REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zmiany w rachunkowości nie zakończą kryzysu

Agnieszka Pokojska
Agnieszka Pokojska

REKLAMA

Przywódcy największych gospodarek w Europie chcą zmian w rachunkowości banków. Wycena aktywów według wartości rynkowej powoduje destabilizację sektora bankowego. Według ekspertów kryzysowi winni są nieuczciwi ludzie, nie rachunkowość jako system.

W związku z kryzysem, który dotknął sektor finansowy, prezydent Francji Nicolas Sarkozy wraz z przywódcami Niemiec, Wielkiej Brytanii i Włoch postulują zmianę przepisów dotyczących zasad rachunowości banków. W przyszłości miałoby to zapobiec podobnym kryzysom, jak ten, z którym borykają się dziś banki w Stanach Zjednoczonych i Europie. Jako przyczyna złej sytuacji wskazywana jest zasada market-to-market, czyli wycena oparta na wartościach rynkowych. Znaczny spadek cen rynkowych aktywów opartych na hipotece bezpośrednio wpływa na niekorzystny obraz sytuacji majątkowej przedstawionej w sprawozdaniach finansowych banków. Czy jednak za obecną sytuację można winić zasady ewidencji księgowej? Eksperci z taką oceną się nie zgadzają.

Autopromocja

Według prof. Aldony Kameli-Sowińskiej, rektora Wyższej Szkoły Handlu i Rachunkowości w Poznaniu, obecny kryzys nie jest wynikiem wad w rachunkowości czy nieprawidłowych metod wyceny.

- Rachunkowość jest bez zarzutu - podkreśla nasza rozmówczyni. Amerykańskie i Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (MSR) są przygotowane do ewidencji i odzwierciedlania rzeczywistości. Według eksperta wina leży po stronie ludzi, braku ich uczciwości lub wiedzy. MSR są tak elastyczne, że w wielu przypadkach pozwalają użyć stosownej do rzeczywistości metody wyceny. Jednak w określonych przypadkach nie ma innych metod pokazania wartości niż wartość rynkowa. W przypadku banków są jednak takie instrumenty, jak obowiązkowe rezerwy.

- Za kryzys finansowy odpowiadają analitycy finansowi, księgowi, dyrektorzy finansowi i audytorzy, a nie rachunkowość jako system - podkreśla Aldona Kamela-Sowińska.

Również zdaniem prof. Gertrudy Świderskiej, prezesa Mac Auditor, kierownika Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH, próba poszukiwania wpływu stosowanych zasad rachunkowości na kryzys finansowy nie znajduje uzasadnienia. Obecnie instytucje finansowe wydzielają cztery portfele aktywów finansowych. Dwa z nich: aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności oraz pożyczki i wierzytelności są wyceniane według skorygowanej ceny nabycia.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

- Dwa pozostałe, tj. aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik oraz dostępne do sprzedaży, są wyceniane według wartości godziwej - twierdzi rozmówczyni.

Równoległe występowanie kilku metod wyceny może powodować, że te same instrumenty finansowe będą wyceniane inaczej w różnych podmiotach lub nawet w tych samych podmiotach (ze względu na intencję nabywcy lub możliwość opcji wartości godziwej), co powoduje niższą porównywalność sprawozdania finansowego.

- Wątpliwe, aby zmiany w zakresie rachunkowości wpłynęły na zapobieganie kryzysom finansowym o różnych podłożach - dodaje dr Wojciech Więcław, biegły rewident w Mac Auditor, adiunkt w Katedrze Rachunkowości Menedżerskiej SGH. Podkreśla, że ewentualne zmiany mogą jedynie przyspieszyć lub opóźnić dostarczenie właściwej informacji o sytuacji finansowej instytucji finansowych. Dostarczenie informacji o charakterze predykcyjnym o sytuacji podmiotu może jednak ułatwić jego uratowanie lub zapobiec negatywnym tendencjom.

Niebezpieczne pozycje w bilansie

Na jakie pozycje powinno się szczególnie zwracać uwagę przy analizie sytuacji finansowej banków?

- Wydaje się, że szczególne znaczenie ma jakość portfela kredytowego oraz skala wykorzystania instrumentów o dużym ryzyku - w tym instrumentów pochodnych, ale także akcji i jednostek uczestnictwa - wyjaśnia Wojciech Więcław.

Zwodnicza rachunkowość

Z kolei prof. Elżbieta Mączyńska, prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, podstaw kryzysu dopatruje się m.in. w rachunkowości kreatywnej, a dokładnie rachunkowości defraudacyjnej.

- Widzę związki między nowymi produktami finansowymi, które spowodowały bańkę spekulacyjną na rynku nieruchomości a nowymi produktami, nowymi rozwiązaniami w rachunkowości, które stają się coraz bardziej skomplikowane i niezrozumiałe - twierdzi nasza rozmówczyni. Zwraca uwagę na pracę Josepha Stiglitza, który w 2001 roku otrzymał Nagrodę Nobla za analizę problemu asymetrii informacji w gospodarce. Noblista w swej książce - Szalone lata dziewięćdziesiąte, wskazuje na zwodniczość rachunkowości oraz wynikające z tego zagrożenia gospodarcze i społeczne. Podkreśla, że sprawozdania finansowe przedsiębiorstw stają się coraz bardziej skomplikowane, a przez to mało przejrzyste, co sprzyja różnego rodzaju manipulacjom księgowym. Pokazuje również wielkie możliwości ukształtowania wyniku finansowego powstałe w związku z nadmierną złożonością rachunkowości.

 

Według Elżbiety Mączyńskiej, kryzys doprowadził m.in. do kompromitacji niektórych firm ratingowych. Instytucje te nadawały oceny firmom, które niedługo po tym upadały.

- Można zatem przypuszczać, że jedną z przyczyn obecnej sytuacji jest coraz mniej przejrzysta rachunkowość - uważa ekspert. W związku z tym w coraz bardziej złożonej rachunkowości zaczynają się gubić nawet urzędy nadzoru.

Z drugiej strony - według prezes PTE - problemem jest fakt, że w praktyce firmę audytorską, czyli firmę, która ocenia prawidłowość sprawozdań finansowych, wybiera i opłaca oceniany, tj. zarząd. Dlatego też nie można wykluczyć, że firmy audytorskie, obawiając się utraty intratnych zleceń na audyt, nie mają dostatecznie silnych bodźców do wnikliwych analiz oraz ocen i nie dostrzegają w porę symptomów nieprawidłowości albo wręcz przymykają na nie oko.

Biegli rewidenci

Powstaje więc pytanie, kto zapłaci za nieprawidłowe stosowanie zasad rachunkowości. Czy powtórzy się kryzys zaufania do sprawozdawczości, który był konsekwencją skandalu z Enronem. Wówczas z rynku znikła duża firma audytorska Arthur Andersen.

Dziś nie sposób zaś nie zauważyć, że z bankami ze Stanów Zjednoczonych (np. upadły Washington Mutual), które są w złej sytuacji finansowej, powiązane są firmy audytorskie z wielkiej czwórki.

Według Aldony Kameli-Sowińskiej możliwy jest kolejny skandal. Ekspert zwraca uwagę, że audytorzy podpisywali się pod sprawozdaniami finansowymi banków, potwierdzając ich prawidłowość i dobrą sytuację finansową. Natomiast po upływie pół roku okazuje się, że banki mają bilionowe straty.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Wartość godziwa

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ulga na złe długi w VAT w 2024 r. Czy może z niej skorzystać podatnik stosujący metodę kasową?

Podatnik prowadzi przedsiębiorstwo rzemieślnicze, ma status małego podatnika i rozlicza VAT według metody kasowej. Czy w takiej sytuacji mały podatnik rozliczający VAT metodą kasową może skorzystać z ulgi na złe długi, gdy ma nieopłacone faktury?

11,532 mln uncji złota w skarbcu NBP. Ich wartość rośnie

W marcu 2024 r. wartość złota w posiadaniu Narodowego Banku Polskiego wzrosła o ponad 8,5 mld zł, choć same zasoby złota pozostały niezmienione w stosunku do lutego. Tak wynika z opublikowanych 19 kwietnia 2024 r. danych NBP o płynnych aktywach i pasywach w walutach obcych.

MF: awaria na e-Urząd Skarbowy. Twój e-PIT działa poprawnie ale trzeba się logować przez epit.podatki.gov.pl

W dniu 19 kwietnia 2024 r. w godzinach przedpołudniowych nastąpiła przerwa w działaniu witryny urzadskarbowy.gov.pl, spowodowana najprawdopodobniej jakąś awarią. Ministerstwo Finansów poinformowało, że usługa Twój e-PIT działa poprawnie tylko, że trzeba się logować wchodząc z linka epit.podatki.gov.pl.

MF przygotowało ustawę o obowiązkowym raportowaniu ESG, implementującą dyrektywę UE

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy implementujący dyrektywę UE o obowiązkowym raportowaniu ESG. MF szacuje, że koszty dla przedsiębiorstw objętych obowiązkiem raportowania w ciągu 10 lat wyniosą 8,7 mld zł.

Twój e-PIT – przedsiębiorca musi uważać! Może pozbawić korzyści finansowych, a nawet narazić na straty

Twój e-PIT, czyli oferowana przez MF usługa jest dla podatnika bardzo wygodna, bo deklarację rozliczeniową wypełnia za niego skarbówka. Ale z racji tego, że żaden system czy urzędnik nie ma pełnej wiedzy na temat zmian jakie zachodzą w życiu podatnika, może pozbawić go wymiernych korzyści finansowych, czyli mówiąc wprost – narazić na straty.

System kaucyjny a VAT. MKiŚ ma opinię MF

Ministerstwo Klimatu i Środowiska uzyskało od Ministerstwa Finansów opinię, że VAT nie będzie naliczany dla opakowań jednorazowych, a w przypadku opakowań wielokrotnego użytku, pojawi się tylko dla tych, które nie wrócą do systemu.

Podatek dla superbogaczy, by zwalczać uchylanie się od opodatkowania

Globalny podatek od superbogatych. Francuski minister finansów Bruno Le Maire poinformował, że wraz ze swoim brazylijskim odpowiednikiem Haddadem Fernando rozpoczyna wspólną inicjatywę, by na szczycie G20 w Waszyngtonie podjąć decyzję w sprawie minimalnego opodatkowania najbogatszych osób na świecie.

PFRON 2024. Zasady obliczania wpłat

Regulacje dotyczące dokonywania wpłat na PFRON zawarte są w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Warto też pamiętać, że ustawa ta była wielokrotnie nowelizowana, z dwoma poważnymi zmianami z 2016 i 2018 roku. Jakie zasady obliczania wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych obowiązują aktualnie w kwietniu 2024 roku?

Praca w Wielkiej Brytanii – czy i kiedy trzeba rozliczyć podatek w Polsce? Jak rozliczyć się z brytyjskim urzędem?

Mimo wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej nasi rodacy dalej wybierają ten kraj jako miejsce pracy. Destynacja ta jest wygodna pod wieloma względami. Jednym z nich jest łatwość dotarcia poprzez liczne połączenia samolotowe, dostępne prawie z każdego portu lotniczego w Polsce. Zebraliśmy garść informacji o rozliczeniu podatkowym w tym kraju. Warto je poznać zanim podejmiesz tam pracę.

Zmiany w e-Urzędzie Skarbowym 2024. Nie trzeba już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji podatkowych

Ministerstwo Finansów poinformowało 17 kwietnia 2024 r., że Krajowa Administracja Skarbowa wprowadziła nowe funkcjonalności konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym (e-US). Organizacje (np. spółki, fundacje, stowarzyszenia) nie muszą już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji drogą elektroniczną (UPL-1), by rozliczać się elektronicznie. Serwis e-Urząd Skarbowy pozwala teraz organizacji na składanie deklaracji podatkowych online bez podpisu kwalifikowanego i bez dodatkowego umocowania dla pełnomocnika.

REKLAMA