Jak ustalić wartość bilansową kontraktu swap

Zgodnie z rozporządzeniem ministra finansów z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych przez kontrakt swap należy rozumieć umowę zamiany przyszłych płatności na warunkach z góry określonych przez strony. Kontrakt swap polega na zamianie pomiędzy dwoma stronami płatności wyliczonych na podstawie ustalonej kwoty bazowej, ale przy różnych warunkach dokonania płatności.

Kontrakty swap dzieli się na:

● swap odsetkowy, który polega na zamianie płaconych odsetek, zamieniając ryzyko finansowe wynikające ze zmiany stóp procentowych ze zmiennych na stałą lub odwrotnie,

● swap walutowy, który polega na zamianie płatności z pożyczek w różnych walutach,

● swap towarowy, który polega na zamianie płatności naliczanych od wartości danego towaru.

Kaucję gwarancyjną w bilansie zalicza się do aktywów obrotowych

W trakcie zawierania kontraktu swap strony umowy ustalają:

● walutę płatności,

● termin zapadalności,

● cenę transakcji,

● moment rozpoczęcia lub częstotliwość płatności.

Z pytania wynika, że zawarta przez spółkę z bankiem umowa będzie swapem odsetkowym. Sposób ewidencji jest pokazany w przykładzie. [przykład]

Warto pamiętać, że aktywa finansowe, w tym zaliczone do aktywów instrumenty pochodne wycenia się nie później niż na koniec okresu sprawozdawczego, w wiarygodnie ustalonej wartości godziwej bez jej pomniejszania o koszty transakcji, jakie jednostka poniosłaby, zbywając te aktywa lub wyłączając je z ksiąg rachunkowych z innych przyczyn, chyba że wysokość tych kosztów byłaby znacząca.

Polecamy: Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian (książka)
Autorzy: prof. dr hab Irena Olchowicz, dr Agnieszka Tłaczała, dr Wanda Wojas, Ewa Sobińska, Katarzyna Kędziora, Justyna Beata Zakrzewska, dr Gyöngyvér Takáts

---

Wielkości ustalone w wyniku kalkulacji wysokości odsetek na koniec 2015 r. wyniosły:

Data	Stopa WIBOR +400 p.b	Spółka płaci	Spółka otrzyma	Płatność netto
31.12.2015	5,75 proc.	57 500	60 000	2500
31.12.2016	6,10 proc.	61 000	60 000	–1000
31.12.2017	5,65 proc.	56 500	60 000	3500
31.12.2018	5,85 proc.	58 500	60 000	1500
31.12.2019	5,60 proc.	56 000	60 000	4000
Wartość godziwa				10 500
Wartość godziwa po dokonaniu płatności				8000

Na dzień zawierania kontraktu nie ma obowiązku dokonania żadnego zapisu księgowego. Dopiero na dzień bilansowy trzeba dokonać wyceny zawartego kontraktu.

Operacje gospodarcze na dzień 31 grudnia 2015 r.:

1. Wycena kontraktu swap w wartości godziwej zgodnie z wyliczeniem w tabeli – 10 500 zł.

2. WB – wyciąg bankowy – wpływ płatności netto z rozliczenia kontraktu – bank wpłacił 2500 zł.

Wartość bilansowa zawartego kontraktu wynosi na 31 grudnia 2015 r. 8000 zł.

Wycena i księgowanie instrumentów finansowych spółki

PRZYKŁAD

Kontrakt z bankiem

Spółka zawarła 1 stycznia 2015 r. kontrakt swap z bankiem. Wartość kontraktu wynosi 1 000 000 zł. Czas trwania kontraktu to pięć lat. Strony kontaktu ustaliły, że:

● jedna ze stron płaci odsetki według stałej stopy procentowej 6 proc. – bank,

● druga ze stron płaci odsetki według kursu zmiennego WIBOR 6M + 400 p.b – nasza spółka,

● płatności będą dokonywane netto,

● odsetki będą płacone na koniec każdego roku,

● w momencie zawarcia kontaktu nie dochodzi do żadnego przepływu środków pieniężnych.

Dla ustalenia wartości godziwej kontraktu spółka przyjęła spodziewane wartości WIBOR 6 M. Kalkulacje płatności przedstawia tabela obok.

Gabriela Suski

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna:

- Par. 3, par. 14 rozporządzenia ministra finansów z grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. nr 149, poz. 1674 ze zm.).