Nowe państwa członkowskie od 1 stycznia 2007 r. - zmiana zasad rozliczania transakcji z Bułgarią i Rumunią

Dotychczasowy eksport będziemy rozliczać jak wewnątrzwspólnotową dostawę, a import jako wewnątrzwspólnotowe nabycie. Również do świadczenia usług, gdy kontrahentem jest podatnik z jednego z tych krajów, będziemy stosować takie same zasady jak do podatników unijnych. Dlatego rozporządzenie z 22 grudnia 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 245, poz. 1784 - wprowadza przepisy przejściowe w odniesieniu do transakcji realizowanych z Bułgarią i Rumunią.

W § 41g rozporządzenia wprowadzone zostały przepisy przejściowe w odniesieniu do tych czynności podlegających opodatkowaniu, które zostały dokonane przed dniem 1 stycznia 2007 r., a związane były z wywozem towarów z terytorium kraju na terytorium nowego państwa członkowskiego (Rumunia lub Bułgaria), do których to transakcji miałyby zastosowanie przepisy dotyczące eksportu towarów.

W przypadku takich czynności możemy stosować stawkę 0%, gdy:

- wywożone towary zostały objęte procedurą wywozu w rozumieniu przepisów celnych przed dniem 1 stycznia 2007 r.;

- wywóz z terytorium Polski poza terytorium Wspólnoty, przed poszerzeniem, nastąpił po dniu 31 grudnia 2006 r.;

- podatnik przed złożeniem deklaracji VAT-7 za dany okres rozliczeniowy posiada w swojej dokumentacji dowody, które w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy uprawniają do zastosowania stawki 0%.

Są to następujące dokumenty, jeżeli łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy:

- dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju

- w przypadku gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi),

- kopia faktury,

- specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku.

Gdy powyższe dokumenty nie potwierdzają dostarczenia towarów, fakt ten mogą potwierdzać również inne dokumenty, takie jak:

- korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie;

- dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu;

- dokument potwierdzający zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie - w takim przypadku inny dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania;

- dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

 

Jeżeli powyższe warunki nie zostały spełnione przed dniem złożenia deklaracji VAT-7 za dany okres rozliczeniowy, podatnik wykazuje te czynności jako czynności wykonane na terytorium kraju. Gdy warunki zostaną spełnione po złożeniu deklaracji, podatnik może dokonać korekty złożonej deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług, w której wykazał te czynności. Oznacza to, że tak jak w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej „cofa” się do okresu, kiedy rozliczył tę dostawę jako transakcję krajową.

 

Przepisy nie określają, jak daną czynność należy traktować: jako eksport czy wewnątrzwspólnotową dostawę, co ma istotne znaczenie dla rozliczenia tej transakcji w deklaracji. Więcej przemawia jednak za tym, aby tę czynność uznać za eksport towarów.

W § 41h rozporządzenia jest regulacja, która ma na celu umożliwienie zastosowania obniżonej do wysokości 0% stawki VAT w sytuacji, gdy podatnik pobrał zaliczkę z tytułu eksportu towarów przed 1 stycznia 2007 r., a wywóz nastąpił po tej dacie. Warunkiem jest, aby:

- nie później niż z upływem 6 miesięcy od dnia otrzymania części należności nastąpił wywóz towaru w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1-4 ustawy (czynności stanowiącej dostawę towarów), z terytorium kraju na terytorium nowego państwa członkowskiego,

- podatnik posiadał dokument potwierdzający przez nabywcę przyjęcie towaru na terytorium nowego państwa członkowskiego. Jednak w tym przypadku nie są wymagane takie dokumenty jak przy wewnątrzwspólnotowej dostawie. Dlatego każdy dokument potwierdzający ten fakt spełnia ten warunek.

Przed 1 stycznia 2007 r. towary przywożone do uszlachetniania zwolnione były z VAT ze względu na zastosowanie procedury celnej zawieszającej. Sytuacja po 1 stycznia 2007 r. spowodowałaby, iż podatnicy, którzy w okresie przejściowym stosowali tę procedurę (tj. grudzień 2006 r. i styczeń 2007 r.), powinni zapłacić podatek z tytułu importu tych towarów (nie będąc ich właścicielem). W tej sytuacji nie mogliby odliczyć VAT z tego tytułu. Dlatego wprowadzono § 41i rozporządzenia. Stanowi on, że ze zwolnienia z VAT będzie korzystał import towarów, w przypadku gdy towary te zostały przywiezione do Polski w celu poddania ich procesowi uszlachetniania z terytorium nowego państwa członkowskiego przed dniem 1 stycznia 2007 r. i w dniu 1 stycznia 2007 r. pozostawały w dalszym ciągu na terytorium kraju objęte procedurą tranzytu lub były czasowo składowane, które to przeznaczenia celne kończą się dopuszczeniem do obrotu tych towarów.

Zwolnienie to stosuje się, pod warunkiem że importer przedstawił organowi celnemu, w trybie stosowanym przy zabezpieczeniu należności celnych na podstawie przepisów celnych, zabezpieczenie w wysokości równej kwocie podatku, który nie został uiszczony (który byłby należny).

Importer nie będzie musiał składać zabezpieczenia, jeśli przedłoży organowi celnemu dokumenty:

- potwierdzające, iż towary po wykonaniu usług polegających na poddaniu tych towarów procesowi uszlachetniania zostały niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia wykonania tych usług, wywiezione poza terytorium kraju, oraz

- przewozowe, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium nowego państwa członkowskiego, oraz

- potwierdzające przyjęcie przez usługobiorcę towaru na terytorium nowego państwa członkowskiego.

Zasady te mają zastosowanie do importu towarów, w przypadku gdy towary te zostały przywiezione w celu poddania ich procesowi uszlachetniania z terytorium nowego państwa członkowskiego, na terytorium kraju po dniu 31 grudnia 2006 r. i zostały dopuszczone do obrotu zgodnie z przepisami celnymi.

Ze zwolnienia z VAT będzie korzystał import rzeczy osobistego użytku. Są to towary bezpośrednio używane przez osobę fizyczną lub wykorzystywane w gospodarstwie domowym, jeżeli ich liczba lub rodzaj nie wskazują na przeznaczenie handlowe lub do działalności gospodarczej, a także przenośny sprzęt niezbędny do wykonywania przez osobę zainteresowaną zawodu (art. 46 pkt 3 ustawy). Zwolnienie będzie miało zastosowanie, gdy:

- rzeczy te zostały przywiezione z terytorium nowego państwa członkowskiego na terytorium Polski przed dniem 1 stycznia 2007 r.,

- w dniu 1 stycznia 2007 r. pozostawały w dalszym ciągu na terytorium kraju objęte procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, która to procedura kończy się dopuszczeniem do obrotu tych rzeczy na terytorium Polski

- w stosunku do tych rzeczy ma zastosowanie zwolnienie od cła;

- przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu rzeczy nie zostaną oddane jako zabezpieczenie, sprzedane, wynajęte, użyczone, wydzierżawione lub w inny sposób odstąpione odpłatnie lub nieodpłatnie.

 

Zwolnienie nie będzie miało zastosowania do artykułów potrzebnych do wykonywania zawodu lub zajęcia innych niż przenośne przedmioty sztuki stosowanej lub wyzwolonej.

Regulacja ta dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy towary osobistego użytku, przywiezione na terytorium kraju, zostały objęte procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych przed dniem 1 stycznia 2007 r. Następnie - w związku z upływem terminu odprawy czasowej - będą zgłaszane do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu w okolicznościach uzasadniających zmianę statusu tego towaru (w chwili obejmowania procedurą odprawy czasowej był to towar przywieziony z importu) na wspólnotowy w momencie zakończenia tej procedury.