Projekt ustawy budżetowej na rok 2023 - dochody, wydatki, podatki, inflacja, PKB

Dochody, wydatki i deficyt budżetu państwa w 2023 r.

Dochody

• Przewiduje się, że dochody budżetu państwa wyniosą 604,4 mld zł.

Wydatki

• Wydatki budżetu państwa zostały zaplanowane na 669,4 mld zł.

Deficyt

• Deficyt budżetu państwa ma wynieść nie więcej niż 65 mld zł.
• Deficyt sektora finansów publicznych (według metodologii UE) został zaplanowany na poziomie ok. 4,4% PKB.
• Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych (definicja UE) został zaplanowany na poziomie 53,1 % PKB

Założenia makroekonomiczne - PKB, zatrudnienie, bezrobocie, inflacja

Produkt Krajowy Brutto

• Zakłada się, że w 2022 r. realny PKB. zwiększy się o 4,6 proc., a w 2023 r. tempo jego wzrostu wyniesie 1,7 proc.

Przeciętne zatrudnienie w gospodarce narodowej

• Scenariusz na 2022 r. zakłada wzrost przeciętnego zatrudnienia o 1,8 proc., a w 2023 r. – ze względu na spowolnienie tempa wzrostu gospodarczego – popyt na pracę obniży się. W efekcie, zatrudnienie w gospodarce narodowej nieznacznie spadnie – o 0,5 proc.
• W lipcu 2015 r. przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 5,5 mln etatów. Dla porównania, w lipcu 2022 r. było to 6,5 mln etatów. Prognozujemy, że w 2023 r. przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw ukształtuje się na poziomie 6,53 mln etatów.

Stopa bezrobocia

• Przewiduje się, że stopa bezrobocia wyniesie na koniec 2022 r. 5,0 proc., a na koniec 2023 r. 5,4 proc.  W 2015 r. bezrobocie wynosiło 10,5 proc.

Wzrost wynagrodzeń

• W 2022 r. przeciętne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej zwiększy się o 11,2 proc., natomiast w 2023 r. wzrośnie o 10,1 proc.
• Prognozowane przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w 2023 r. w gospodarce narodowej wyniesie 6 935 zł. W 2015 r. średnia płaca wynosiła 3899 zł.

Wpływy z podatków

Prognozuje się, że w 2023 r. wpływy z :

• podatku VAT wyniosą 286,3 mld zł,
• podatku CIT wyniosą 73,6 mld zł,
• podatku  PIT wyniosą 78,4 mld zł,
• akcyzy wyniosą 88,6 mld zł.

Spożycie prywatne

• Przyjęto, że w 2022 r. spożycie prywatne wzrośnie realnie o 3,9 proc., a w kolejnym roku o 2,2 proc.

Uwarunkowania dochodów budżetu państwa

Planowany poziom dochodów budżetu państwa w 2023 r. będzie uwarunkowany obecną sytuacją gospodarczą oraz przyjętym szacunkiem makroekonomicznym. Zakłada się, że w 2023 r. dochody podatkowe wzrosną o 17,4 proc. w ujęciu nominalnym.

W 2023 r., w stosunku do bieżącego roku, zostanie ponownie zwiększony udział gmin we wpływach z podatku PIT. Łączny udział jednostek samorządu terytorialnego we wpływach z PIT wzrośnie z 50,19 proc. w 2022 r. do 50,25 proc. w 2023 r. W przypadku podatku CIT udział jednostek samorządu terytorialnego pozostanie na poziomie z 2021 r., tj. 22,86 proc.

Uwarunkowania wydatków budżetu państwa

Budżet na 2023 r. został przygotowany z zastosowaniem stabilizującej reguły wydatkowej.

Zabezpieczone zostały niezbędne środki na kontynuację dotychczasowych, priorytetowych działań, jak również na realizację nowych, m.in.:

• środki na kluczowe programy społeczne dotyczące wspierania rodziny, takie jak Program „Rodzina 500+” (40,2 mld w 2023 r.), realizację świadczenia „Dobry Start” (1,4 mld zł w 2023 r.)  czy Rodzinny Kapitał Opiekuńczy (2,4 mld zł w 2023 r.),
• waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2023 r. wskaźnikiem na poziomie 113,8 proc. oraz 13. emeryturę,
• zwiększenie finansowania potrzeb obronnych Polski z 2,2 proc. PKB do 3 proc. PKB. W 2015 r. wydatki na obronność wyniosły 37,1 mld zł, w 2023 r. zaplanowano je na 97,4 mld zł,
• wzrost nakładów na finansowanie ochrony zdrowia do ponad 6 proc. PKB. W 2015 r. wydatki na ochronę zdrowia wyniosły ok. 78 mld zł. Szacuje się, że w 2023 r., że będzie to ok. 165 mld zł,
• wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na poziomie 7,8% proc.,
• wzrost wynagrodzeń dla nauczycieli na poziomie 7,8% proc. (przy jednoczesnym wzroście subwencji oświatowej o 8 mld zł względem budżetu na 2022 r.) – od 1 stycznia 2023 r. (po podwyżce w maju 2022 r. o 4,4% dla wszystkich i 20% dla najmniej zarabiających nauczycieli od 1 września 2022 r.),
• finansowanie zadań w obszarze rolnictwa, w tym dopłaty do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zwalczania chorób zakaźnych zwierząt oraz dopłaty do paliwa rolniczego.

Inflacja

W 2023 r. wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w ujęciu średniorocznym wyniesie 9,8 proc. (przy założeniu braku nowych szoków podażowych na rynku żywnościowym i energetycznym).

Deficyt i dług

Pomimo 3 bezprecedensowych kryzysów – agresji Rosji na Ukrainie, kryzysu energetycznego oraz pandemii COVID-19, państwowy dług publiczny maleje. W relacji do PKB wyniósł 43,8 proc. w 2021 r. oraz 41,0 proc. w 2022 r. W 2023 r. spadnie do 40,4 proc.

Przy przyjętych założeniach przewidywana relacja do PKB długu sektora instytucji rządowych i samorządowych (wg definicji UE) wyniesie 52,2 proc. na koniec 2022 r. i 53,1 proc. na koniec 2023 r.. Oznacza to, że kryterium z Maastricht 60 proc. PKB pozostaje spełnione, a krajowe progi ostrożnościowe są niezagrożone. Dodatkowo, w metodologii UE uwzględnia się fundusze i ich deficyty, takie jak np. fundusz Covid-19.

Większe dochody dzięki uszczelnianiu systemu podatkowego

Rząd konsekwentnie zwiększa dochody budżetowe, dzięki czemu możliwa jest realizacja wielu programów skierowanych do Polaków.

• Planowane dochody budżetu państwa w 2023 r. wyniosą 604,4 mld zł. W 2015 r. było to 289,1 mld zł. To wzrost o blisko 110 proc. 
• Wzrost dochodów spowodowany jest przede wszystkim skutecznym uszczelnianiem systemu podatkowego. W 2015 r. luka VAT wynosiła  24,2 proc. W 2021 r. było to 4,3 proc. To spadek o 82 proc. i 47 mld zł więcej w budżecie państwa, w warunkach 2021 r.

Niższe podatki i wsparcie rządu w trudnym czasie

Rząd chce, aby więcej pieniędzy zostawało w domowych budżetach Polaków. Dlatego systematycznie obniża podatki:

• obniżka PIT z 17 proc. na 12 proc.,
• wyższa kwota wolna od podatku do 30 tys. zł,
• podniesiony drugi próg podatkowy do 120 tys. zł.

W dobie rosyjskiej agresji na Ukrainę oraz kryzysu energetycznego rząd pomaga milionom polskich rodzin. To m.in. rozwiązania w ramach Rządowej Tarczy Antyinflacyjnej (działającej do końca 2022 r.), które obniżają podatki:

• 0 proc. stawki podatku VAT na podstawowe produkty spożywcze (obniżka z 5 proc.),
• 0 proc. stawki podatku VAT na gaz ziemny (obniżka z 23 proc., a od 1 lutego 2022 r. z 8 proc.),
• 5 proc. stawki podatku VAT na energię elektryczną (obniżka z 23 proc.),
• 5 proc. stawki podatku VAT na ciepło systemowe (ogrzewanie z kaloryferów) (obniżka z 23 proc., a od 1 lutego 2022 r. z 8 proc.),
• 8 proc. stawki podatku VAT na paliwa silnikowe (obniżka z 23 proc.),
• 0 proc. stawki podatku VAT na nawozy i niektóre środki wspomagające produkcję rolniczą (obniżka z 8 proc.),
• wyłączenie z opodatkowania podatkiem handlowym sprzedaży niektórych paliw silnikowych,
• obniżka akcyzy na: energię elektryczną, niektóre paliwa silnikowe oraz lekki olej opałowy – do minimum unijnego.

Źródło: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Finansów