REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak ująć w księgach umorzenie udziałów własnych

Joanna Gawrońska
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Spółka kupiła od jednego ze wspólników udziały w celu ich umorzenia w drodze obniżenia kapitału zakładowego. Jak to zaksięgować?

RADA

Autopromocja

Dodatnią różnicę między wartością nominalną umorzonych udziałów a ich ceną nabycia należy odnieść na kapitał zapasowy. Natomiast ujemną różnicę między wartością nominalną a ceną nabycia ujmuje się jako zmniejszenie kapitału zapasowego. Pozostałą część ujemnej różnicy, przewyższającą kapitał zapasowy, należy wykazać jako stratę z lat ubiegłych.

UZASADNIENIE

Poprzez umorzenie udziałów w spółce z o.o. następuje ich prawne unicestwienie, co oznacza, że wraz z umorzeniem udziałów wygasają także prawa i obowiązki majątkowe z nimi związane. Umorzenia udziałów można dokonać tylko wtedy, gdy spółka jest wpisana do rejestru i gdy umowa zawiera odpowiednie postanowienia w tym zakresie.

Tabela 1. Rodzaje umorzenia udziałów

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Tabela 2. Sposób umorzenia udziałów

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jeśli w następstwie umorzenia udziałów wystąpi:

• zmiana wspólnika lub

• zmiana liczby udziałów przysługujących poszczególnym wspólnikom

- należy odnotować ten fakt w prowadzonej przez zarząd spółki z o.o. księdze udziałów. Wiąże się to także z obowiązkiem złożenia do sądu rejestrowego nowej listy wspólników, z podaniem liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich, podpisanej przez wszystkich członków zarządu.

Dobrowolne umorzenie udziałów może odbywać się za wynagrodzeniem lub, za zgodą wspólnika, bez wynagrodzenia.

Tabela 3. Wynagrodzenie za umorzenie udziałów

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Autopromocja

Za podstawę ustalenia minimalnego wynagrodzenia w spółce z o.o. z tytułu przymusowego umorzenia udziału można przyjąć wartość kapitału własnego wykazanego w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonego o kwoty, które są przeznaczone do wypłaty udziałowcom np. w formie dywidendy.

O ile przepisy Kodeksu spółek handlowych określają minimalną wartość wynagrodzenia w przypadku przymusowego czy warunkowego umorzenia, o tyle brakuje takich uregulowań w odniesieniu do dobrowolnie umorzonych udziałów. Można więc posiłkować się tu uchwałą Sądu Najwyższego z 28 września 1995 r. (sygn. akt III CZP124/95). W uchwale tej stwierdzono, że gdy umowa spółki nie zawiera postanowień co do odpłatności umorzenia, wspólnikowi, którego udziały umorzono, należy się ekwiwalent obliczony według wartości bilansowej udziału, przy czym chodzi o ostatni bilans spółki sporządzony przed umorzeniem udziałów.

W przypadku umorzenia udziałów własnych za wynagrodzeniem ewidencja księgowa zależy od tego, czy:

wartość nominalna udziału > cena nabycia

w takiej sytuacji dodatnią różnicę między wartością nominalną a ceną nabycia należy odnieść na kapitał zapasowy,

wartość nominalna udziału < cena nabycia

wówczas ujemną różnicę między wartością nominalną a ceną nabycia należy ująć jako zmniejszenie kapitału zapasowego, a pozostałą część ujemnej różnicy, przewyższającą kapitał zapasowy - jako stratę z lat ubiegłych. W takim przypadku należy ten fakt opisać w informacji dodatkowej w sprawozdaniu finansowym za rok, w którym nastąpiło obniżenie kapitału zakładowego.

Jeżeli udziały umorzono bez wynagrodzenia, z jednoczesnym obniżeniem kapitału zakładowego, to należy dokonać odpowiednich zapisów w księdze udziałów i zgłosić je do KRS. W ewidencji księgowej wartość nominalną umorzonych udziałów spółka może przeksięgować w dacie rejestracji obniżenia w KRS np. na zwiększenie kapitału zapasowego zapisem:

Wn „Kapitał zakładowy”,

Ma „Kapitał zapasowy”.

 

Przykład

Założenia

Spółka przed umorzeniem udziałów wykazuje w swoich księgach rachunkowych:

• kapitał zakładowy - 1 000 000 zł,

• kapitał zapasowy - 60 000 zł.

Kapitał zakładowy dzieli się na 5000 udziałów o wartości nominalnej 200 zł każdy.

Cena ich nabycia wynosiła 212 zł za każdy udział. Spółka dokonała umorzenia udziałów własnych w drodze obniżenia kapitału zakładowego i w tym celu nabyła od wspólników 1000 udziałów. Wynagrodzenie należne udziałowcowi było równe wartości rynkowej udziałów i wyniosło 300 zł za udział.

Ewidencja księgowa

1. Nabycie własnych udziałów w celu ich umorzenia. Kwota należna udziałowcowi jest równa wartości rynkowej udziałów i wynosi: 1000 udziałów × 300 zł = 300 000 zł

Wn „Krótkoterminowe aktywa finansowe” 300 000

- w analityce „Udziały własne nabyte w celu umorzenia”

Ma „Pozostałe rozrachunki” 300 000

- w analityce „Rozrachunki ze wspólnikiem z tytułu nabytych udziałów”

2. Pobranie zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Wynagrodzenie za umorzone udziały - 300 000 zł. Pierwotna wartość zapłacona przez udziałowca za nabycie udziałów wynosiła: 1000 udziałów × 212 zł = 212 000 zł. Dochód udziałowca wynosi: 300 000 zł - 212 000 zł = 88 000 zł. Od dochodu należy pobrać zryczałtowany podatek w wysokości: 88 000 zł × 19% = 16 720 zł

Wn „Pozostałe rozrachunki” 16 720

- w analityce „Rozrachunki ze wspólnikiem z tytułu nabytych udziałów”

Ma „Rozrachunki publicznoprawne” 16 720

- w analityce „Zryczałtowany podatek dochodowy”

3. Wypłata wynagrodzenia udziałowcowi: 300 000 zł - 16 720 zł = = 283 280 zł

Wn „Pozostałe rozrachunki” 283 280

- w analityce „Rozrachunki ze wspólnikiem z tytułu nabytych udziałów”

Ma „Rachunek bankowy” 283 280

4. Umorzenie nabytych udziałów:

a) pod datą wpisu do rejestru sądowego - obniżenie kapitału zakładowego w wartości nominalnej udziałów: 1000 udziałów × 200 zł = 200 000 zł

Wn „Kapitał zakładowy” 200 000

b) wyksięgowanie udziałów nabytych w celu ich umorzenia - w cenie nabycia: 1000 udziałów x 300 zł = 300 000 zł

Ma „Krótkoterminowe aktywa finansowe” 300 000 - w analityce „Udziały własne nabyte w celu umorzenia”

c) wyksięgowanie ujemnej różnicy między ceną nabycia umorzonych udziałów a ich wartością nominalną - do wysokości kapitału zapasowego. Ujemna różnica wynosi 100 000 zł (300 000 zł - 200 000 zł), a kapitał zapasowy - 60 000 zł

Wn „Kapitał zapasowy” 60 000

d) pozostała część ujemnej różnicy przewyższająca kapitał zapasowy: 100 000 zł - 60 000 zł = 40 000 zł

Wn „Rozliczenie wyniku finansowego” 40 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Umorzenie udziałów jest czynnością obojętną podatkowo dla:

• spółki nabywającej udziały w celu ich umorzenia,

• wspólników pozostających w spółce, których udziały nie są umarzane.

Skutki podatkowe umorzenia udziałów występują wyłącznie u udziałowców, których udziały są umarzane za wynagrodzeniem. Dochodem udziałowca z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód faktycznie uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki w celu ich umorzenia. Opodatkowaniu podlega różnica między kwotami otrzymanymi z umorzenia udziałów a kosztami nabycia bądź objęcia udziałów. Zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 19% pobiera spółka jako płatnik podatku i przekazuje go na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

• art. 188 § 3, art. 199 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 86, poz. 524

• art. 3 ust. 1 pkt 29, art. 36a ust. 2 i 3 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 63, poz. 393

• art. 10, art. 22 ust. 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

• art. 24 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 673

Joanna Gawrońska

biegły rewident

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

    W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

    Masz czteroletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją? Opłaca się teraz sprzedać i kupić nowe takie same

    Czteroletnie obligacje indeksowane inflacją otrzymają w marcu 2024 r. oprocentowanie niższe niż Ministerstwo Finansów oferuje za nowe papiery tego samego typu. Ze strony inwestorów racjonalnym działaniem byłoby umorzenie starszych serii i zakup nowych papierów. Konwersja może dotyczyć papierów o wartości około…  84 mld zł. Tak radzi w komentarzu z 23 lutego 2024 r. Emil Szweda z Obligacje.pl,

    Zakup startupu - jak nie kupić kota w worku? Kluczowe: due dilligence. Poradnik dla inwestora

    Akwizycja firmy jest inwestycją, która ma się opłacać. To oczywiste twierdzenie staje się jeszcze bardziej prawdziwe w przypadku nabycia startupu, który kupuje się po to, by rozwijać biznes z pomysłem, mający duży potencjał. Zakup startupu zazwyczaj jest łatwiejszy niż założenie firmy od zera, szczególnie takiej, która ma się okazać jednorożcem w świecie biznesu. Jednak podjęcie takiego kroku jest obarczone sporym ryzykiem. Aż 9 na 10 nowo tworzonych startupów upada, z czego 20 proc. kończy działalność w ciągu pierwszego roku, a kolejne 50 proc. nie utrzymuje się na rynku dłużej niż 5 lat [Źródło: Startup Genome]. Można dyskutować z tymi statystykami, ale jeżeli nawet są prawdziwie tylko w połowie, to i tak wskazują na pewne negatywne zjawisko. Ryzyka biznesowego przy zakupie startupu nie da się zupełnie wyeliminować, ale można zadbać o to, by ograniczyć je do minimum. 

    Żądanie zmniejszenia kary umownej – sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania. Orzeczenie Sądu Najwyższego

    Występując o zmniejszenie kary umownej dłużnik jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to - orzekł w wyroku z 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt II CSKP 578/22).

    Przekształcenie, połączenie, wniesienie aportu a możliwość stosowania estońskiego CIT

    Estoński CIT staje się coraz bardziej popularną formą opodatkowania spółek. Warto jednak wskazać, że wiąże się z nią szereg ograniczeń i warunków, jakie musi spełnić spółka, aby móc korzystać z dobrodziejstw estońskiego CIT.

    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe?

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe w 2024 roku? Od czego zależy wysokość kary?

    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    REKLAMA