Amortyzacja może zniekształcić wynik

Podczas badania sprawozdań finansowych biegli rewidenci napotykają nieprawidłowości, które mogą wpłynąć na wykazywany przez spółki wynik finansowy.

Jednym z takich błędów według Marcina Solskiego, menedżera w dziale Audytu, Ernst & Young, jest automatyczne stosowanie tych samych stawek, a czasem i metod amortyzacji dla celów podatkowych i bilansowych. Przykładowo spółki przyjmują podatkowe metody amortyzacji, dopuszczające stosowanie współczynników powiększających odpisy amortyzacyjne niektórych środków trwałych dla celów rachunkowych.

- Zwykle taka praktyka ma na celu ograniczenie kosztów i zakresu prac księgowych - twierdzi nasz rozmówca. Wyjaśnia jednak, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych szczegółowo określa stawki amortyzacyjne, zarówno dla nowych, jak i używanych środków trwałych. W wielu przypadkach nie odzwierciedlają one jednak ekonomicznego zużycia środków trwałych, czego wymaga ustawa o rachunkowości. Przy ustalaniu sposobu amortyzacji nakazuje ona uwzględnić m.in. tempo postępu techniczno-ekonomicznego, wydajności środka trwałego czy przewidywanej przy likwidacji ceny sprzedaży netto. Jak twierdzi ekspert oznacza to, że koszty amortyzacji związane z użytkowaniem danego środka trwałego w księgach rachunkowych powinny być rozpoznawane przez ten sam okres co korzyści płynące z użytkowania tego środka trwałego. Okres ten powinien zostać oszacowany przez zarząd spółki na dzień wprowadzenia środka trwałego do ewidencji bilansowej i podlegać weryfikacji w kolejnych okresach sprawozdawczych. Marcin Solski przypomina więc, że odpowiedzialność w tym zakresie ciąży na zarządzie, a zmiany stawek amortyzacyjnych, w razie konieczności, dokonuje się od początku kolejnego roku obrotowego.

Warto pamiętać, że skutkiem stosowania podatkowych stawek amortyzacji dla celów rachunkowości może być niewspółmierność przychodów i kosztów. W przypadku ujmowania w ewidencji księgowej zbyt dużych odpisów amortyzacyjnych przedstawiony w rachunku zysków i strat wynik finansowy może zostać zaniżony i odwrotnie.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl