REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak wykazać w księgach rachunkowych portfel inwestycyjny papierów wartościowych

REKLAMA

Spółka zawarła umowę na czas nieokreślony o zarządzanie portfelem papierów wartościowych. Biuro maklerskie wystawia co miesiąc fakturę VAT za usługę. Wartość faktury jest potrącana z wartości portfela.


O aktualnej jego wartości co miesiąc spółka otrzymuje informację. Na koniec roku spółka zleciła biuru maklerskiemu częściową wypłatę zysków w postaci przelewu na konto podstawowe spółki. Jak prawidłowo powinna ewidencjonować comiesięczną opłatę oraz informację o wycenie portfela? Jak powinna wyglądać ewidencja wyceny na koniec roku?

RADA

REKLAMA

Autopromocja


Miesięczną opłatę ujmuje się na koncie „Koszty finansowe” lub w przypadku istotnych kwot rozlicza w czasie, ewidencjonując ją na koncie „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”. Ewidencja wyceny na dzień bilansowy zależy od tego, czy jednostka stosuje zasady ewidencji uproszczonej w zakresie instrumentów finansowych, czy nie.


uzasadnienie


Wycofanie części środków z rachunku inwestycyjnego (sprzedaż posiadanych aktywów) skutkuje koniecznością rozliczenia zrealizowanego wyniku na tej sprzedaży. Sposób wyceny i prezentacji portfela inwestycyjnego zależy od możliwości skorzystania przez podmiot z uproszczeń przewidzianych przez przepisy prawa bilansowego.


Dyspozycja spółki polegająca na częściowej wypłacie środków z rachunku inwestycyjnego powoduje powstanie przychodu podatkowego. Za przychody przyjmuje się fizycznie otrzymane środki pieniężne. Przychód stanowi w tym przypadku kwota uzyskana ze zbycia instrumentów finansowych bądź realizacji wynikających z nich praw. W sytuacji gdy jednostka nie dokonuje likwidacji posiadanego rachunku inwestycyjnego, przychód powstaje w dniu, w którym środki zostają postawione do dyspozycji spółki.

Dalszy ciąg materiału pod wideo


Koszt określonego powyżej przychodu należy ustalić na podstawie przepisu ustawy o podatku dochodowym, stanowiącego, że:

(...) wyłącza się z kosztów uzyskania przychodów (na dzień nabycia) wydatki na nabycie udziałów albo akcji w spółce oraz innych papierów wartościowych, a także wydatki na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych. Jednakże wydatki takie stanowią koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia(w momencie ich sprzedaży)tych wkładów, udziałów, akcji oraz innych papierów wartościowych. Oznacza to, że kosztami uzyskania przychodów są faktycznie poniesione wydatki z tytułu zakupów papierów wartościowych (w przypadku ich sprzedaży), a nie aktualna wartość instrumentów finansowych prezentowana przez biuro maklerskie.


W momencie wycofania środków z rachunku inwestycyjnego do kosztów uzyskania przychodów można również zaliczyć koszty usługi zarządzania portfelem papierów wartościowych, gdyż niewątpliwie jest to koszt przychodu uzyskanego w wyniku zarządzania portfelem (istnieje zatem związek przyczynowo-skutkowy).
Wydatkiem traktowanym jako koszt podatkowy będzie wartość brutto faktury.


Jeżeli spółka nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z działalnością, która nie jest objęta zakresem działania ustawy o podatku od towarów i usług, naliczony VAT stanowi koszt uzyskania przychodów. Obrót papierami wartościowymi nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług.

Na czym polega uproszczenie prezentacji instrumentów finansowych?

Zgodnie z ustawą o rachunkowości na dzień bilansowy udziały w innych jednostkach wycenia się według ceny nabycia, pomniejszonej o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości lub według wartości godziwej; wartość w cenie nabycia można przeszacować do wartości w cenie rynkowej. Analogicznie wycenia się udziały w jednostkach podporządkowanych, z tym że udziały zaliczane do aktywów trwałych mogą być wycenione metodą praw własności. Natomiast inwestycje krótkoterminowe ujmuje się według ceny (wartości) rynkowej albo według ceny nabycia lub ceny (wartości) rynkowej, zależnie od tego, która z nich jest niższa, a krótkoterminowe inwestycje, dla których nie istnieje aktywny rynek, w inny sposób określonej wartości godziwej.


Jak wykazać w księgach rachunkowych papiery wartościowe portfela inwestycyjnego

REKLAMA

Zasady ewidencji księgowej instrumentów finansowych określa Minister Finansów w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych. Jednostki, których sprawozdanie finansowe nie podlega obligatoryjnemu badaniu, mogą stosować ewidencję uproszczoną określoną w ustawie o rachunkowości. Decydując o tym, czy stosować przepisy rozporządzenia, należy pamiętać o jasnym i rzetelnym przedstawieniu sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki gospodarczej.


Podmioty niepodlegające obligatoryjnemu badaniu przez biegłego rewidenta, w odniesieniu do długoterminowych aktywów finansowych wykazanych w sprawozdaniu finansowym w wartości bilansowej przekraczającej ich wartość godziwą, zobligowane są do zamieszczania w informacjach dodatkowych i objaśnieniach danych o:

- wartości bilansowej i wartości godziwej poszczególnych składników aktywów lub odpowiednich grup składników aktywów,

- przyczynach niedokonania odpisów aktualizujących wartość bilansową tych aktywów, w tym o przesłankach uzasadniających przekonanie jednostki, że wartość bilansowa zostanie przywrócona.


Dodatkowo podmioty, które skorzystają z powyższego uproszenia w swojej polityce rachunkowości, powinny opisać przyjęte przez nie zasady uznawania, metody wyceny, zakres ujawniania i sposób prezentacji instrumentów finansowych.


Koszty obsługi przez biuro maklerskie, jeżeli nie są istotne, mogą być zaliczane bezpośrednio do kosztów finansowych. W przeciwnym razie powinny być odniesione w ciężar rozliczeń międzyokresowych. Takie działanie podyktowane jest zasadą współmierności kosztów z przychodami.

Ewidencję portfela papierów wartościowych zarządzanego przez biuro maklerskie w jednostce gospodarczej stosującej uproszczenia przedstawiono na poniższym przykładzie.


Przykład

15 czerwca 2006 r. jednostka podpisała 12-miesięczną umowę o zarządzanie portfelem papierów wartościowych. Na rachunek w biurze maklerskim przekazała kwotę 300 000 zł. Opłatę za zarządzanie ustalono jako prowizję od przeprowadzonych transakcji kupna/sprzedaży papierów wartościowych oraz prowizję od wypracowanego zysku na zarządzanych papierach.

Na początku każdego miesiąca jednostka będzie otrzymywać ogólną wycenę portfela papierów wartościowych.

Opłata za zarządzanie będzie potrącana z rachunku inwestycyjnego. 28 grudnia 2006 r. spółka podjęła decyzję o sprzedaży części akcji i wypłacie środków uzyskanych z tej transakcji. Wartość sprzedawanych akcji na dzień zakupu wynosiła 30 000 zł, natomiast cena na dzień sprzedaży osiągnęła wartość 37 000 zł.

Ewidencja księgowa

1. Przekazanie środków na rachunek inwestycyjny:

Wn „Krótkoterminowe aktywa finansowe” 300 000

- w analityce „Rachunek inwestycyjny w biurze maklerskim”

Ma „Rachunek bieżący” 300 000

2. Opłaty miesięczne za zarządzanie (ustalono, że kwota jest istotna z punktu widzenia jednostki), wartość brutto faktury za okres od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego wynosi 10 000 zł:

Wn konto „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” 10 000 Ma konto „Krótkoterminowe aktywa finansowe”

- w analityce „Rachunek inwestycyjny w biurze maklerskim” 10 000

3. Sprzedaż akcji i ustalenie wyniku na sprzedaży:

a) kwota uzyskana ze sprzedaży akcji, postawiona do dyspozycji jednostki

Wn „Rachunek bieżący” 37 000

Ma „Przychody finansowe” 37 000

b) wyksięgowanie wartości sprzedanych akcji według ceny z dnia ich nabycia pomniejszonej o przypadające na nie opłaty za zarządzanie (30 000 zł - 30 000 zł/ 300 000 zł × 10 000 zł)

Wn „Koszty finansowe” 29 000 Ma „Krótkoterminowe aktywa finansowe”

- w analityce „Rachunek inwestycyjny w biurze maklerskim” 29 000

4. Wartość prowizji i opłat przypadająca na akcje sprzedane:

Wn „Koszty finansowe” 1 000 Ma „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” 1 000


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

W rachunku zysków i strat prezentowane jest per saldo konto „Przychody finansowe” i „Koszty finansowe” z tytułu tej transakcji. Kwota 7000 zł wykazywana jest w pozycji „Zysk ze zbycia inwestycji” w części „Przychody finansowe”.

Ewidencja na dzień bilansowy

Wartość księgowa portfela inwestycyjnego w przykładzie wynosi 261 000 zł (300 000 zł - 10 000 zł - 29 000 zł).

Jednostka musi określić, czy zgodnie z przyjętymi zasadami rachunkowości może stosować uproszczenia, tzn. czy nie musi ujmować w sprawozdaniu finansowym posiadanego portfela papierów wartościowych w wartości godziwej. Dlatego należy ustalić, czy na dzień wyceny pominięcie wartości godziwej nie będzie rzutowało na jasny i rzetelny obraz sytuacji finansowej i majątkowej zaprezentowanej w sprawozdaniu. Jeżeli jednostka uzna, że może stosować uproszczenia, nie dokonuje żadnych dodatkowych zapisów związanych z posiadanym portfelem.

Ewidencja na dzień wygaśnięcia umowy o zarządzanie

Wartość portfela inwestycyjnego w przykładzie na dzień zakończenia umowy wynosi 321 000 zł. Opłaty za zarządzanie w okresie od dnia bilansowego do dnia zakończenia - 25 000 zł.

Alternatywny sposób ewidencji rozliczenia sprzedaży papierów wartościowych

Rozliczenie transakcji związanej z wycofaniem środków z rachunku inwestycyjnego:

1a. Wpływ środków na rachunek bankowy

Wn „Rachunek bieżący” 321 000

1b. Wyksięgowanie wartości księgowej portfela (261 000 zł - 25 000 zł)

Ma „Krótkoterminowe aktywa finansowe”

- w analityce „Rachunek inwestycyjny w biurze maklerskim” 236 000

1c. Wyksięgowanie opłat za zarządzanie (25 000 zł + 9000 zł)

Ma „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” 34 000

1d. Zaksięgowanie przychodów

Ma „Przychody finansowe” 51 000


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jeżeli podmiot gospodarczy nie może stosować uproszczeń przewidzianych ustawą o rachunkowości, wówczas portfel inwestycyjny należy zakwalifikować do jednej z kategorii papierów wartościowych określonych rozporządzeniem.


Jeśli umowa o zarządzanie przez biuro maklerskie portfelem papierów wartościowych została podpisana na okres nie dłuższy niż dwanaście miesięcy, licząc od dnia bilansowego, to zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia MF kwalifikuje się go do kategorii aktywów finansowych krótkoterminowych - „Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu”. Zakwalifikowanie aktywów finansowych do tej kategorii powoduje, że nie mogą one zostać przekwalifikowane do innej, wymienionej w rozporządzeniu.

Na dzień bilansowy portfel inwestycyjny należy zaprezentować w wartości godziwej wynikającej z wyceny sporządzonej przez biuro maklerskie, uwzględniając oczywiście opłaty za zarządzanie portfelem. Skutki przeszacowania zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego, w którym nastąpiło przeszacowanie.


W sytuacji gdy okres zarządzania portfelem przez biuro maklerskie będzie dłuższy niż rok, licząc od dnia bilansowego, należy uznać, że są to długoterminowe aktywa finansowe; kategoria w rozumieniu rozporządzenia - „Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży”. Wycena na dzień bilansowy tej kategorii aktywów jest analogiczna jak dla aktywów przeznaczonych do obrotu, tj. odbywa się według wartości godziwej. Jednakże skutki przeszacowania jednostka może odnieść bądź w wynik bieżącego okresu, bądź na kapitał z aktualizacji wyceny, przy czym wybór należy do podmiotu. Stosowana metoda ewidencji przeszacowania tych aktywów powinna być opisana w polityce rachunkowości i w ten sam sposób muszą być ewidencjonowane skutki wyceny wszystkich aktywów należących do kategorii dostępnych do sprzedaży.


W zależności od wybranej metody ewidencji skutków wyceny aktywów opłaty za zarządzanie o istotnym znaczeniu, gromadzone uprzednio na koncie „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”, będą zaliczane do kosztów okresu bieżącego razem ze skutkami przeszacowania obciążającymi koszty lub uznającymi przychody bądź będą rozliczane w momencie wycofania środków z rachunku, w przypadku gdy wycena będzie odnoszona na kapitał z aktualizacji wyceny.


Gdy nie ma ustalonego okresu umowy o zarządzanie, a spółka swobodnie może regulować wartość środków zgromadzonych na rachunku inwestycyjnym (kupować nowe akcje, podwyższając wartość inwestowanych środków pieniężnych, lub sprzedawać posiadane akcje i dokonywać wypłat z tytułu zrealizowanej sprzedaży), zdaniem autora należałoby wyspecyfikować zawartość portfela i odpowiednio zakwalifikować poszczególne instrumenty według kategorii opisanych powyżej i wymienionych w rozporządzeniu w sprawie instrumentów finansowych.

Podstawa prawna:

- art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1 pkt 8, art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a) ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1847

- art. 2 pkt 6, art. 8 ust. 1, art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1029

- art. 10, art. 64 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

- § 2, § 2a, § 6 ust. 1, § 9, § 14 ust. 1, § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych - Dz.U. Nr 149, poz. 1674; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 256, poz. 2146


Wioletta Roman

doradca podatkowy

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Najniższa krajowa 2025 - ile od stycznia? Jakie brutto w umowie, ile netto do wypłaty na rękę? Jakie koszty pracodawcy płacy minimalnej?

W 2025 roku minimalne wynagrodzenie za pracę (zwane też najniższą krajową lub płacą minimalną) ma wynieść 4626 zł brutto. Natomiast minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia i podobnych umów cywilnoprawnych od 1 stycznia 2025 r. wynosić ma 30,20 zł brutto. Takie są propozycje Rady Ministrów przedstawione 13 czerwca 2024 r.

Błędna stawka VAT na paragonie z NIP nabywcy. Jak dokonać korekty i ująć w ewidencji i JPK V7M?

W praktyce zdarza się nie tak rzadko, że wystawiony paragon z NIP nabywcy zawiera błędną stawkę VAT. Czy i jak można skorygować taki paragon z błędną stawką VAT?

Fiskus dowie się, że prowadzisz działalność gospodarczą bez rejestracji. Zmiany od 1 lipca 2024 r. Co wynika z nowych przepisów?

W dniu 5 czerwca 2024 r. Senat przyjął bez poprawek rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw, który implikuje unijną dyrektywę DAC7 uszczelniającą system podatkowy we wszystkich krajach UE. Jeśli Prezydent podpisze ustawę, zacznie ona obowiązywać już od 1 lipca br. Nowe przepisy związane są z wprowadzeniem obowiązku raportowania danych przez platformy sprzedażowe tj. Allegro, OLX czy Booking dotyczących ilości oraz wartości transakcji dokonywanych przez ich użytkowników

Kiedy i w jakich okolicznościach pracodawca ma obowiązek zwiększyć wymiar urlopu wypoczynkowego? Czy każdy pracownik może na to liczyć?

W jakich sytuacjach i terminach pracownik nabywa prawo do zwiększonego wymiaru urlopu wypoczynkowego? Kiedy pracodawca ma obowiązek udzielić dodatkowych dni urlopu? Co wynika z przepisów?

REKLAMA

Zwolnienie z VAT dla małych firm. Minister Finansów szykuje istotne zmiany w ustawie o VAT

Nowelizacja ustawy o VAT ma pozwolić na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego w VAT w Polsce przez małe firmy (do 200 tys. zł rocznej wartości sprzedaży) mające siedzibę w innym państwie członkowskim UE. A polskie małe firmy będą mogły również korzystać ze zwolnienia z VAT w innych państwach członkowskich UE. Tak wynika z założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, które zostały opublikowane 12 czerwca 2024 r. w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Nowa składka zdrowotna komplikuje system. Przedsiębiorcy chcą inaczej

Składak zdrowotna ma być rozliczana inaczej już od początku 2025 roku. Niestety, z pozytywnym odbiorem przedsiębiorców nie spotkały się rządowe zapowiedzi dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną stawką liniową i ryczałtem. W obu tych przypadkach planowane rozwiązania podnoszą wysokość składki zdrowotnej i komplikują system.

Zmiany w podatku od nieruchomości od 2025 roku. Definicje budynku i budowli, ujednolicenie opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych

W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano 11 czerwca 2024 r. założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku leśnym oraz ustawy o opłacie skarbowej. W zakresie podatku od nieruchomości ten projekt zakłada wprowadzenie definicji budynku i budowli a także ujednolicenie zasad opodatkowania garaży wielostanowiskowych w budynkach mieszkalnych.

Dotacje dla biznesu 2024. Ścieżka SMART: kolejne rundy naborów wniosków dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw

Ścieżka SMART jest jednym z czterech priorytetów w ramach Programu FENG na lata 2021-2027. Wydaje się ona być jedną z najpopularniejszych dotacji oferowanych przez Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki dla MŚP oraz dużych przedsiębiorstw chcących zwiększyć swoją zdolność badawczą oraz innowacyjność. Trzecia runda konkursu zgodnie z aktualnym harmonogramem naborów FENG rozpocznie się 27 czerwca i potrwa do 24 października. 

REKLAMA

Podatek od psa i kota w Polsce – kto musi płacić, a kto jest zwolniony?

W Polsce właściciele psów mogą być zobowiązani do opłacenia podatku od posiadania zwierząt, co jest regulowane przepisami lokalnymi gmin. Opłata ta wynika z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i jest stosowana w celu pokrycia kosztów związanych z utrzymaniem czystości i porządku w miejscach publicznych oraz finansowaniem opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Inaczej jest w przypadku kotów.

MF: dwa etapy wdrożenia obowiązkowego KSeF. Będzie kolejna zmiana ustawy o VAT

W dniu 5 czerwca 2024 r. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę przesuwającą termin wdrożenia obowiązkowego KSeF na dzień 1 lutego 2026 r. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw 10 czerwca br. i wejdzie w życie 1 lipca br. W drugim etapie procesu legislacyjnego Ministerstwo Finansów zaproponuje rozwiązania w zakresie uproszczenia stosowania obligatoryjnego KSeF i etapowego wdrażania tego systemu. Ministerstwo Finansów udostępniło wersję produkcyjną Aplikacji Mobilnej KSeF.

REKLAMA