REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak prowadzić ewidencję środków trwałych

Edyta Dobrowolska

REKLAMA

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą i rozliczająca się z fiskusem na podstawie księgi przychodów powinna dodatkowo prowadzić ewidencję środków trwałych, o ile tylko wykorzystuje w działalności maszyny, urządzenia lub wartości niematerialne albo prawne dłużej niż przez rok.


Zgodnie z art. 22n ust. 2 ustawy o PIT podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów są obowiązani do prowadzenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Prowadzenie jej jest niezbędne do zaliczania amortyzacji w koszty działalności. Zgodnie bowiem z art. 22n ust. 6 ustawy w razie braku ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Zapisów dotyczących środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonuje się w ewidencji najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. W razie późniejszego wprowadzenia uznaje się, że środek trwały nie został ujawniony. Ma to takie konsekwencje, że odpisów amortyzacyjnych od ujawnionego środka trwałego nieobjętego dotychczas ewidencją dokonuje się dopiero począwszy od miesiąca następującego po tym, w którym środki zostały wprowadzone do ewidencji.

W razie zmiany formy opodatkowania podatnicy, zakładając ewidencję, uwzględniają w niej odpisy amortyzacyjne przypadające za okres opodatkowania w formie zryczałtowanego podatku dochodowego.


Dane porządkowe


Przepisy podatkowe nie zawierają urzędowego wzoru ewidencji środków trwałych. Oznacza to, że podatnik nie musi koniecznie ewidencji tej prowadzić w specjalnej księdze (na druku akcydensowym). Rolę ewidencji może pełnić nawet odręcznie prowadzony dokument, pod warunkiem jednak że będzie zawierał co najmniej pozycje wymagane przywołanym przepisem.

Jak każda ewidencja czy inny dokument o charakterze księgowym, ewidencja środków trwałych prowadzona przez podatnika powinna być uporządkowana wedle liczby kolejnych zapisów. Należy je sporządzać chronologicznie, odrębnie dla każdego roku podatkowego.

Podatnik prowadzący ewidencję środków trwałych jest zobowiązany podać w niej datę nabycia środka trwałego lub wartości niematerialnych lub prawnych. Niekoniecznie musi to być data równoznaczna z wpisem do ewidencji czy tym bardziej z datą przyjęcia do używania. Dniem nabycia jest zazwyczaj data figurująca na fakturze, rachunku albo umowie przenoszącej prawo do środka trwałego na podatnika, który zamierza prowadzić amortyzację.

Może jednak być tak, że rzecz w momencie nabycia nie nadawała się do używania, ponieważ np. była niesprawna i wymagała naprawy lub modernizacji. Trzeba tu bowiem mieć na uwadze, że amortyzacji podlegają stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, środki lub wartości, które są kompletne i zdatne do użytku w chwili przyjęcia do używania.

Jeśli więc data nabycia i przyjęcia do używania nie są tożsame, dla chronologii zapisów ważniejsza jest data przyjęcia do używania, bo to ona decyduje o terminie, od którego rozpocznie się amortyzacja.


Podstawa zapisów


Przepisy nie określają precyzyjnie, jakim dokumentem musi być ten, który stwierdza nabycie. O ile więc w księdze przychodów i rozchodów można dokonywać zapisów wyłącznie na podstawie tzw. dokumentów księgowych, a stosowne rozporządzenie jednoznacznie przesądza, które spełniają te kryteria, o tyle w przypadku zapisów w ewidencji środków trwałych może to być dowolny dokument. Jeśli więc podatnik zdecyduje się np. na zakwalifikowanie do środków trwałych firmy (do wyłącznego wykorzystywania ich dla celów działalności) rzeczy, które nabył dużo wcześniej, niż rozpoczął działalność gospodarczą, to rolę takiego dokumentu może spełnić nawet oświadczenie podatnika, że ową rzecz nabył w określonym terminie lub że stanowi ona jego własność.

Nadanie wpisywanemu do ewidencji środkowi trwałemu właściwego symbolu jest ważne także dla prawidłowego ustalenia rocznej stawki amortyzacyjnej oraz ewentualnie ustalenia, czy w przypadku tego środka można skorzystać z możliwości niestandardowego sposobu ustalania (głównie podwyższania) rocznych stawek amortyzacji.


Wartość i stawka


Jedną z newralgicznych pozycji ewidencji środków trwałych jest kolumna służąca do wpisania wartości początkowej. Jej niewłaściwe ustalenie jest przyczyną błędów najczęściej popełnianych przez podatników, zwłaszcza gdy wartość początkowa odbiega od kwoty figurującej na fakturze stanowiącej podstawę zapisu, bo np. środek trwały przed oddaniem do używania był jeszcze ulepszany lub został wytworzony we własnym zakresie przez podatnika.

Sposobom ustalania wartości początkowej poświęcony jest cały art. 22g ustawy o PIT.

Prócz podstawowej stawki amortyzacyjnej (wynikającej z wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych, który stanowi załącznik do ustawy) można podać wysokość współczynnika, który ewentualnie został zastosowany dla podwyższenia stawki amortyzacyjnej (np. w związku z tym, że przedmiotem amortyzacji jest po raz pierwszy wprowadzony do ewidencji używany środek trwały, jest nim środek trwały konfrontowany z szybkim postępem technicznym albo podatnik korzysta z degresywnej metody amortyzacji). W konsekwencji - w ewidencji powinna pojawić się kolejna kolumna, w której określa się finalną stawkę amortyzacyjną stosowaną w danym roku.


Wartość początkowa


Te kolumny w ewidencji wypełnia się, tylko gdy w roku podatkowym, dla którego prowadzona jest ewidencja, zajdzie potrzeba zaktualizowania wartości początkowej. Generalnie zdarza się to w trzech przypadkach. Po pierwsze, gdy nastąpiło ulepszenie lub rozbudowa środka trwałego, a suma wydatków poniesionych na jego przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 3,5 tys. zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji.

Drugi przypadek pojawia się, gdy podatnik stosuje degresywną metodę amortyzacji i w związku z tym na początku kolejnego roku aktualizuje wartość początkową, od której nalicza amortyzację. Trzeci - gdy nastąpiło trwałe odłączenie od środka trwałego części składowej lub peryferyjnej.

Gdy zachodzi jedna z tych okoliczności, trzeba też wypełnić kolumnę zatytułowaną zaktualizowana kwota odpisów amortyzacyjnych. Gdy natomiast dojdzie do zaktualizowania wartości początkowej wskutek ulepszenia lub rozbudowy, w oddzielnej kolumnie należy podać wartość tego ulepszenia.


Data likwidacji zbycia


Prawidłowo prowadzona ewidencja powinna zawierać dane dotyczące wykreślenia składnika majątku z ewidencji.

Taką przyczyną może być likwidacja (wówczas dodatkowo poza datą likwidacji powinna być podana także jej przyczyna), zbycie, kradzież itp.


CO W EWIDENCJI ŚRODKÓW TRWAŁYCH


Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów są obowiązani prowadzić ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zawierającą co najmniej:

- liczbę porządkową i datę nabycia,

- datę przyjęcia do używania,

- określenie dokumentu stwierdzającego nabycie,

- określenie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej,

- symbol Klasyfikacji Środków Trwałych,

- wartość początkową,

- stawkę amortyzacyjną,

- kwotę odpisu amortyzacyjnego za dany rok podatkowy i narastająco za okres dokonywania tych odpisów, w tym także, gdy składnik majątku był kiedykolwiek wprowadzony do ewidencji (wykazu), a następnie z niej wykreślony i ponownie wprowadzony,

- zaktualizowaną wartość początkową,

- zaktualizowaną kwotę odpisów amortyzacyjnych,

- wartość ulepszenia zwiększającą wartość początkową,

- datę likwidacji oraz jej przyczynę albo datę zbycia.


EDYTA DOBROWOLSKA

gp@infor.pl


PODSTAWA PRAWNA

- Art. 22a-22o ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 ze zm.).

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Wyższe stawki ZUS w 2027 r. po przekroczeniu limitu Małego ZUS Plus

Pełny ZUS za styczeń 2027 r. może wynieść 2052,15 zł. To o 125,39 zł miesięcznie więcej niż w 2026 r., co w skali roku oznacza wzrost o 1504,68 zł. Znacznie większą zmianę mogą odczuć osoby, które w 2027 r. stracą prawo do Małego ZUS Plus i będą musiały przejść na pełne składki. O utracie ulgi może przesądzić nawet niewielkie przekroczenie limitu przychodów w 2026 r.

Kupiona innowacja to nie B+R. Kiedy projekty AI dają prawo do ulgi badawczo-rozwojowej? Jak udokumentować projekt AI na wypadek kontroli?

Coraz więcej przedsiębiorców inwestuje w sztuczną inteligencję i liczy, że koszty tych projektów rozliczy w ramach ulgi badawczo-rozwojowej. Organy podatkowe i Naczelny Sąd Administracyjny stawiają jednak wyraźną granicę: integracja gotowego modelu AI czy wdrożenie rynkowego systemu – nawet najbardziej zaawansowanego i „samouczącego się” – to nie działalność B+R. Ulga przysługuje dopiero temu, kto sam tworzy nową technologię i ponosi realne ryzyko badawcze. Wyjaśniamy, jak wygląda „podwójny test” fiskusa, co mówi Podręcznik Frascati i orzecznictwo NSA, które koszty w projektach IT są kwalifikowane, a które stanowią pułapkę – oraz jak udokumentować prace, by obronić odliczenie w razie kontroli.

Rodzic, dziecko i KSeF – kto wystawia fakturę za wynajem nieruchomości małoletniego?

Czy małoletni wynajmujący garaż firmie może być czynnym podatnikiem VAT? Czyje dane i NIP powinny zawierać faktury za wynajem garażu przez małoletniego podatnika VAT?

Działalność nierejestrowana 2027 – ile możesz zarobić bez zakładania firmy?

Od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie limit przychodów uprawniający do prowadzenia działalności nierejestrowanej. W związku ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę osoby fizyczne będą mogły osiągnąć w ciągu kwartału przychód do 11 137,50 zł bez obowiązku rejestracji działalności gospodarczej. Przekroczenie ustawowego limitu będzie skutkowało uznaniem wykonywanej aktywności za działalność gospodarczą i koniecznością dokonania wpisu do CEIDG w terminie 7 dni.

REKLAMA

Fundacja rodzinna wynajmuje mieszkania. W jakim wypadku od 2027 r. straci zwolnienie z CIT?

Jeżeli prezydent podpisze nowelizację, od 2027 r. sam najem mieszkań nie odbierze fundacji rodzinnej zwolnienia z CIT. Liczyć się będzie, komu fundacja wynajmuje lokal i czy po drodze stoi operator.

Firma zamknięta, obowiązki zostają – jak prawidłowo rozliczyć VAT na koniec

Podatnicy, którzy zdecydują się na likwidację działalności gospodarczej, muszą złożyć deklarację VAT za ostatni okres jej prowadzenia oraz zgłoszenie VAT-Z. Niektórzy z nich muszą również sporządzić spis z natury. Przedstawiamy krok po kroku, jak należy wykonać te czynności.

Odszkodowanie zamiast pomocy z ARiMR. Czy rolnik zapłaci podatek? Skarbówka odpowiada

Spółka uprawiająca zboża i rośliny oleiste nie dostała z ARiMR pomocy za straty wywołane napływem płodów rolnych z Ukrainy, choć sąd uznał odmowę za wadliwą. Agencja chce teraz wypłacić tę samą kwotę jako odszkodowanie z ugody. Dyrektor KIS uznał, że odszkodowanie pełni tę samą funkcję co pomoc i tak jak ona jest przychodem z działalności rolniczej, do którego nie stosuje się ustawy o CIT.

Dodatkowa umowa z własnym pracownikiem. Płatnicy wciąż nieprawidłowo stosują złożone wnioski i oświadczenia podatkowe

Pracodawcy często decydują się na podjęcie ze swoimi pracownikami dodatkowej współpracy, np. na podstawie umów cywilnoprawnych. I choć takie postępowanie jest w pełni dopuszczalne, to jednak w praktyce może rodzić pewne trudności, np. związane ze stosowaniem wniosków i oświadczeń podatkowych.

REKLAMA

Czy „automatyczne zaczytanie” faktury ustrukturyzowanej do ksiąg może być czynem zabronionym? Problem z fakturami „zerującymi”

Ponoć największą zaletą KSeF-u jest „automatyczne zaczytywanie” do ksiąg, w tym zwłaszcza ewidencji zakupu, otrzymywanych wirtualnie faktur ustrukturyzowanych: nie musimy tego robić – wyręcza nas oprogramowanie. Biorąc jednak pod uwagę, że możemy na co dzień otrzymywać w ten sposób faktury fałszywe albo zwyczajnie błędne, względnie wystawione po raz drugi (lub trzeci, również czwarty i piąty), rodzi się pytanie o skutki prawne owego „zaczytywania”.

Plan postępowań o udzielenie zamówień publicznych – aktualizacja, publikacja i zasady Pzp

Plan postępowań o udzielenie zamówień publicznych to jeden z podstawowych dokumentów organizujących zakupy w sektorze publicznym. Dla wielu jednostek to nie tylko formalność, ale realne narzędzie planowania, które wpływa na przejrzystość działań, komunikację z rynkiem i zgodność z Prawem zamówień publicznych. Jeśli chcesz wiedzieć, kto musi sporządzić plan postępowań, co powinien on zawierać, gdzie należy go opublikować i kiedy konieczna jest aktualizacja planu postępowań, poniżej znajdziesz praktyczne i uporządkowane wyjaśnienie najważniejszych zasad.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA