REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy nieodpłatne użyczenie lokalu będzie przychodem

Anna Wojda

REKLAMA

Nieodpłatne użyczenie lokalu stanowi źródło przychodów. Jeśli jednak lokal jest używany przez właściciela na potrzeby członków rodziny, przychód nie powstanie. Nie będzie wtedy jednak możliwości zaliczenia do kosztów wydatków dotyczących lokalu.


Nieodpłatne udostępnienie innym osobom nieruchomości lub lokalu może wywołać określone skutki prawne. Ustawodawca przyjmuje w tym przypadku pewną fikcję prawną i wychodzi z założenia, że podatnik udostępniający nieruchomość uzyskuje przychód, który otrzymałby oddając nieruchomość do odpłatnego używania. Przychód powstaje również u drugiej strony, czyli u podatnika używającego nieodpłatnie nieruchomość. Założenie to ma zniechęcać podatników do zawierania fikcyjnych umów, kiedy pod pozorną umową nieodpłatną ukrywana jest umowa odpłatna, by w ten sposób nie wykazywać rzeczywiście otrzymywanych przychodów. Są jednak sytuacje, kiedy mimo nieodpłatnego użyczenia podatnicy przychodu nie uzyskają.


Użyczenie dla rodziny


Zgodnie z art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z nieruchomości odstąpionych bezpłatnie w całości lub w części do używania innym osobom fizycznym i prawnym oraz jednostkom organizacyjnym mniemającym osobowości prawnej, uważa się wartość czynszu, jaki przysługiwałby od tych osób w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości. Najczęstszym przypadkiem oddania nieruchomości (lokalu) do używania innej osobie jest zawarcie umowy użyczenia.


Nie każde jednak bezpłatne użyczenie spowoduje powstanie u użyczającego przychodu. Ustawodawca określił sytuacje, kiedy przychód nie powstanie. Nie będzie zatem konieczności jego opodatkowania. Jedną z takich sytuacji jest przypadek, gdy właściciel użytkuje nieruchomość (lokal) na potrzeby własne lub członków rodziny. Sytuację tę określa art. 16 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynika z niego, że jeśli właściciel nieruchomości używa jej na własne potrzeby (np. nieruchomość zostaje oddana spółce, a właściciel nieruchomości jest jej jedynym wspólnikiem) lub potrzeby członków rodziny - nie ustala się wartości czynszowej tej nieruchomości lub jej części, a wydatki związane z nieruchomością nie stanowią kosztu uzyskania przychodów.


W praktyce oznacza to tyle, że właściciel nie uzyskuje przychodu w postaci wartości czynszowej, ale z drugiej strony jakiekolwiek wydatki dotyczące nieruchomości nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów.


WYJAŚNIENIE NA CZYM POLEGA UŻYCZENIE


Jak wynika z art. 710 kodeksu cywilnego przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.


Faktyczne pożycie


Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają definicji członka rodziny. Pomocna może okazać się zatem definicja zawarta w przepisach Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jej art. 111 za członków rodziny podatnika uważa się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, małżonków zstępnych, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz pozostającą z podatnikiem w faktycznym pożyciu.


Jeśli zatem lokal zostanie oddany na potrzeby osoby pozostającej w faktycznym pożyciu z podatnikiem, wartości czynszowej lokalu nie będzie się ustalać. To, kiedy można mówić o faktycznym pożyciu z podatnikiem, wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 12 listopada 1975 r. (sygn. akt V KR 203/75, OSP z 1996 r. nr 10, poz. 187). Zdaniem sądu za istotne i konieczne elementy wspólnego pożycia uznać należy wspólne pożycie psychiczne i fizyczne, wspólnotę ekonomiczną i trwałość związku. Te elementy wskazywać mogą, że pomiędzy dwiema osobami płci odmiennej zachodzi taki związek, który od związku małżeńskiego różni się tylko brakiem prawnej legalizacji faktycznego związku małżeńskiego.

Dla podatników istotne może okazać się to, że poza kręgiem członków rodziny w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej a tym samym również art. 16 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, znaleźli się pasierb, pasierbica, ojczym, macocha oraz małżonkowie rodzeństwa (szwagier, szwagierka).


Koszty podatkowe


Podatnicy używający użyczone nieodpłatnie nieruchomości często ponoszą określone wydatki. Zastanawiają się więc, czy będą mogły one stanowić koszty podatkowe. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia, zabezpieczenia lub zachowania przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 23. Wydatki muszą zatem służyć prowadzonej działalności. Powinny również wykazywać związek z przychodami.


Dla określenia, czy ponoszone wydatki będą kosztem, istotne są również regulacje dotyczące umowy użyczenia określające prawa i obowiązki stron umowy użyczenia. Wynika z nich, że użytkującego obciążają koszty zwykłego używania rzeczy i utrzymania jej w stanie niepogorszonym. Strony umowy mogą zatem nałożyć na użytkującego obowiązek regulowania określonych należności, m.in. opłaty za energię elektryczną, wywóz nieczystości, zużycie wody itp. Za koszty uzyskania przychodów po stronie używającego należy uznać również koszty poniesione na drobne remonty czy odnowienie użytkowanej nieruchomości lub jej części.


Kosztami uzyskania przychodów z tytułu nieodpłatnego używania nieruchomości lub jej części będą zatem faktycznie poniesione wydatki na utrzymanie tej nieruchomości w celu zachowania jej w stanie niepogorszonym oraz związane z bieżącą eksploatacją obiektu.


Pewnym problemem może być próba uznania płaconego podatku od nieruchomości za koszty uzyskania przychodów u osoby użytkującej nieodpłatnie nieruchomość lub jej część. Bezpłatność - zgodnie z orzecznictwem NSA - musi dotyczyć wszystkich elementów umowy. Umowa użyczenia nie może zatem nakładać na biorącego do używania obowiązku żadnych świadczeń na rzecz dającego do bezpłatnego użytkowania.


Należności publicznoprawne ciążą z mocy prawa na podatnikach. Przy umowie nieodpłatnego użytkowania nieruchomości nie należy więc obciążać obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości osoby biorącej w używanie. Wyłączenie to dotyczy także sytuacji, w której obowiązek zapłaty podatku przez używającego zostałby ograniczony do tej części podatku, która przypada proporcjonalnie na używaną przez niego część nieruchomości.


PRZYKŁAD JAK ROZLICZYĆ WYDATKI NA NIERUCHOMOŚĆ


Członkowie rodziny podatnika użyczyli mu do nieodpłatnego używania na cele prowadzonej działalności gospodarczej nieruchomości stanowiące ich własność. Koszty związane z funkcjonowaniem nieruchomości ponosi podatnik. W tym przypadku u podatnika jako przedsiębiorcy nie powstanie przychód z nieodpłatnego używania. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z działalności gospodarczej uważa się wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, z wyjątkiem otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn. Przychód nie powstanie również na postawie art. 16 ustawy u członków rodziny użyczających nieodpłatnie nieruchomość. Przedsiębiorca będzie mógł zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki związane z nieruchomością.


Anna Wojda

anna.wojda@infor.pl


PODSTAWA PRAWNA
- Art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Składka zdrowotna 2024. Rozliczenie za rok 2023. Wpływ na kwestie podatkowe

Już po raz drugi od momentu wprowadzenia rewolucyjnych przepisów Polskiego Ładu przedsiębiorcy mają obowiązek złożenia rocznego rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dwudziesty dzień maja jest ostatnim dniem na dopełnienie tego obowiązku. Na szczęście tym razem Ustawodawca oszczędził płatnikom wstecznych zmian form opodatkowania oraz półrocznych okresów składkowych. 

Prezes URE: od lipca 2024 r. o ponad 40 proc. wzrosną opłaty za dystrybucję energii. O 30 zł miesięcznie więcej zapłaci przeciętne gospodarstwo domowe

Prezes URE Rafał Gawin szacuje, że w II połowie roku miesięczne rachunki za energię elektryczną, w tym za dystrybucję, wzrosną o ok. 30 zł dla przeciętnego gospodarstwa domowego o zużyciu do 2 MWh energii elektrycznej rocznie. Analizy URE pokazują, że średnia cena taryfowa sprzedaży prądu dla gospodarstw domowych w taryfie na II połowę 2024 i na rok 2025 może wynieść poniżej 600 zł za MWh

Jakie są rezerwy walutowe Polski? Aktualne dane NBP

Rezerwy walutowe Polski w końcu kwietnia 2024 roku wyniosły 206 097,4 mln USD tj. o 1,8% więcej niż przed miesiącem i równocześnie o 15,7% więcej niż przed rokiem. Takie dane podał Narodowy Bank Polski (NBP).

MF oferuje pomoc dla przedsiębiorców z Marywilskiej 44

Ministerstwo Finansów informuje, że Krajowa Administracja Skarbowa przygotowała pomoc dla przedsiębiorców z Marywilskiej 44. Mogą oni wystąpić z wnioskiem m.in. o rozłożenie na raty podatku oraz odroczenie terminu jego zapłaty. MF uruchomił specjalną infolinię, gdzie poszkodowani przedsiębiorcy mogą pytać o rozliczenia podatkowe (PIT, VAT) oraz o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

Zatrudnianie i rozliczanie kierowców w branży produkcyjnej. Jak i dlaczego różni się od rozliczania pozostałych pracowników?

W firmach, w których transport jest jedynie narzędziem do wykonywania ich głównego biznesu, istnieje wiele różnic pomiędzy rozliczaniem kierowców a pracowników na innych stanowiskach. Ewidencja czasu pracy i naliczenie wynagrodzenia w branży produkcyjnej to ciekawy przypadek, często także problematyczny dla kadr. Na czym polegają te różnice?

Przedawnienie prawa do zwrotu nadpłaty (art. 77 i 80 Ordynacji podatkowej)

Kiedy występuje przedawnienie prawa do zwrotu nadpłaty, co wynika z przepisów zawartych w art. 77 i 80 Ordynacji podatkowej? Co do zasady prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Co jeszcze warto wiedzieć?

Ministerstwo Finansów: Coraz więcej spraw można załatwić bez wizyty w urzędzie skarbowym. Wystarczy internet i telefon

Klienci Krajowej Administracji Skarbowej coraz więcej spraw urzędowych mogą załatwić bez wizyty w urzędzie skarbowym. Jest to możliwe z dowolnego miejsca za pośrednictwem infolinii KAS lub za pośrednictwem usług e-Urzędu Skarbowego.

Pakiety medyczne dla pracowników. Czy wiesz, jak prawidłowo rozliczać VAT przy ich zakupie? Sprawdź, jakie są zasady

Pakiety medyczne dla pracowników. Czy wiesz, jak prawidłowo rozliczać VAT przy ich zakupie? Usługi w zakresie opieki medycznej podlegają zwolnieniu z VAT. Ale czy również przy odsprzedaży?

20 maja upływa termin na rozliczenie składki zdrowotnej za 2023 rok

20 maja jest ostatnim dniem, kiedy przedsiębiorca musi złożyć dokumenty rozliczeniowe za kwiecień 2024 r. wraz z rocznym rozliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2023 rok. Jest to również termin na opłacenie należnych składek za kwiecień 2024 r. wraz z ewentualną dopłatą składki rocznej.

Okulary dla pracownika. O odliczeniu VAT nie przesądza wskazanie podatnika jako nabywcy. Kluczowe jest prawo do rozporządzania towarem jak właściciel

Do najczęściej popełnianych błędów VAT należą nieprawidłowości w zakresie odliczenia podatku naliczonego od zakupów dotyczących pracowników. O prawie do odliczenia nie przesądza wykazanie podatnika jako nabywcy na fakturze. Kluczowe jest nabycie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

REKLAMA