Leasing - krajowy standard rachunkowości

Celem KSR nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa” jest pomoc w rozwiązywaniu problemów, jakie występują w praktyce przy stosowaniu umów leasingu, najmu i dzierżawy dla rachunkowości. KSR nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa” dotyczy wszystkich rodzajów umów leasingu, nazwanych w kodeksie cywilnym, najmu i dzierżawy oraz wszelkich umów o podobnym charakterze, których przedmiotem są środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, z wyjątkiem umów wynikających z przepisów o komercjalizacji i prywatyzacji.

Stosuje się go do umów leasingu, które powodują przeniesienie na korzystającego prawa do użytkowania aktywów, nawet jeśli na finansującym nadal ciąży obowiązek wykonywania znaczących usług związanych z obsługą lub użytkowaniem takich aktywów.

KSR nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa” dotyczy również korzystających, stosujących zwolnienie przewidziane w art. 3 ust. 6 ustawy (korzystający ci mogą stosować zasady klasyfikacji umów leasingu przewidziane przepisami o podatku dochodowym), w zakresie ewidencji umów leasingu oraz prezentacji i ujawniania informacji z tytułu leasingu w sprawozdaniach finansowych.

Zastosowanie KSR nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa” nie wywiera wpływu na klasyfikację leasingu dokonywaną na podstawie przepisów o podatku dochodowym.

KSR nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa” nie stosuje się:

• do wyceny nieruchomości będących w posiadaniu korzystających jako inwestycje w nieruchomości (wycenia się je zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 1a ww. ustawy),

• do wyceny inwestycji w nieruchomości oddanych przez finansującego w leasing operacyjny (wycenia się je zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 1a ww. ustawy),

• do umów, które są umowami o świadczenie usług i nie powodują przeniesienia prawa do użytkowania aktywów między stronami.

W praktyce gospodarczej dość powszechny jest stan, że umowy zaliczane w myśl ustawy o rachunkowości do leasingu finansowego są do celów podatkowych uznawane za umowy leasingu operacyjnego. Wyjaśnienia KSR nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa” obejmują rozwiązania ewidencyjne umożliwiające prawidłowe ujęcie skutków umowy leasingu finansowego klasyfikowanej do celów podatkowych jako leasing operacyjny, ale nie zawierają interpretacji skutków podatkowych umów leasingu.

Treść KSR nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa” jest zgodna w podstawowych rozwiązaniach z Międzynarodowym Stadardem w Rachunkowości (International Accounting Standards Board) według stanu na 1 stycznia 2006 r. Najważniejsze różnice między KSR nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa” a MSR nr 17 polegają na tym, że krajowy Standard:

• bardziej szczegółowo wyjaśnia niektóre zagadnienia (m.in. ujęcia opłat za zawarcie umowy, opłat wstępnych, opłat podstawowych, opłat końcowych, wyceny wartości początkowej przedmiotu leasingu finansowego, podziału opłaty leasingowej na część kapitałową i odsetkową),

• zawiera odmienne podejście do klasyfikacji umów leasingu,

• przewiduje odmienny sposób ujmowania wstępnych kosztów bezpośrednich związanych z zawarciem umowy leasingu,

• umożliwia stosowanie uproszczonych rozwiązań przy podziale opłat na część dotyczącą gruntów i część dotyczącą budynków w przypadku leasingu nieruchomości,

• przewiduje węższy zakres ujawnień informacji aniżeli MSR nr 17,

• przewiduje odmienny sposób ujmowania skutków transakcji operacyjnego leasingu zwrotnego.

Mikołaj Turzyński

Katedra Rachunkowości Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego