Jaki kurs należy przyjąć przy przeliczaniu faktury eksportowej

Stanowisko organu podatkowego co do sposobu przeliczania faktury eksportowej jest nieprawidłowe. Organ błędnie przyjął, że jeżeli faktura jest wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego, nie przyjmuje się do jej wyliczenia kursu z dnia jej wystawienia, ale kurs z dnia powstania obowiązku podatkowego. Organ podatkowy błędnie określił również możliwość zastosowania stawki 0% do tzw. eksportu pośredniego, z którym mamy do czynienia w pytaniu, gdy towar jest wywożony przez nabywcę. Z odpowiedzi wynika, że jeżeli dokumenty potwierdzające wywóz towarów poza Wspólnotę nie dotrą przed złożeniem deklaracji podatkowej za ten okres, podatnik może dokonać rozliczenia tej transakcji w następnej deklaracji, kiedy będzie już dysponował potrzebnymi dokumentami. Taki mechanizm rozliczenia jest prawidłowy, ale tylko w przypadku tzw. eksportu bezpośredniego, czyli gdyby towar wywoził pytający, a nie nabywca, tak jak ma to miejsce w przedstawionym stanie faktycznym. W opisanej sytuacji prawidłowe byłoby rozliczenie eksportu w deklaracji za miesiąc, w którym powstał obowiązek podatkowy z tego tytułu, z zastosowaniem stawki 0%, jeżeli pytający miałby odpowiednie dokumenty. Jeżeli nie, to nie może on, tak jak to stwierdził organ podatkowy, przesunąć rozliczenia na następny miesiąc. Powinien wykazać eksport ze stawką krajową, a po otrzymaniu dokumentów skorygować deklarację.

Na podstawie art. 14a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa Naczelnik Urzędu Skarbowego w Płocku informuje:

Do opisanego stanu faktycznego mają zastosowanie następujące normy prawa podatkowego: art. 2 pkt 8, art. 41 ust. 4, 6, 7, 8, 11 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, § 37 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 970 ze zm.), § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 95, poz. 798).

Przepis art. 106 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi delegację dla Ministra Finansów do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu przeliczania kwot wykazanych w fakturach, jeżeli na fakturach wykazywane są kwoty w walutach obcych, z uwzględnieniem przepisów określających moment powstania obowiązku podatkowego. Wykonaniem tej delegacji jest § 37 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Jeżeli na dzień wystawienia faktury bieżący kurs średni waluty obcej nie został wyliczony i ogłoszony, do przeliczenia stosuje się kurs wymiany ostatnio wyliczony i ogłoszony. Zgodnie z ust. 3 w przypadku niewystawienia faktury w terminie, w którym podatnik obowiązany jest do jej wystawienia, kwoty wyrażone w walucie obcej przelicza się na złote według wyliczonego i ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski bieżącego kursu średniego waluty obcej na dzień powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z art. 19 ust. 6 ustawy obowiązek podatkowy w eksporcie towarów powstaje z chwilą potwierdzenia przez urząd celny, określony w przepisach celnych, wywozu towaru poza terytorium Wspólnoty.

Ustawodawca nie wskazał szczególnego terminu wystawienia faktury dokumentującej eksport towarów, dlatego w sprawie znajduje zastosowanie przepis ogólny, tj. art. 106 ust. 1 ustawy, który nakazuje wystawić fakturę potwierdzającą sprzedaż, w zw. z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 95, poz. 798), nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Jak z powyższego wynika, przepisy § 37 ust. 1–3 ww. rozporządzenia ustanawiają ogólne zasady przeliczania kwot wykazanych na fakturach, gdy kwoty te wykazywane są w walutach obcych, w tym m.in. z tytułu eksportu towarów.

Jeśli więc podatnik wystawił fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego, winien stosować do przeliczenia przedmiotowej faktury kurs z dnia powstania obowiązku podatkowego w eksporcie towarów.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie precyzuje, w jaki sposób wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty powinien być dokumentowany. Zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy stawkę VAT w wysokości 0% stosuje się w eksporcie towarów pod warunkiem, że przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany miesiąc podatnik otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza granicę Wspólnoty. Należy jednak zauważyć, że w praktyce nie ma możliwości legalnego wywozu towaru bez potwierdzenia tego faktu na formularzu SAD. W związku z tym podstemplowany dokument SAD (gdy wywozu dokonuje nabywca lub inny podmiot w jego imieniu) lub SAD potwierdzający objęcie towaru procedurą wywozu (gdy wywozu dokonuje dostawca lub inny podmiot w jego imieniu) będzie wystarczającym potwierdzeniem wywozu towarów poza terytorium Wspólnoty. Jeżeli wywozu dokonuje nabywca (lub inny podmiot w jego imieniu), to zgodnie z art. 41 ust. 11 ustawy z dokumentu, w którym urząd celny określony w przepisach celnych potwierdził wywóz tych towarów, musi wynikać tożsamość towaru będącego przedmiotem dostawy i wywozu.

W przypadku gdy firma do 25 października 2005 r., tj. do dnia złożenia deklaracji podatkowej za wrzesień, nie otrzyma dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty – podatnik nie ewidencjonuje tej dostawy w ewidencji za dany okres rozliczeniowy, lecz w okresie następnym, stosując stawkę podatku 0% pod warunkiem otrzymania – przed złożeniem deklaracji podatkowej za ten okres – dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty. W razie nieotrzymania tego dokumentu w określonym terminie należy zaewidencjonować daną fakturę z zastosowaniem stawki VAT właściwej dla dostawy tego towaru na terytorium kraju. W przedstawionym stanie faktycznym należy to uczynić w październiku, przy czym warunkiem zastosowania stawki 0% będzie otrzymanie dokumentu potwierdzającego wywóz do 25 listopada 2005 r. (art. 41 ust. 6 i 7 ustawy).

Trzeba też zaznaczyć, że otrzymanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty w terminie późniejszym upoważnia go do dokonania korekty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał dokument (art. 41 ust. 9 ustawy).