REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak mali podatnicy mogą rozliczać VAT

Krzysztof Koślicki
ekspert podatkowy, doktorant w Instytucie Nauk Prawnych PAN
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Ustawa o VAT wprowadza kilka udogodnień dla małych podatników w zakresie rozliczania VAT. Jakie to udogodnienia i kiedy opłaca się z nich korzystać?

Status małego podatnika przysługuje podmiotom, u których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 800 tys. euro, przy czym przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1 tys. zł. Limit na 2009 rok uprawniający do korzystania ze statusu małego podatnika wynosi 2 702 000 zł, do końca 2008 roku limit ten wynosi 3 014 000 zł.

Autopromocja

W przypadku podatników prowadzących przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzających funduszami powierniczymi, będących agentami, zleceniobiorcami lub innymi osobami świadczącymi usługi o podobnym charakterze (z wyjątkiem komisu) - limit ten stanowi wartość nieprzekraczającą wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej 30 tys. euro. Limit na rok 2009 ustalony według zasad wskazanych wyżej wynosi 101 tys. zł.

A jak w takim razie obliczać limit przychodów? Co należy do niego wliczyć, a co można pominąć? Na jaki dzień ustala się przychody?

Przy obliczaniu limitu należy uwzględnić wartość sprzedaży brutto. Ustawodawca jednakże nie określił szczegółowo, co należy rozumieć przez sprzedaż. Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Ustawodawca nie precyzuje, w jakim momencie powstaje sprzedaż - data wykonania usługi, wystawienia faktury VAT czy może w momencie powstania obowiązku podatkowego.

Prawidłowe ustalenie wartości sprzedaży ma szczególne znaczenie u podatników, którzy wybrali tak zwaną kasową metodę rozliczania VAT, ponieważ u tych podatników obowiązek podatkowy powstaje z dniem uregulowania całości lub części należności, nie później niż 90 dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ustawodawca nie sprecyzował także, czy wartość sprzedaży stanowiącą podstawę do obliczenia limitu należy ustalić na podstawie ksiąg podatnika czy na podstawie deklaracji VAT.

Należy pamiętać, że za odpłatną dostawę towarów lub odpłatne świadczenie usług uznaje się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, a także nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy ich nabyciu w całości lub części.

Bezpłatne przekazanie towarów lub nieodpłatne świadczenie usług, które z mocy ustawy zostały zrównane, są z odpłatną dostawą towarów lub odpłatnym świadczeniem usług, należy uwzględniać przy obliczaniu wartości sprzedaży.

Natomiast wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów oraz import usług, które - mimo że wykazywane są w deklaracji VAT - nie wpływają na wielkość sprzedaży i nie są uwzględniane w limicie 800 tys. euro. Również usługi, które ze względu na miejsce świadczenia nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce, nie powinny być uwzględniane w powyższym limicie.

Jakie są zalety bycia małym podatnikiem?

Dla małych podatników określone zostały uproszczone zasady rozliczania VAT. Mały podatnik dobrowolnie wybiera jedną z zasad - kasową metodę rozliczania tego podatku lub metodę kwartalną. Wybierając metodę kasową, podatnik zobligowany jest do składania deklaracji podatkowych za okresy kwartalne, a ponadto obowiązek podatkowy powstaje u niego z dniem uregulowania przez kontrahenta całości lub części należności, nie później jednak niż 90 dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Częściowe uregulowanie należności powoduje powstanie w tej części obowiązku podatkowego (spełnienie świadczenia może nastąpić przez zapłatę gotówką, przelew, potrącenie lub factoring). Metodę kasową może wybrać jedynie mały podatnik. Podstawową zaletą tej metody jest możliwość przesunięcia momentu powstania obowiązku podatkowego do dnia otrzymania należności przez małego podatnika, nie dłużej jednak niż do wspomnianego 90 dnia.

Mali podatnicy, którzy wybrali metodę kwartalną bez wybierania metody kasowej, nie mogą korzystać z możliwości przesunięcia momentu powstania obowiązku podatkowego, ich jedynym uprawnieniem jest możliwość kwartalnego, zamiast miesięcznego, składania deklaracji VAT.

Mali podatnicy rozliczający się metodą kasową w sposób szczególny dokonują również rozliczenia podatku naliczonego. Zgodnie z art. 86 ust. 16 ustawy o VAT mogą oni obniżyć kwotę podatku należnego o podatek naliczony, dopiero w rozliczeniu za kwartał, w którym uregulowali całą należność wynikającą z otrzymanej od kontrahenta faktury lub dokonali zapłaty podatku wynikającego z dokumentu celnego, z uwzględnieniem kwot wynikających z decyzji celnych, nie wcześniej jednak niż z dniem otrzymania faktury lub dokumentu celnego.

Oznacza to, iż tak jak w przypadku podatku należnego, gdzie obowiązek podatkowy został związany z uregulowaniem należności przez kontrahenta, tak przy podatku naliczonym możliwość jego odliczenia została związana z uregulowaniem należności przez podatnika. Należy zwrócić uwagę, iż zarówno w odniesieniu do podatku należnego, jak i podatku naliczonego nie ma mowy o otrzymaniu lub uiszczeniu zapłaty, lecz o uregulowaniu należności, co wskazuje, iż chodzi tu o wszystkie sposoby wygaśnięcia należności, w tym np. o potrącenie. Przy czym, o ile obowiązek podatkowy w podatku należnym na pewno powstanie (choć odsunięty w czasie), nawet gdy kontrahent nie ureguluje swojej należności, o tyle brak uregulowania należności przez podatnika uniemożliwia mu dokonanie odliczenia.

Od powyższej zasady wprowadzono jednak kilka wyjątków:

Autopromocja

• w przypadku importu usług oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, a także przypadku, w którym podatnikiem z tytułu dostawy towarów jest ich nabywca - odliczenie może być dokonane w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu tych czynności,

• w przypadku tzw. towarów i usług powszechnych (art. 19 ust. 13 pkt 1), jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu dotyczy - odliczenie dokonywane jest w rozliczeniu za okres, w którym przypada termin płatności,

• w przypadku gdy podatnik traci (lub rezygnuje) prawo do zwolnienia podmiotowego z podatku i sporządza spis z natury towarów posiadanych na dzień utraty zwolnienia - podatek naliczony wynikający z tego spisu podlega odliczeniu nie później niż w rozliczeniu za okres, w którym dokonano tego spisu,

• w przypadku stosowania w imporcie towarów procedury uproszczonej (wpis do rejestru) odliczenie podatku naliczonego następuje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonał tego wpisu, pod warunkiem zapłaty podatku wykazanego w rejestrze.

W sytuacji gdy podatnik długo zwleka z uregulowaniem należności, odliczenie będzie miało miejsce po upływie znacznego okresu czasu.

Faktury wystawiane przez małych podatników, którzy dokonali wyboru kasowej metody rozliczeń VAT, poza niezbędnymi elementami zwykłych faktur VAT, zawierać muszą dodatkowe elementy:

• oznaczenie FAKTURA VAT-MP,

• termin płatności należności określonej w fakturze.

Oznaczenie FAKTURA VAT-MP niezbędne jest również w przypadku wystawienia przez małego podatnika faktury potwierdzającej otrzymanie części lub całości zapłaty przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi.

Szczególne oznaczanie faktur jako FAKTURA VAT-MP związane jest ze specyficznymi zasadami odliczania podatku naliczonego z nich wynikającego.

 

W jaki sposób rozpocząć rozliczanie się w sposób przewidziany dla małych podatników? Czy taki zamiar trzeba w jakiś specjalny sposób zgłosić?

Wybór metody kasowej jest możliwy, po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, za który podatnik ma zamiar stosować metodę kasową. Mały podatnik może dokonać wyboru tej metody w każdym czasie, przy czym stosować metodę kasową może od początku kwartału następującego po miesiącu, w którym dokonał zawiadomienia właściwego naczelnika, na przykład gdy zawiadomienia dokonamy w październiku, rozliczenia metodą kasową możemy dokonywać dopiero od stycznia następnego roku. Wówczas za listopad i za grudzień nadal należy rozliczać się poprzednią metodą.

Co się dzieje w przypadku, jeśli przekroczymy limity? Jakie są tego konsekwencje?

Mały podatnik, u którego wartość sprzedaży przekroczy kwotę 800 tys. euro, traci prawo do rozliczenia się metodą kasową począwszy od miesiąca następującego po kwartale, w którym nastąpiło przekroczenie. Na przykład podatnik, u którego wartość sprzedaży osiągnęła 900 tys. euro w maju, do końca czerwca rozlicza bieżący kwartał metodą kasową, natomiast od pierwszego lipca rozlicza podatek na zasadach ogólnych i za miesiąc lipiec składa w terminie do 25 dnia następnego miesiąca deklarację VAT-7.

Na zakończenie wspomnijmy jeszcze kilka słów o limicie dotyczącym zwolnienia podmiotowego.

Konieczność rozliczania się z fiskusem z tytułu VAT nie dotyczy podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczy łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 50 tys. zł. W tym przypadku do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku, jak również nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku, a także towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. Podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności opodatkowanych w trakcie roku podatkowego jest zwolniony od podatku, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty 50 tys. zł.

Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może dopiero po upływie trzech lat, licząc od końca miesiąca, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie z niego skorzystać.

Zwolnienia nie stosuje się do importu towarów i usług, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, oraz podatników świadczących usługi prawnicze oraz usługi w zakresie doradztwa, a także usługi jubilerskie lub dokonujących dostaw towarów wymienionych w wykazie w art. 113 ust. 13 pkt 1 (między innymi nowych środków transportu). Zwolnienia nie stosuje się również do podatników niemających siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium kraju.


Renata Mikulewicz

radca prawny i doradca podatkowy, dział szkoleń BSO Prawo & Podatki i BSO Outsourcing

 

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

    W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

    Masz czteroletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją? Opłaca się teraz sprzedać i kupić nowe takie same

    Czteroletnie obligacje indeksowane inflacją otrzymają w marcu 2024 r. oprocentowanie niższe niż Ministerstwo Finansów oferuje za nowe papiery tego samego typu. Ze strony inwestorów racjonalnym działaniem byłoby umorzenie starszych serii i zakup nowych papierów. Konwersja może dotyczyć papierów o wartości około…  84 mld zł. Tak radzi w komentarzu z 23 lutego 2024 r. Emil Szweda z Obligacje.pl,

    Zakup startupu - jak nie kupić kota w worku? Kluczowe: due dilligence. Poradnik dla inwestora

    Akwizycja firmy jest inwestycją, która ma się opłacać. To oczywiste twierdzenie staje się jeszcze bardziej prawdziwe w przypadku nabycia startupu, który kupuje się po to, by rozwijać biznes z pomysłem, mający duży potencjał. Zakup startupu zazwyczaj jest łatwiejszy niż założenie firmy od zera, szczególnie takiej, która ma się okazać jednorożcem w świecie biznesu. Jednak podjęcie takiego kroku jest obarczone sporym ryzykiem. Aż 9 na 10 nowo tworzonych startupów upada, z czego 20 proc. kończy działalność w ciągu pierwszego roku, a kolejne 50 proc. nie utrzymuje się na rynku dłużej niż 5 lat [Źródło: Startup Genome]. Można dyskutować z tymi statystykami, ale jeżeli nawet są prawdziwie tylko w połowie, to i tak wskazują na pewne negatywne zjawisko. Ryzyka biznesowego przy zakupie startupu nie da się zupełnie wyeliminować, ale można zadbać o to, by ograniczyć je do minimum. 

    Żądanie zmniejszenia kary umownej – sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania. Orzeczenie Sądu Najwyższego

    Występując o zmniejszenie kary umownej dłużnik jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to - orzekł w wyroku z 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt II CSKP 578/22).

    Przekształcenie, połączenie, wniesienie aportu a możliwość stosowania estońskiego CIT

    Estoński CIT staje się coraz bardziej popularną formą opodatkowania spółek. Warto jednak wskazać, że wiąże się z nią szereg ograniczeń i warunków, jakie musi spełnić spółka, aby móc korzystać z dobrodziejstw estońskiego CIT.

    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe?

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe w 2024 roku? Od czego zależy wysokość kary?

    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    REKLAMA