Adwokat z urzędu podlega VAT

ORZECZENIE

Po wprowadzeniu nowej ustawy o VAT w interpretacjach organów podatkowych pojawiły się rozbieżności dotyczące zakresu opodatkowania VAT czynności dokonywanych na zlecenie sądów. Dotyczyło to m.in. pomocy prawnej z urzędu udzielanej przez adwokatów. W interpretacjach pojawiło się stanowisko, że adwokat od wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu powinien płacić VAT.

Jedna z takich indywidualnych interpretacji trafiła na wokandę Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podatniczka - adwokat wystąpiła o interpretację w zakresie opodatkowania VAT należności z tytułu pomocy prawnej z urzędu. W jej ocenie w tym zakresie zastosowanie ma wyłączenie z VAT.

Fiskus był innego zdania. W interpretacji wyjaśniono, że czynności adwokata podejmowane z urzędu nie korzystają z wyłączenia z VAT. Również w tym zakresie adwokat jest podatnikiem VAT i od należności wypłaconych przez sąd od nieopłaconej pomocy prawnej musi odprowadzić podatek.

Spór trafił do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który przyznał rację organom podatkowym. Oddalając skargę podatniczki, sąd wyjaśnił, że wyłączenie z VAT byłoby możliwe, gdyby między adwokatem działającym z urzędu a sądem zlecającym istniał stosunek zależności i podporządkowania. W tym przypadku taka sytuacja nie występuje, a sąd nie ponosi odpowiedzialności za działania adwokata.

Podatniczka wyrok zaskarżyła do NSA, który oddalił jednak jej skargę kasacyjną. NSA potwierdził stanowisko organów podatkowych oraz sądu administracyjnego co do interpretacji art. 15 ust. 3 pkt 3 obecnej ustawy o VAT. Dla zastosowania zawartego w nim wyłączenia konieczne jest występowanie stosunku zależności między zlecającym a zleceniobiorcą, a także przeniesienie odpowiedzialności na zlecającego. W przypadku czynności adwokata działającego z urzędu zachowuje on pełną samodzielność. To adwokat ponosi pełne ryzyko za prowadzenie sprawy i odpowiada m.in. przed samorządem zawodowym. Sąd, na polecenie którego adwokat podejmuje czynności z urzędu, odpowiada jedynie za zapłatę należności z tego tytułu. Dlatego adwokat w tym zakresie jest i był podatnikiem VAT. W ocenie NSA zmiana wprowadzona w przepisach dotyczących należności za czynności adwokatów, zgodnie z którą koszty należne adwokatom obecnie sądy powiększają o VAT, nie miała wpływu na opodatkowanie. Zmienił się tylko sposób naliczania podatku.

Wyrok jest prawomocny.

Sygn. akt IFSK 1265/07

Ważne!

Adwokat ponosi pełne ryzyko za prowadzenie sprawy. Sąd, na polecenie którego adwokat podejmuje czynności z urzędu, odpowiada jedynie za zapłatę należności z tego tytułu. Dlatego adwokat w tym zakresie jest i był podatnikiem VAT

ALEKSANDRA TARKA

aleksandra.tarka@infor.pl