie towarów pracownikom, które jest związane z prowadzoną działalnością, nie powinno podlegać opodatkowaniu VAT. Na takim stanowisku stoi większość przedstawicieli praktyki, m.in. Adam Bartosiewicz i Ryszard Kubacki w komentarzu „VAT 2006 – 973 wyjaśnienia i interpretacje”, str. 54. Wśród organów podatkowych przeważa jednak odmienna opinia w tej sprawie. Ich zdaniem opodatkowaniu VAT podlega nieodpłatne przekazanie towarów – zarówno jeżeli jest ono związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, jak i gdy nie jest z nim związane – a przy ich nabyciu przysługiwało prawo do odliczenia VAT. Obowiązek podatkowy w zakresie VAT nie powstanie tylko w stosunku do towarów, które mogą zostać uznane za prezenty o małej wartości.

W pytaniu piszą Państwo, że spółka przekazała pracownikom świadczenie rzeczowe w postaci aparatu fotograficznego. Ponieważ przekazanie tego towaru nie stanowi obowiązku pracodawcy i nie zostało nałożone żadnymi przepisami prawa, to jeżeli odliczyli Państwo VAT przy zakupie tych aparatów, należy uznać, że dojdzie do przekazania towaru na cele osobiste podatnika niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem. W związku z tym przekazanie to podlega opodatkowaniu VAT. Państwa spółka powinna w takiej sytuacji wystawić fakturę wewnętrzną, stosując stawkę, jaka obowiązuje dla sprzedaży danego towaru.

W tym miejscu warto również wspomnieć o sytuacjach, w których pracownik otrzymuje świadczenie rzeczowe jako element wynagrodzenia za pracę. W praktyce ma to miejsce w zakładach produkcyjnych, w których pracownicy otrzymują wynagrodzenie składające się z dwóch składników. Pierwszym jest kwota pieniężna, drugim świadczenie rzeczowe, tj. ilość towarów wyprodukowanych przez zakład pracy. Czy również w przypadku takiego przekazania towarów zakład pracy powinien opodatkować taką czynność VAT i wystawić fakturę wewnętrzną?

W takich sytuacjach nie będzie dochodziło do czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Podatnikami tego podatku są tylko te podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na jej cel lub rezultat. W ustawie o VAT wskazano pewne grupy czynności, których nie uznaje się za taką działalność. Zaliczamy do nich m.in. czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1–6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Chodzi tu m.in. o przychody ze stosunku pracy. W związku z powyższym wszelkie świadczenia, które stanowią dla pracownika przychody ze stosunku pracy, nie będą podlegały opodatkowaniu VAT.

Stanowisko to potwierdzają również organy podatkowe. W piśmie z 7 lutego 2005 r., nr IS.II/1-0050/346/04, Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie stwierdził, że: „Czynności wykonywane w ramach umowy o pracę nie są traktowane jako samodzielna działalność gospodarcza, w związku z tym otrzymane wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.

Katarzyna Wojciechowska

ekspert w zakresie VAT