Według jakiego kursu należy zaksięgować zwrot towarów

MAREK DOBEK

biegły rewident, partner w M2 Audyt

Odpowiedź na postawione pytanie zależy od tego, na gruncie jakiej ustawy będzie rozważany zwrot towarów. Moim zdaniem, niezależnie od tego, na gruncie jakich przepisów rozważana będzie wycena zwrotu towaru, to w sensie ekonomicznym zwrot jest anulowaniem zakupu. Jako taki nie powinien powodować innych skutków, jak skorygowanie dokonanego zakupu. W odpowiedzi na postawione pytanie zakładam, że zwrot towaru skutkuje otrzymaniem faktury korekty.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowości wszelkie operacje gospodarcze wyrażone w walutach obcych, poza operacjami dotyczącymi sprzedaży lub kupna walut oraz operacjami zapłaty należności lub zobowiązań, ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie średnim ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień, chyba że w zgłoszeniu celnym lub innym wiążącym jednostkę dokumencie ustalony został inny kurs. Powyższe oznacza, że zakup towarów z Chin, na potrzeby ujęcia w księgach, powinien zostać wyceniony po kursie wynikającym z dokumentu SAD (dokument zgłoszenia celnego). Skutek ekonomiczny transakcji zwrotu powinien być taki, jakby transakcji nie było. Faktura korekta powinna zatem zostać wyceniona po takim kursie, po jakim był wyceniony zakup towarów - a więc po kursie wynikającym z pierwotnego dokumentu SAD.

Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu, czyli - w tym wypadku - dzień poprzedzający dzień nabycia towarów. I tu zwrot towaru nie powinien skutkować powstaniem różnic z wyceny zakupu i zwrotu. Aby było to możliwe, powinien zostać wyceniony według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury pierwotnej dotyczącej zakupu towarów.

Natomiast sposób przeliczania kwot wyrażonych w walucie obcej wykazywanych na fakturach został określony przez ustawodawcę w par. 37 rozporządzenia z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT. Wprowadzono generalną zasadę, że jeżeli faktura jest wystawiona zgodnie z obowiązkiem podatkowym, to kwoty wyrażone w walucie obcej wykazywane na fakturze przelicza się na złote według wyliczonego i ogłoszonego przez NBP bieżącego kursu średniego waluty obcej na dzień wystawienia faktury. Do wyliczenia wartości faktury korygującej (z tytułu zwrotu towaru) należy zastosować kurs przyjęty do rozliczenia faktury pierwotnej, bowiem w takiej sytuacji istotny jest moment powstania obowiązku podatkowego. Wynika to m.in. z celowości przeprowadzenia korekt, czyli doprowadzaniu pozycji wykazanych w fakturze pierwotnej do prawidłowych wielkości.

Wycena tej samej transakcji po trzech różnych kursach: wynikającym z SAD - na potrzeby ustawy o rachunkowości, kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu - dla potrzeb CIT oraz po kursie średnim NBP na dzień wystawienia faktury - dla potrzeb VAT jest wysoce uciążliwe i wymaga prowadzenia rozbudowanej ewidencji, co jest pracochłonne i kosztowne. Pożądane jest ujednolicenie przez ustawodawcę podejścia w tej kwestii. Pewnym uproszczeniem, niewynikającym jednakże z przepisów, jest przyjęcie na potrzeby ustawy o rachunkowości i CIT kursu wynikającego z ustawy o VAT, przyjmując, że różnica pomiędzy tymi kursami jest nieistotna i zostanie rozliczona w postaci różnic kursowych powstałych przy zapłacie.

(AP)

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.).