Zniesienie ograniczeń w stosowaniu 50 proc. kosztów uzyskania przychodów przez twórców

Wprowadzenie zmian zakłada poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Projekt trafił do Sejmu 10 lipca 2017 r. Nowelizacja miałaby wejść w życie 1 stycznia 2018 r.

Kto i dlaczego jest uprawniony?

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami twórcy mają prawo do określenia zryczałtowanych 50 proc. kosztów uzyskania przychodów w sytuacjach przeniesienia prawa własności (np. wynalazku, znaku towarowego), opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa do ich stosowania, otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną. Dotyczy ono także zysków pochodzących z  praw autorskich oraz praw pokrewnych przez artystów wykonawców, w rozumieniu odrębnych przepisów lub rozporządzania przez nich tymi prawami. Opisywane uprawnienie dotyczy szerokiego kręgu twórców, jednak praktycznie dotyczy głównie osób wykonujących zawody takie jak np. artysta, architekt wynalazca czy informatyk.

Autorzy proponowanych zmian wskazują na niesprawiedliwość wynikającą z opodatkowania twórców na zasadach ogólnych, które skutkuje w rzeczywistości opodatkowaniem przychodu twórcy, zamiast jego dochodu. W wielu przypadkach twórca ponosi stratę. Jednocześnie wskazuje się na praktyczną i techniczną trudność związaną z określeniem katalogu kosztów mogących zostać zakwalifikowane jako koszty uzyskania przychodu twórcy. Z tego powodu istnieje konieczność ustanowienia szczególnego systemu podatkowego dla szczególnej kategorii przychodów, czyli z tytułu praw autorskich. Określenie kosztów uzyskania przychodów w formie ryczałtu nie jest nadzwyczajnym przywilejem podatkowym dla wybranych grup zawodowych i w istocie odpowiada nieregularnemu charakterowi przychodu, jaki osiągany jest z tytułu działalności twórczej, co podkreślają pomysłodawcy projektu. Przepis ten wynika z charakteru pracy twórczej i związanych z nią uwarunkowań ekonomicznych. Uwarunkowania te są wspólne dla wszystkich zawodów uprawnionych do korzystania ze zryczałtowanych kosztów, niezależnie od wykonywanych czynności, ponieważ wynikają z cech procesu twórczego, głównie jego długotrwałości.

Jak jest teraz, a jak ma być

W obowiązującym stanie prawnym roczny limit w zakresie stosowania 50% zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodów wynosi 1/2 kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, czyli 42.764 zł rocznie. Ograniczenie to powoduje, że realna stawka podatku PIT dla twórców od przychodu do kwoty 85.528 zł rocznie wynosi 9%, natomiast przekroczenie tej kwoty skutkuje objęciem jej stawką wynoszącą 32%. Projekt zakłada zlikwidowanie tego limitu.

Zakładane korzyści

Projektowana zmiana zmierza do polepszenia sytuacji prawnej artystów i twórców, poprzez udzielenie wsparcia polskiej kulturze, wynalazczości i innowacyjności i ma zachęcić do podjęcia takiej działalności twórczej, w tym naukowej, pomimo rosnących kosztów ich wykonywania. Głównym założeniem jest zwiększenie poziomu innowacyjności Polski, co ma prowadzić do wzrostu produktywności gospodarki w związku z opracowywaniem rozwiązań i produktów innowacyjnych przez prowadzących taką działalność.

Sprawdź: INFORLEX SUPERPREMIUM

Propozycja zawarta w projekcie likwiduje również rozwiązanie szczególnie niepożądane z perspektywy efektywności systemu podatkowego, które występuje w aktualnie stosowanych przepisach. Wprowadzenie ograniczenia w stosowaniu ryczałtowych 50% kosztów uzyskania przychodu prowadzi bowiem do skokowego wzrostu opodatkowania przychodów twórcy, którego przychód przekracza próg określony w przepisach. W wyniku określenia ograniczenia w stosowaniu ryczałtowych kosztów uzyskania przychodu, efektywna stawka podatkowa po przekroczeniu progu wzrasta o ponad 350%. Określenie tego rodzaju bariery fiskalnej stanowi rozwiązanie niekorzystne z punktu widzenia ściągalności podatku i może przyczynić się np. do zwiększenia szarej strefy. W końcu projektowana zmiana zmierza do uproszczenia prawa podatkowego, a mianowicie zryczałtowane koszty uzyskania przychodów stosowane będą stosowane do całości przychodów z działalności twórczej, bez względu na progi dochodowe.