Kategorie

Sposób rozliczenia wyniku finansowego zależy od formy prawnej spółki

Krystyna Michaluk
inforCMS
Wynik finansowy jest kategorią bilansową i występuje wyłącznie przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych. Przebieg procesu ustalania i rozliczenia wyniku finansowego zależy od formy prowadzonej działalności gospodarczej.
Reklama

Wynik finansowy może być rozliczony wyłącznie po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez kompetentny organ oraz powinien być odpowiednio udokumentowany. Zatwierdzenie musi nastąpić w formie uchwały organu zatwierdzającego. Na rocznym sprawozdaniu finansowym należy napisać słowo „zatwierdzono.” Wyjątek od tej zasady dotyczy indywidualnych przedsiębiorców oraz spółek osobowych.

Indywidualny przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą ma prawo samodzielnie decydować o sprawach przedsiębiorstwa, w tym także o podziale zysku lub o pokryciu straty. Nie jest ono uwarunkowane zatwierdzeniem. Ponieważ przedsiębiorca nie może pobierać wynagrodzenia za pracę na rzecz przedsiębiorstwa (nie ma możliwości zawarcia sam ze sobą umowy o pracę lub innej umowy o zatrudnienie), więc wszelkie wypłaty na rzecz właścicieli są traktowane jako wypłaty z zysku i nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przedsiębiorstwa. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych wszelkie czynności powiększenia lub pomniejszenia majątku przedsiębiorstwa kosztem lub na rzecz majątku osobistego właściciela powinny być udokumentowane na piśmie, np. dowodem wpłaty lub wypłaty, decyzją właściciela.

W przypadku prowadzenia księgi podatkowej, podobnie jak przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych, należy ustalić dochód lub stratę z działalności, ale tylko podatkową. Nie ma jednak obowiązku ewidencjonowania wypłat na rzecz właścicieli, traktowanych jako wypłaty zysku.

W przypadku karty podatkowej oraz ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych nie ma w ogóle obowiązku prowadzenia jakiejkolwiek ewidencji w tym zakresie.

Reklama

W indywidualnej działalności gospodarczej nie ma wymogu ustawowego posiadania kapitału, dlatego w skrajnym wypadku wypłaty na rzecz właściciela mogą być wyższe niż uzyskane z działalności zyski. Ostatecznie jednak straty i tak muszą być pokryte z majątku właściciela.

Spółka cywilna nie jest samodzielnym podmiotem prawa. Przedsiębiorcami są wspólnicy spółki. Pomimo to wspólnicy mogą wnieść do spółki wkład albo spółka może nabyć majątek, który nie będzie formalnie majątkiem spółki, lecz łącznym majątkiem wspólników, odrębnym od ich majątku osobistego. Wspólnicy mogą żądać podziału majątku dopiero po rozwiązaniu spółki. Jeżeli jednak spółka została zawarta na czas dłuższy niż rok, wspólnicy mogą żądać podziału i wypłaty zysków z końcem każdego roku obrachunkowego. Podział zysku spółki cywilnej jest zatem dokonywany na żądanie wspólników i powinien mieć formę pisemnej decyzji właścicieli (wspólników) spółki. Udział wspólników w zysku i stratach spółki jest określony w umowie spółki. Jeżeli umowa nie określa stosunku udziałów, należy przyjąć, że udziały wspólników są równe.

Spółka jawna powstaje na podstawie umowy zawartej na piśmie pod rygorem nieważności. Organem założycielskim i zatwierdzającym sprawozdanie finansowe są wspólnicy. Wspólnicy mają prawo do udziału w podziale zysku spółki jawnej oraz uczestniczą w stratach w tym samym stosunku, bez względu na rodzaj i wartość wniesionego wkładu. Na koniec każdego roku obrotowego wspólnicy mogą żądać podziału zysku. Zysk może być przeznaczony na różne cele, np. na sfinansowanie inwestycji. Rozliczenie i podział wyniku finansowego dokonywane są uchwałą wspólników. Dla celów dowodowych wskazane jest, aby przy rozliczeniu wyniku finansowego zachowana była forma pisemna.

W spółce komandytowej występują dwa rodzaje wspólników, w zależności od zakresu ich odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Komplementariusze prowadzą sprawy spółki i mają nieograniczoną odpowiedzialność za jej zobowiązania. Komandytariusze są inwestorami, którzy przekazują spółce do dyspozycji udziały i oczekują wypłaty dywidend. Ponieważ nie prowadzą spraw spółki, ich odpowiedzialność ograniczona jest do wartości wniesionego wkładu. Mają prawo do zysku spółki proporcjonalnie do wniesionego wkładu.

Spółka komandytowo-akcyjna to spółka osobowa, której wspólnikami są komplementariusze (jak w spółce komandytowej) i akcjonariusze, których pozycja jest taka sama jak w spółce akcyjnej. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego oraz podział wyniku finansowego w spółce komandytowo-akcyjnej leżą w kompetencji walnego zgromadzenia. Podział wyniku finansowego dokonywany jest w formie uchwały, która dla celów dowodowych powinna być zawarta na piśmie pomimo braku wyraźnie określonego wymogu. Wspólnicy uczestniczą w zysku proporcjonalnie do swoich udziałów.

Przykład 1

Podział zysku w spółce osobowej

Spółka jawna założona przez czterech wspólników, których udziały są równe (1/4 każdy), wypracowała za rok obrotowy zysk w wysokości 100 000 zł. Uchwałą wspólników został on przeznaczony do podziału.

Ewidencja księgowa

1. Przeniesienie wyniku finansowego na konto „Rozliczenie wyniku finansowego” pod datą zatwierdzenia sprawozdania finansowego:

Wn  „Wynik finansowy” 100 000

Ma  „Rozliczenie wyniku finansowego” 100 000

2. Podział zysku - dywidenda:

Wn  „Rozliczenie wyniku finansowego” 100 000

Ma  „Rozrachunki ze wspólnikami”

- w analityce konto wspólnika A, B, C, D (25 000 zł każdy) 100 000

3. Wypłata zysku wspólnikom:

Wn  „Rozrachunki ze wspólnikami”

- w analityce konto wspólnika A, B, C, D (25 000 zł każdy) 100 000

Ma  „Rachunek bankowy” 100 000

Przykład 2

Rozliczenie wyniku finansowego w przypadku straty w spółce osobowej

Spółka jawna założona przez czterech wspólników, których udziały są równe (1/4 każdy), poniosła za rok obrotowy stratę w wysokości 100 000 zł. Zgodnie z uchwałą wspólników strata będzie pokryta z zysków lat przyszłych.

Ewidencja księgowa

1. Przeniesienie wyniku finansowego na konto „Rozliczenie wyniku finansowego”:

Wn  „Rozliczenie wyniku finansowego” 100 000

Ma  „Wynik finansowy” 100 000

2. Obciążenie wspólników kwotą przypadającej na nich straty:

Wn  „Rozrachunki ze wspólnikami”

- w analityce konto wspólnika A, B, C, D (25 000 zł każdy) 100 000

Ma  „Rozliczenie wyniku finansowego” 100 000

W przypadku osób prawnych podmiotem prawa jest spółka. Wspólnicy (akcjonariusze) mogą działać jedynie jako jej organy, np. zarząd, zgromadzenie wspólników lub akcjonariuszy. Spółka, niezależnie od tego, czy ma kilku, czy jednego wspólnika, posiada odrębny majątek, który nie jest wspólnym majątkiem wspólników.

Zysk do momentu jego podziału przez organy zatwierdzające pozostaje do wyłącznej dyspozycji spółki. Zarząd spółki odpowiada za prawidłowe sporządzenie sprawozdania finansowego, lecz nie jest upoważniony do jego zatwierdzenia ani rozliczenia wyniku finansowego (podziału zysku lub pokrycia straty). Zarząd zwołuje zgromadzenie wspólników i jest wykonawcą woli wspólników, wyrażonej na zgromadzeniu w formie uchwały.

 

W spółce z o.o. organem kompetentnym do zatwierdzenia sprawozdania finansowego jest zwyczajne zgromadzenie wspólników. Organ ten powinien także powziąć uchwałę o podziale zysku lub pokryciu straty, jeżeli sprawy te nie zostały wyłączone spod kompetencji zgromadzenia wspólników. Wszelkie podejmowane na zgromadzeniu wspólników uchwały powinny być protokołowane, a wyciąg z tego protokołu, zawierający treść uchwały, stanowi podstawę ujęcia rozliczenia wyniku finansowego w księgach spółki.

W spółce akcyjnej zatwierdzenie sprawozdania finansowego oraz podział wyniku finansowego leżą w kompetencji walnego zgromadzenia akcjonariuszy. W odróżnieniu od spółki z o.o. protokół walnego zgromadzenia akcjonariuszy musi być sporządzony w formie aktu notarialnego, który stanowi podstawę rozliczenia wyniku finansowego w księgach spółki. Podkreślić także należy, że podział wyniku finansowego jednostek zobowiązanych do poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający i musi być poprzedzony wydaniem przez biegłego rewidenta opinii bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami. Podział wyniku finansowego bez spełnienia warunku uzyskania opinii bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami jest nieważny z mocy prawa.

Przykład 3

Podział zysku w spółce kapitałowej

Spółka akcyjna wypracowała za rok obrotowy zysk w wysokości 100 000 zł. Uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy został on podzielony w sposób następujący:

•  50% zysku w wysokości 50 000 zł przeznaczono na zwiększenie kapitału zapasowego,

•  50% zysku w wysokości 50 000 zł przeznaczono na wypłatę dywidendy.

Ewidencja księgowa

1. Przeniesienie wyniku finansowego na konto „Rozliczenie wyniku finansowego” pod datą zatwierdzenia sprawozdania finansowego:

Wn  „Wynik finansowy” 100 000

Ma  „Rozliczenie wyniku finansowego” 100 000

2. Polecenie księgowania (PK) - podział wyniku finansowego:

Wn  „Rozliczenie wyniku finansowego” 100 000

Ma  „Kapitał zapasowy” 50 000

Ma  „Rozrachunki z akcjonariuszami”

- w analityce imienne konto akcjonariuszy 50 000

3. Potrącony podatek ryczałtowy 19%:

Wn  „Rozrachunki z akcjonariuszami”

- w analityce imienne konto akcjonariuszy 9 500

Ma  „Rozrachunki publicznoprawne”

- w analityce podatek zryczałtowany 9 500

4. Wypłata dywidendy:

Wn  „Rozrachunki z akcjonariuszami”

- w analityce imienne konto akcjonariuszy 40 500

Ma  „Rachunek bankowy” 40 500

5. Wyciąg bankowy (WB) - zapłata podatku:

Wn  „Rozrachunki publicznoprawne”

- w analityce podatek zryczałtowany 9 500

Ma  „Rachunek bankowy” 9 500

Przykład 4

Rozliczenie wyniku finansowego w przypadku straty w spółce kapitałowej

Spółka akcyjna poniosła za rok obrotowy stratę w wysokości 100 000 zł. Zgodnie z uchwałą akcjonariuszy strata będzie pokryta z zysków lat przyszłych. Strata będzie wykazywana na koncie „Rozliczenie wyniku finansowego” do czasu jej rozliczenia. W bilansie będzie zaprezentowana w pozycji pasywów A.VII „Zysk (strata) lat ubiegłych”.

Ewidencja księgowa

1. Przeniesienie wyniku finansowego na konto „Rozliczenie wyniku finansowego” pod datą zatwierdzenia sprawozdania finansowego:

Wn  „Rozliczenie wyniku finansowego” 100 000

Ma  „Wynik finansowy” 100 000

UWAGA

Jeżeli przedsiębiorca nie prowadzi ksiąg rachunkowych, lecz księgę przychodów i rozchodów, kategoria wyniku finansowego nie występuje.

•  art. 52 § 1, art. 123, art. 228, art. 231 § 2 pkt 2, art. 393 i 395 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 217, poz. 1381

•  art. 868 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - j.t. Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 163, poz. 1012

Krystyna Michaluk

główna księgowa, finalistka konkursu Księgowy Roku 2006

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Wpłaty do PPK - kiedy pobrać zaliczkę na PIT?

    Wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę stanowią przychód pracownika oszczędzającego w PPK (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Oznacza to, że pracodawca powinien naliczyć i pobrać od tych wpłat zaliczkę na PIT zgodnie z obowiązującą danego pracownika skalą podatkową (17% lub 32%).

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT w 2022 roku – jak być powinno

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT. Jak rozwiązać problem składki na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów osób fizycznych (PIT), który ma obowiązywać od 2022 roku? Profesor Witold Modzelewski proponuje, by – przy spełnieniu dwóch innych warunków - kwota składki była dla wszystkich podatników kosztem uzyskania przychodów lub była wyłączona z podstawy opodatkowania.

    Opłata reprograficzna a komputery przenośne i stacjonarne

    Opłata reprograficzna nie powinna dotyczyć komputerów przenośnych i stacjonarnych, natomiast w przypadku pozostałych urządzeń i nośników powinna być znacznie obniżona - uważa Konfederacja Lewiatan.

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów. Ministerstwo Finansów informuje, że w ramach Polskiego Ładu zostaną wdrożone nowe rozwiązania prawne i organizacyjne mające na celu przyciąganie do Polski strategicznych inwestorów. Już w 2022 roku kompleksowa i szybka obsługa inwestorów ma stać się (wg zamierzeń MF i Rządu) wizytówką naszego kraju. Uruchomiony zostanie tzw. Investor Desk i Interpretacja 590. Będą też korzystne rozwiązania podatkowe dla holdingów (w tym PGK VAT) i zachęta do inwestycji dla instytucji finansowych.

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

    Kolejne deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym

    Deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym. Ministerstwo Finansów planuje poszerzenie listy deklaracji podatkowych, które mogą być podpisywane elektronicznie o deklaracje akcyzowe AKC-UAKZ i AKC-KZ. Ponadto możliwe będzie opatrywanie podpisem zaufanym albo podpisem osobistym - deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US) oraz podań w sprawach dotyczących podatku akcyzowego − przesyłanych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

    Nadużywanie prawa przez organy podatkowe będzie utrudnione

    Postępowanie podatkowe. Fiskus decydując się na bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego naraża się na ryzyko uchylenia decyzji administracyjnej i utratę kompetencji do zmiany rozliczenia podatkowego podatnika.

    Spłata zaległości podatkowej przez członka zarządu

    Zobowiązania podatkowe spółki. Organ podatkowy dochodził od członka zarządu spółki spłaty zobowiązań podatkowych, które już nie istniały.

    MF zaprasza na XII Forum Cen Transferowych – 24 czerwca 2021 r.

    Ministerstwo Finansów informuje, że XII edycja Forum Cen Transferowych (FCT) odbędzie się online 24 czerwca 2021 r. Zgłoszenie udziału można przesłać do 18 czerwca 2021 r. (piątek).

    Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) - nowe przepisy od listopada 2021 r.

    Crowdfunding - nowe przepisy od listopada 2021 r. Trwają prace nad przepisami (ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych), które uregulują rynek finansowania społecznościowego. Platformy, które się tym zajmują, zgodnie z proponowaną ustawą będą działać zgodnie z licencją i podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Zwiększy się jednak kwota – z 1 mln do 5 mln euro – którą będą mogły pozyskać w ramach crowdfundingu. Podwyższony limit zacznie obowiązywać od listopada 2023 roku. – W krótkim terminie nowe przepisy zapewnią w miarę bezpieczne funkcjonowanie rynku, w długiej perspektywie mogą umożliwić rozwój platform, również za granicą – ocenia Artur Granicki, prezes Navigator Crowd.

    Polskie Ład. Wyższe dopłaty do paliwa rolniczego od 2022 r.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze od 2022 r. W ramach programu Polski Ład ma nastąpić podniesienie stawki dopłaty do 110 zł na hektar. Wypłata dopłat według podwyższonej stawki ma nastąpić w I połowie 2022 r.

    Polski Ład - wsparcie dla rolnictwa

    Polski Ład - rolnictwo. 12 czerwca 2021 r. premier Mateusz Morawiecki podczas debaty dot. Polskiego Ładu dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Instytucie Zootechniki w Balicach koło Krakowa, przedstawił szereg pozytywnych zmian jakie czekają rolników. Ważniejsze zmiany, to: wyższe dopłaty do paliwa dla rolników, uwolnienie rolniczego handlu detalicznego, ustawa o rodzinnych gospodarstwach rolnych, kodeks rolny, E-okienko dla rolnika, cyfrowy system pozwalający na identyfikowanie żywności „od pola do stołu”, centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi.

    Podwyżki stawek podatkowych i podatki korporacyjne

    Podwyżki podatków. Poza klasyczną podwyżką stawek podatkowych, kraje decydują się na dodatkowe podatki korporacyjne - stwierdza w analizie Polski Instytut Ekonomiczny. Zwraca uwagę, że największym zmianom podlegają w ostatnim roku obciążenia środowiskowe.

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.