Faktoring mieszany w ujęciu księgowym

Faktoring to nabycie krótkoterminowych, pieniężnych wierzytelności handlowych przez faktora przed terminem ich wymagalności za określonym wynagrodzeniem, z lub bez przejęcia ryzyka wypłacalności dłużnika.

Umowa faktoringu ma charakter bilateralny. Zawiera ją zbywca wierzytelności – dostawca towarów lub usług (faktorant) oraz nabywca wierzytelności – bank, spółka faktoringowa (faktor).

Z uwagi na ryzyko wypłacalności dłużnika wymienia się faktoring pełny, niepełny oraz najczęściej spotykany, będący przedmiotem niniejszego opracowania – faktoring mieszany.

Przy faktoringu mieszanym, faktor może ustalić limit kwotowy, do którego wykupuje wierzytelności w trybie faktoringu pełnego, bez prawa regresu wobec faktoranta, po jego przekroczeniu zastrzega sobie prawo przelania ryzyka z powrotem na faktoranta. Istotę faktoringu mieszanego przedstawia schemat 1.

Schemat 1. Istota faktoringu mieszanego

Operacje dotyczące faktoringu mieszanego w księgach rachunkowych faktoranta i faktora zaprezentowano w układzie tabelarycznym (tabele 1, 2).

Tabela 1. Ewidencja faktoringu w księgach faktoranta

Tabela 2. Ewidencja faktoringu w księgach faktora

Korzystanie z systemu faktoringowego obok licznych zalet, wiąże się także z pewnymi zagrożeniami. W ujęciu kompleksowym może jednak okazać się konkurencyjne w relacji do innych metod pozyskiwania kapitału. Do zalet faktoringu zalicza się: możliwość zaliczenia opłat (odsetki, prowizje, marże) do kosztów uzyskania przychodu, likwidacja skutków opóźnień płatniczych odbiorców, redukcja wydatków administracyjnych, dotyczących windykacji należności, uproszczona procedura realizacji umowy, przyspieszenie obiegu kapitału obrotowego (poprawa płynności finansowej, generowanie wyższych zysków), z reguły brak dodatkowych zabezpieczeń majątkowych, możliwość negocjowania dodatkowych pożyczek i kredytów, pozytywny wpływ na strukturę kapitałową (bilansową), poprawa wskaźników ekonomicznych, poprawa wizerunku firmy, możliwość wydłużania odbiorcom terminów płatności faktur, możliwość korzystania z rabatów oferowanych przez dostawców, dostęp do kompleksowej obsługi prawno-finansowej. Wady to: wysokie koszty obsługi systemu, osłabienie powiązań faktoranta z klientami, faktoring może być postrzegany jako oznaka słabości finansowej przedsiębiorstwa, dublowanie funkcji administracyjnych, reorganizacja obiegu dokumentów w firmie.

Porady udzielił:

Marek Barowicz – specjalista z dziedziny finansów;