Umowy zawarte przez Unię mają pierwszeństwo

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w sprawie Řízení Letového Provozu (C-335/05). Sprawa ta dotyczy wykładni wtórnego prawa wspólnotowego z uwzględnieniem umów międzynarodowych zawartych przez Wspólnotę.

ŘLP, mająca siedzibę w Republice Czeskiej, jest przedsiębiorstwem świadczącym usługi w dziedzinie bezpieczeństwa lotniczego. Mimo że jej działalność ogranicza się do terytorium Czech, odbiorcami tych usług są nie tylko podmioty czeskie, lecz również podmioty niemieckie. Ponieważ część świadczeń podlega opodatkowaniu VAT w tym państwie członkowskim, ŘLP wniosła o zwrot podatku. Wniosek ten został jednak oddalony.

Rozstrzygający spór pomiędzy spółką a władzami podatkowymi sąd krajowy uznał, że w okresie istotnym dla sprawy Czechy pobierały podatek obrotowy, ale nie wprowadziły dla przedsiębiorców zagranicznych możliwości odliczenia podatku zapłaconego tytułem podatku naliczonego ani zwrotu tego podatku. W związku z tym sąd krajowy zastanawiał się, czy skarżąca strona nie powinna być zwolniona od tego podatku w świetle art. II ust. 1 GATS. Zgodnie z art. 300 ust. 7 WE układ taki jak GATS wiąże instytucje Wspólnoty oraz państwa członkowskie i stanowi integralną część wspólnotowego porządku prawnego. Wykładni wtórnego prawa wspólnotowego należy zatem dokonywać w świetle tego układu, a w szczególności klauzuli najwyższego uprzywilejowania.

Sprawa trafiła do ETS. Trybunał przypomniał, że jeżeli chodzi o wpływ, jaki może mieć umowa międzynarodowa, której stroną jest Wspólnota, na wykładnię przepisu prawa wtórnego, to z utrwalonego orzecznictwa wynika, że pierwszeństwo umów międzynarodowych zawartych przez Wspólnotę nad przepisami prawa wtórnego wymaga, by te ostatnie interpretowane były w miarę możliwości zgodnie z tymi umowami.

W omawianej sprawie wystarczy jednak stwierdzić, że art. 2 ust. 2 XIII Dyrektywy stanowiąc, że państwa członkowskie mogą uzależnić dokonywanie zwrotu określonego w ust. 1 tego przepisu od zagwarantowania przez państwa trzecie porównywalnych korzyści, nie nakłada na państwa członkowskie żadnego obowiązku. Ogranicza się jedynie do przyznania im określonej możliwości, nie utrudniając w żaden sposób przestrzegania zobowiązań, które mogły na siebie przyjąć na mocy umowy międzynarodowej, takiej jak GATS.

Dlatego ETS uznał, że artykuł 2 ust. 2 XIII Dyrektywy w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych, musi być interpretowany w ten sposób, że nie wpływa na możliwość przestrzegania przez państwa członkowskie zobowiązań, jakie na nich ciążą na mocy umów międzynarodowych, takich jak układ ogólny w sprawie handlu usługami (GATS) ani na odpowiedzialność za ich przestrzeganie.

SŁOWNIK

GATS - jest konwencją prawa międzynarodowego, która tworzy prawa i obowiązki tylko pomiędzy jej członkami. W przypadku naruszenia zobowiązań wynikających z GATS zastosowanie znajduje wyłącznie uzgodnienie o rozstrzyganiu sporów zawarte w ramach Światowej Organizacji Handlu.

EWA MATYSZEWSKA

ewa.matyszewska@infor.pl