Coraz większe straty VAT

Alicja Sarna, doradca podatkowy, ekspert Zespołu Postępowań Podatkowych i Sądowych Deloitte wyjaśniła, że w 2002 roku brytyjskie władze podatkowe zakwestionowały działania podatników, którzy skorzystali z dozwolonych prawnie struktur optymalizacyjnych. Wszystko po to, by obniżyć własne zobowiązania podatkowe w VAT. W odpowiedzi na pytanie prejudycjalne do ETS rzecznik generalny nie pozostawił żadnych wątpliwości w zakresie traktowania takich działań. Jego zdaniem VI dyrektywa ma być interpretowana zgodnie z istniejącą w prawie wspólnotowym zasadą zakazującą nadużycia przepisów. – Nie jest to pozytywna wiadomość dla polskich podatników VAT. Jeśli ETS zgodzi się z opinią rzecznika, orzeczenie stanie się częścią prawa wspólnotowego. Będzie ono stanowiło wytyczne dla polskich sądów i administracji, a odpowiedzi na pytania prejudycjalne (jeżeli takie zostaną zgłoszone przez polski sąd) mogą potwierdzić istnienie na gruncie prawa wspólnotowego zakazu obejścia prawa podatkowego w celu osiągnięcia nieuzasadnionych korzyści podatkowych. W ten sposób klauzula, choć wprost nieuregulowana w prawie polskim, może znaleźć zastosowanie do polskiej ustawy o VAT.

Natomiast dr Robert Zajdler, pracownik Departamentu Prawa Unii Europejskiej, Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej powiedział nam, że nie ma dokładnych danych co do skali nadużyć w zakresie płacenia podatków w poszczególnych państwach członkowskich. Faktem jest, iż nadużycia są rejestrowane. – Z raportu Komisji Europejskiej z kwietnia 2005 r. wynika, że tylko w zakresie VAT straty niektórych państw z tego tytułu sięgają 10 proc. wpływów. Unia wprowadziła szereg rozwiązań prawnych mających na celu przeciwdziałanie tym nadużyciom. Polegają one na wzmocnieniu współpracy administracyjnej w zakresie przepływu informacji, wzmocnieniu instytucjonalnym, redukowaniu barier prawnych. Oprócz tego prowadzone są działania upraszczające system, które w konsekwencji mają doprowadzić do większej skuteczności w zakresie ściągalności podatków. Komisja Europejska w swoim raporcie zauważa istotną poprawę w zakresie przeciwdziałania nadużyciom, jaka dokonała się na przestrzeni ostatnich trzech lat – dodał dr Robert Zajdler.

Robert Pasternak, radca prawny, partner zarządzający Zespołem Postępowań Podatkowych i Sądowych zwrócił uwagę na klauzulę obejścia prawa, odnosząc polskie regulacje do przepisów wspólnotowych. – W doktrynie UE klauzula obejścia prawa jest odpowiednio ukształtowana. W Polsce nie istnieje generalna zasada związana z tą klauzulą. Zatem jeśli nie ma generalnej klauzuli obejścia prawa, a są tylko przepisy szczególne, to nie można stosować generalnej zasady w ocenie skutków czynności prawnych, jeśli nie regulują tego przepisy szczególne. Jeśli nie istnieje przepis szczególny, to można dokonywać rzeczywistych czynności nawet wtedy, gdy z ich dokonania podatnik osiągnie korzyści finansowe. Prawo tego nie zabrania – wyjaśniał Robert Pasternak.

Ewa Matyszewska