Kategorie

Jakie skutki podatkowe w zakresie kosztów wywołuje udzielenie kontrahentowi kredytu kupieckiego

Prowadzę skład budowlany oraz hurtownię ceramiki i armatury sanitarnej. W stosunku do stałych klientów realizuję dostawy towarów z odroczonym terminem zapłaty (tzw. kredyt kupiecki).

Również sam korzystam z tego typu kredytów. Czy naliczone przeze mnie, lecz nie uiszczone przez kontrahenta odsetki są moim przychodem, a u niego nieodpłatnym świadczeniem? Czy naliczone, lecz nie zapłacone odsetki mogę zaliczyć do kosztów? Jak rozliczyć w czasie koszty nabycia towarów wydanych z odroczonym terminem płatności?

RADA

Udzielając kredytu kupieckiego, ma Pan prawo zażądać od kontrahenta tzw. odsetek handlowych, które są dla celów podatkowych traktowane jak odsetki za zwłokę w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Po stronie Pana jako wierzyciela rezygnującego z żądania naliczonych odsetek od kredytu kupieckiego nie wystąpi przychód do opodatkowania. Po stronie Pana kontrahenta wartość niedochodzonych odsetek nie może być ujmowana jako nieodpłatne przysporzenie majątkowe. Do kosztów będzie Pan mógł zaliczyć wyłącznie odsetki uiszczone. Jednostki prowadzące księgi rachunkowe oraz ci podatnicy, którzy ewidencjonują zdarzenia gospodarcze w podatkowej księdze przychodów i rozchodów i stosują memoriałową metodę rozliczania kosztów, potrącają koszty w dacie otrzymania odpowiadającego tym kosztom przychodu.

UZASADNIENIE

Kredyt kupiecki to instrument bardzo często spotykany w praktyce obrotu gospodarczego. Od trzech lat cywilnoprawne skutki jego stosowania reguluje ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, która została wprowadzona w celu przeciwdziałania zatorom płatniczym oraz dla ochrony szerokiej rzeszy kontrahentów mających słabszą pozycję na rynku.

Istota odsetek handlowych

Regulacje zawarte w ww. ustawie dają przedsiębiorcom m.in. możliwość otrzymania odsetek (w wysokości odsetek ustawowych), mimo że nie zostały one zastrzeżone w umowie, a świadczenie kontrahenta nie jest jeszcze wymagalne.
I tak, jeżeli strony w kontrakcie przewidziały termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za okres począwszy od 31 dnia po spełnieniu swojego świadczenia niepieniężnego i doręczeniu dłużnikowi faktury lub rachunku - do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego.
Jeśli natomiast termin zapłaty nie został określony w umowie, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za okres począwszy od 31 dnia po spełnieniu świadczenia niepieniężnego - do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego. Za dzień wymagalności uważa się w tym wypadku datę określoną w pisemnym wezwaniu dłużnika do zapłaty, a w szczególności w doręczonej dłużnikowi fakturze lub rachunku.
Odsetki tzw. handlowe nie są formą wynagrodzenia za korzystanie z cudzego kapitału, mimo że uprawnienie do ich naliczania dotyczy okresu przed wymagalnością świadczenia, a transakcja, z której wynikają, nosi potoczną nazwę kredytu kupieckiego.
Omawiany rodzaj odsetek, tak jak odsetki za zwłokę pobierane na podstawie art. 481 k.c., pełnią funkcję odszkodowawczą i waloryzacyjną. To podobieństwo przesądza o konieczności identycznego traktowania obydwu świadczeń od strony podatkowej.

Odsetki jako dług i wierzytelność

Za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane (art. 14 ust. 1 updof). Jednak wierzyciel, w tym wypadku Pan, rezygnujący z żądania odsetek od kredytu kupieckiego nie musi się obawiać, że wystąpi u niego przychód do opodatkowania. Chroni go przed tym art. 14 ust. 3 pkt 2 updof, zgodnie z którym:
Do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nie otrzymanych, odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek.
 
Z kolei po stronie Pana dłużnika wartość odsetek niedochodzonych przez wierzyciela nie powinna być ujmowana jako nieodpłatne przysporzenie majątkowe. Z istoty zawartego pomiędzy stronami kontraktu handlowego wynika bowiem pełna ekwiwalentność wzajemnych świadczeń: wierzyciel dostarcza towar, a dłużnik zobowiązuje się uiścić umówioną cenę. Przesunięcie w czasie terminu zapłaty jest tu tylko warunkiem dodatkowym, wynikającym z realiów życia gospodarczego.
Jednocześnie odsetki naliczone (czyli takie, których wysokość jest już znana) w przypadku udzielenia Panu kredytu kupieckiego, lecz nie uiszczone przez Pana albo umorzone przez Pana wierzyciela, nie mogą stanowić kosztów podatkowych na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 32 updof.

Kredyt kupiecki a rozliczanie kosztów w czasie

Zgodnie z art. 22 ust. 5 updof, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r., u podatników prowadzących księgi rachunkowe, a także u pozostałych podatników, którzy spełniają kryteria określone w art. 22 ust. 6 tej ustawy i stosują metodę memoriałową, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.
Wydatki na zakup towarów handlowych to typowy przykład kosztów bezpośrednio związanych z przychodami, wobec czego ma do nich zastosowanie powyższa reguła.
Niestety wyłania się w tym miejscu pewna trudność interpretacyjna, wynikająca z niespójności terminologicznej cytowanego przepisu oraz art. 14 ust. 1c ustawy. W treści przytoczonej normy mowa jest o „przychodach osiągniętych”, co wobec braku legalnej definicji użytego określenia u niektórych budziło wątpliwości, czy ustawodawcy nie chodziło przypadkiem o kwoty faktycznie uzyskane w sensie kasowym (wpłacone). Przyjmując taką interpretację, podatnik mógłby rozliczyć koszty nabycia towarów handlowych przeznaczonych do odsprzedaży dopiero po otrzymaniu od kontrahenta zapłaty za nie. To rozwiązanie byłoby bardzo niekorzystne dla wszystkich, którzy dostarczają towar z odroczonym terminem płatności.
Należy uznać, że nie taka była intencja ustawodawcy. Do 1 stycznia br. możliwość rozliczenia kosztu uzależniona była od otrzymania przychodu, który owego kosztu dotyczył, i zasada ta obowiązuje nadal, pomimo nieprecyzyjnej redakcji art. 22 ust. 5 updof. Za datę otrzymania przychodu z działalności gospodarczej, zgodnie z nową redakcją art. 14 ust. 1c, uważa się:
dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi (w tym także częściowego wykonania usługi), nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności.
 
W kontekście tego przepisu cena nabycia towaru objętego kredytem kupieckim może się stać kosztem podatkowym już z datą wydania towaru klientowi.
 

Podstawa prawna:
- art. 14 ust. 1 i 1c, ust. 3 pkt 2; art. 22 ust. 5 i ust. 6; art. 23 ust. 1 pkt 32 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 249, poz. 1824
- art. 481 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 133, poz. 935
- art. 5 i art. 6 ustawy z 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych - Dz.U. Nr 139, poz. 1323; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808

Małgorzata Rymarz
ekspert w zakresie podatków dochodowych

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?