Jak powinno rozliczać się z VAT przedstawicielstwo spółki za granicą

STAN FAKTYCZNY I PYTANIE PODATNIKA
W dniu 2.11.2006r. Spółka w tut. Urzędzie złożyła dwa wnioski o interpretację przepisów prawa podatkowego z zakresu podatku od towarów i usług. Spółka zamierza zarejestrować swoje przedstawicielstwo na terytorium Federacji Rosyjskiej, które będzie posiadało swoją nazwę, siedzibę i konto bankowe, a także NIP oraz REGON.  Podmiot ten będzie płatnikiem podatku VAT na terytorium Rosji. Przedstawicielstwo nie będzie prowadzić działalności gospodarczej wykonując jedynie czynności związane z reklamą, marketingiem, badaniem rynku oraz poszukiwaniem klientów dla Z. S.A. Dyrektor przedstawicielstwa lub inna osoba będzie miała prawo zawierania umów handlowych w imieniu Podatnika. Faktury VAT z tytułu świadczenia powyższych usług wystawiane będą bezpośrednio na Przedstawicielstwo Spółki, które będzie ponosić koszty nabycia tych usług. Z. S.A. będzie z kolei przekazywał środki na pokrycie kosztów związanych z tymi usługami.
Przedstawicielstwo Podatnika ponosić będzie koszty funkcjonowania na terytorium Rosji związane przykładowo z wynagrodzeniami pracowników, usługami telekomunikacyjnymi, pocztowymi, transportowymi oraz innymi związanymi z działalnością reprezentacyjną prowadzoną na terenie Rosji. Z. S.A. będzie przekazywać środki na pokrycie kosztów związanych z funkcjonowaniem przedstawicielstwa w wysokości brutto faktury wystawionej przez podmioty zewnętrzne na przedstawicielstwo.

Pierwsze pytanie Podatnika brzmiało: czy ponoszone przez przedstawicielstwo koszty funkcjonowania związane z działalnością na terenie Rosji finansowane przez Spółkę stanowią dla Z. S.A. import usług i podlegają opodatkowaniu podatkiem na terytorium RP ?

Drugie pytanie dotyczyło kwestii: czy zakup przez przedstawicielstwo od zewnętrznych podmiotów usług zdefiniowanych w art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oznacza konieczność opodatkowania tych usług przez Spółkę, wystawienia z tego tytułu faktury wewnętrznej VAT i ujęcia tych transakcji w deklaracji VAT-7 jako importu usług.

Zdaniem Podatnika (pytanie 1) obciążenie Spółki przez przedstawicielstwo kosztami jego funkcjonowania pozostanie poza systemem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zdaniem Spółki (pytanie 2) z uwagi na fakt, iż przedstawicielstwo będzie płatnikiem podatku na terytorium Federacji Rosyjskiej to miejscem świadczenia usług niematerialnych określonych w art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług będzie terytorium Rosji. Wg Podatnika z uwagi na to, iż koszty Spółki będą obciążone wartością brutto faktury wystawionej przez podmioty zewnętrzne na przedstawicielstwo, które jest bezpośrednim nabywcą zakupywanych usług Z. S.A. nie jest zobowiązany do rozliczenia importu usług.

INTERPRETACJA ORGANU PODATKOWEGO - ARGUMENTACJA
Działając na podstawie art. 14a § 1 oraz § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.), art. 2 pkt 9, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - w odpowiedzi na pytania Podatnika, dotyczące udzielenia informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i usług ponoszonych przez przedstawicielstwo Spółki kosztów działalności na terytorium Rosji finansowanych przez Podatnika (oraz w kwestii zakupu przez przedstawicielstwo Spółki usług zdefiniowanych w art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług), Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie postanowił uznać stanowiska Podatnika zawarte w przedmiotowych sprawach za prawidłowe.

W uzasadnieniu swego postanowienia Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie wyjaśnił, co następuje:

(Odnośnie pytania nr 1) Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług - zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Dostawa towarów w myśl art. 7 ust. 1 ustawy oznacza wg ustawodawcy przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stosownie z kolei do art. 8 ust. 1 ustawy świadczenie usług, jest to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymywania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Powyższe przepisy oznaczają, iż zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszelkie transakcje (realizowane przez "Podatników" w rozumieniu ustawy) wykonywane w ramach działalności gospodarczej chyba, że wyjątkowo ze względu na specyfikę danej czynności nie można jej określić jako dostawy towarów, "czynności zrównanych z dostawą towarów" lub też świadczenia usług.

Dokonywane pomiędzy Podatnikiem, a jego przedstawicielstwem rozliczanie kosztów funkcjonowania tego przedstawicielstwa polegające na obciążaniu Spółki kosztami poniesionymi przez ten podmiot nie stanowi oczywiście dostawy towarów, ani też czynności zrównanych z dostawą towarów (art. 7 ustawy). Ze względu na specyfikę tej czynności nie stanowi ono również świadczenia usług. Rozliczenie powyższe dokonywane jest w ramach jednej osoby prawnej tj. Przedsiębiorstwa Podatnika (przedstawicielstwo nie jest odrębnym od Z. S.A. bytem prawnym), nie stanowi zatem świadczenia usług na rzecz osoby fizycznej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej tym samym nie wypełnia definicji świadczenia usług określonej w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji czynność ta nie stanowi również importu usług o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy.

Powyższe oznacza zatem, iż rozliczanie kosztów funkcjonowania przedstawicielstwa. tj. obciążanie tymi kosztami Spółki nie jest czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.

(Odnośnie pytania nr 2) Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług zwanej dalej - ustawą, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 (czyli osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna, będąca usługobiorcą usług świadczonych przez podatników posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania albo pobytu poza terytorium kraju). Aby określić zatem czy doszło do importu usług należy ustalić miejsce ich świadczenia, które nie zawsze będzie tożsame z miejscem faktycznego wykonania usług. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają bowiem jedynie usługi, dla których miejscem świadczenia jest terytorium kraju (Polski).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż przedstawicielstwo Spółki nabywać będzie usługi niematerialne, tj. usługi reklamowe, prawne, marketingowe od usługodawców na terytorium Federacji Rosyjskiej.
Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy, w przypadku, gdy usługi, o których mowa w ust. 4 (m.in. usługi świadczone przez przedstawicielstwo Spółki), są świadczone na rzecz:
1) osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, lub
2) podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę
- miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania.

Brzmienie powyższego przepisu wskazuje, iż pierwszym w kolejności kryterium, jakie należy brać pod uwagę przy ustalaniu miejsca świadczenia usługi, jest miejsce gdzie nabywca, na rzecz którego świadczone są usługi, posiada siedzibę. Dopiero na drugim miejscu wymienia się stałe miejsce prowadzenia działalności.

Przedstawicielstwo nie jest odrębnym od Spółki bytem prawnym, nie posiada ono osobowości prawnej, a jego działalność ma mieć ograniczony charakter. Jednakże ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, iż przedstawicielstwo Podatnika będzie posiadało na terytorium Federacji Rosyjskiej swoją siedzibę, odrębną nazwę, NIP oraz REGON, będzie prowadzić działalność wymagającą rejestracji dla potrzeb podatku od wartości dodanej na terytorium Federacji Rosyjskiej, ponadto faktury z tytułu zakupu usług będą wystawiane bezpośrednio na ten podmiot, dlatego też przedstawicielstwo to (nabywca usługi) będzie stałym miejscem prowadzenia działalności, które w tym przypadku determinować będzie miejsce świadczenia zakupywanych usług.

Mając zatem na względzie przytoczone powyżej przepisy prawa stwierdzić należy, iż miejscem świadczenia usług opisanych w zapytaniu będzie terytorium Federacji Rosyjskiej, a to z kolei oznacza, iż z tytułu powyższych transakcji nie wystąpi u Podatnika import usług. Nie wystąpi zatem konieczność opodatkowania tych usług przez Z. S.A., (jak również nie wystąpi prawo do odliczenia podatku naliczonego) dokumentowania ich zakupu fakturą wewnętrzną VAT oraz wykazywania w deklaracji VAT-7 jako importu usług.

1. Interpretacja Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie z 25 stycznia 2007 r., nr PUS.II/443-15/2007/MWP
2. Interpretacja Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie z 25 stycznia 2007 r., nr PUS.II/443/14/2007/MWP