REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Niekonstytucyjność przepisów o rodzinnych ogrodach działkowych - wyrok TK

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Patrycja Dzięgielewska

REKLAMA

W dniu 11 lipca 2012 r. Trybunał Konstytucyjny, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 r. w pełnym składzie sprawy ogródków działkowych, ogłosił wyrok, w którym stwierdził niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej 24 przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419).


O zbadanie zgodności z Konstytucją całej Ustawy wniósł w 2010 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Leszek Gardocki, argumentując, że przepisy te stwarzają mechanizmy nierównej ochrony własności i innych praw majątkowych oraz, że przyznają Polskiemu Związkowi Działkowców („dalej PZD”) liczne przywileje dotyczące trzech podstawowych sfer: pozycji PZD względem innych organizacji zrzeszających działkowców, sytuacji właścicieli gruntów, na których położone są rodzinne ogrody działkowe oraz stosunków PZD ze zrzeszonymi w nim działkowcami.

REKLAMA

Autopromocja

Po dokonaniu kontroli całej Ustawy, TK zakwestionował większość podstaw prawnych funkcjonowania PZD i wynikających z nich przywilejów. Za niekonstytucyjne TK uznał m. in. przepisy zawierające definicję ogrodu działkowego, jako obszaru gruntu będącego we władaniu PZD oraz przepisy umożliwiające założenie ogrodu działkowego wyłącznie na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz PZD. Ponadto, podważone zostały regulacje odnoszące się do nakazu nieodpłatnego przekazania gruntów Skarbu Państwa w użytkowanie lub użytkowanie wieczyste pod nowozakładany ogród działkowy, wyłącznie PZD. W wyroku podkreślono, że przepisy te pozbawiają w znacznej mierze ww. jednostki, prawa do swobodnego rozporządzania ich własnością, na inne cele niż zakładanie ogrodów działkowych.

TK odniósł się także do niekonstytucyjności licznych przepisów przyznających PZD monopol, np. w zakresie własności urządzeń, budynków i budowli rodzinnego ogrodu działkowego, przeznaczonych do wspólnego korzystania przez użytkujących działki i zapewniających funkcjonowanie ogrodu.

W odniesieniu do nadrzędnej zasady ochrony własności i innych praw majątkowych, TK uznał za niekonstytucyjne m. in. regulacje dotyczące obowiązku uzyskania zgody PZD na likwidację rodzinnego ogrodu działkowego.

Ponieważ TK zakwestionował większość podstaw prawnych istnienia oraz funkcjonowania PZD, zdecydował się odroczyć na okres 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, utratę mocy obowiązującej uznanych za niekonstytucyjne przepisów Ustawy. Jedynie art. 10 Ustawy (odnoszący się do nakazu nieodpłatnego przekazania gruntów wyłącznie PZD) utraci moc z chwilą ogłoszenia, ze względu, jak podkreślił TK, na niemożność dłuższego tolerowania monopolistycznej pozycji PZD w dostępie do gruntów przekazywanych przez Skarb Państwa pod nowe ogrody.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

 

Należy wskazać, że omawiany wyrok nie kwestionuje samej idei ogrodów działkowych, a jedynie ich organizację. Jak wskazał TK, konieczne jest uchwalenie nowej ustawy, w której ochroną prawną objęci zostaną przede wszystkim sami działkowcy, którzy w dobrej wierze, niekiedy od wielu lat, a nawet kilku pokoleń, użytkują przyznane im działki w funkcjonujących rodzinnych ogrodach działkowych. TK zaakcentował także, że ze względu na ochronę praw poszczególnych działkowców oraz idei ogrodnictwa działkowego, wymagane jest, aby z chwilą wejścia w życie nowej ustawy, grunty, na których w chwili obecnej położone są ogródki, miały zagwarantowany status gruntów przeznaczonych pod ogrody działkowe. Jest to ważne, ponieważ, w razie niewykonania we wskazanym terminie wyroku TK, wygaśnie zarówno prawo użytkowania wieczystego, jak i prawo użytkowania gruntów przyznane PZD, a pełnia praw rzeczowych wróci do właścicieli gruntów, na których funkcjonują ogródki.

Wydanie wyroku w praktyce pociąga za sobą daleko idące skutki, otwiera bowiem możliwość działania innych organizacji i stowarzyszeń zrzeszających działkowców. Jednakże zakwestionowanie przez TK przepisów Ustawy niesie ze sobą także zagrożenia. Już teraz wskazuje się, że zamiast reorganizacji zarządzania ogródkami działkowymi i dążenia do ochrony praw działkowców, może nastąpić odebranie im często bardzo atrakcyjnych terenów. Tereny te stanowią bowiem łakomy kąsek, zarówno dla zadłużonych gmin, które szukają sposobów na polepszenie finansów, jak i dla deweloperów, którzy mogliby tereny te wykorzystać pod nowe inwestycje, np. mieszkaniowe.

Podsumowując, w ogłoszonym w dniu 11 lipca 2012 r. wyroku TK dotyczącym rodzinnych ogrodów działkowych, za niezgodne z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej uznana została niemal połowa przepisów Ustawy. Kwestionując podstawy funkcjonowania PZD oraz wynikających z nich licznych przywilejów, TK odroczył o 18 miesięcy utratę mocy obowiązującej większości niekonstytucyjnych przepisów. W chwili obecnej pozostaje mieć nadzieję, że ustawodawca zajmie się przygotowaniem nowej ustawy w sposób szczególnie staranny i rozważny. Nie jest jednak wiadomo, czy po ww. okresie rodzinne ogródki działkowe obronią się, czy też zostaną zlikwidowane.

Patrycja Dzięgielewska, aplikant radcowski

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ewidencje VAT oszustów i uczciwych podatników niczym się nie różnią. Jak systemowo zablokować wzrost zwrotów VAT? Prof. Modzelewski: jest jeden sposób

Jedyną skuteczną barierą systemową dla prób wyłudzenia zwrotów jest uzależnienie wpływów zwrotów od zastosowania przez podatnika mechanizmu podzielonej płatności w stosunku do kwot podatku naliczonego, który miałby być zwrócony – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Obowiązkowy KSeF - najnowszy harmonogram MF. KSeF 2.0, integracja i testy, tryb offline24, faktury masowe, certyfikat wystawcy faktury i inne szczegóły

W komunikacie z 12 kwietnia 2025 r. Ministerstwo Finansów przedstawiło aktualny stan projektu rozwiązań prawnych, technicznych i biznesowych oraz plan wdrożenia (harmonogram) obowiązkowego systemu KSeF. Można jeszcze do 25 kwietnia 2025 r. zgłaszać do Ministerstwa uwagi i opinie do projektu pisząc maila na adres sekretariat.PT@mf.gov.pl.

Cyfrowe narzędzia dla księgowych. Kiedy warto zmienić oprogramowanie księgowe?

Nowoczesne narzędzia dla księgowych. Na co zwracać uwagę przy zmianie oprogramowania księgowego? Według raportów branżowych księgowi spędzają nawet 50 proc. czasu na czynnościach, które mogłyby zostać usprawnione przez nowoczesne technologie.

Obowiązkowy KSeF - czy będzie kolejne przesunięcie terminów? Kiedy nowelizacja ustawy o VAT? Minister finansów odpowiada

Ministerstwo Finansów dość wolno prowadzi prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o VAT dotyczącą wdrożenia obowiązkowego modelu Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Od listopada zeszłego roku - kiedy to zakończyły się konsultacje projektu - nie widać żadnych postępów. Jeden z posłów zapytał ministra finansów o aktualny harmonogram prac legislacyjnych w tym zakresie a także czy minister ma zamiar przesunięcia terminów wejścia w życie obowiązkowego KSeF? W dniu 31 marca 2025 r. minister finansów odpowiedział na te pytania.

REKLAMA

Jak przełożyć termin płatności składek do ZUS? Skutki odroczenia: Podwójna składka w przyszłości i opłata prolongacyjna

Przedsiębiorcy, którzy mają przejściowe turbulencje płynności finansowej mogą starać się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych o odroczenie (przesunięcie w czasie) terminu płatności składek. Taka decyzja ZUS pozwala zmniejszyć na pewien czas bieżące obciążenia i utrzymać płynność finansową. Od przesuniętych płatności nie płaci się odsetek ale opłatę prolongacyjną.

Czas na e-fakturowanie. System obsługujący KSeF powinien skutecznie chronić przed cyberzagrożeniami, jak to zrobić

KSeF to krok w stronę cyfryzacji i automatyzacji procesów księgowych, ale jego wdrożenie wiąże się z nowymi wyzwaniami, zwłaszcza w obszarze bezpieczeństwa. Firmy powinny już teraz zadbać o odpowiednie zabezpieczenia i przygotować swoje systemy IT na nową rzeczywistość e-fakturowania.

Prokurent czy pełnomocnik? Różne podejście w spółce z o.o.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako osoba prawna, działa przez swoje organy. Za prowadzenie spraw spółki i jej reprezentowanie odpowiedzialny jest zarząd. Mnogość obowiązków w firmie może jednak sprawić, że członkowie zarządu będą potrzebowali pomocy.

Nie trzeba będzie składać wniosku o stwierdzenie nadpłaty po korekcie deklaracji podatkowej. Od 2026 r. zmiany w ordynacji podatkowej

Trwają prace legislacyjne nad zmianami w ordynacji podatkowej. W dniu 28 marca 2025 r. opublikowany został projekt bardzo obszernej nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilkunastu innych ustaw. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r. a jedną z nich jest zniesienie wymogu składania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przypadku, gdy nadpłata wynika ze skorygowanego zeznania podatkowego (deklaracji).

REKLAMA

Dodatkowe dane w księgach rachunkowych i ewidencji środków trwałych od 2026 r. Jest projekt nowego rozporządzenia ministra finansów

Od 1 stycznia 2026 r. podatnicy PIT, którzy prowadzą księgi rachunkowe i mają obowiązek przesyłania JPK_V7M/K - będą musieli prowadzić te księgi w formie elektronicznej przy użyciu programów komputerowych. Te elektroniczne księgi rachunkowe będą musiały być przekazywane do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ustrukturyzowanej formie (pliki JPK) od 2027 roku. Na początku kwietnia 2025 r. Minister Finansów przygotował projekt nowego rozporządzenia w sprawie w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - podlegające przekazaniu w formie elektronicznej na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozporządzenie to zacznie obowiązywać także od 1 stycznia 2026 r.

Zmiany w przedawnieniu zobowiązań podatkowych od 2026 r. Wiceminister: czasem potrzebujemy więcej niż 5 lat. Co wynika z projektu nowelizacji ordynacji podatkowej

Jedna z wielu zmian zawartych w opublikowanym 28 marca 2025 r. projekcie nowelizacji Ordynacji podatkowej dotyczy zasad przedawniania zobowiązań podatkowych. Postanowiliśmy zmienić przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych, ale tak, aby nie wywrócić całego systemu – powiedział PAP wiceminister finansów Jarosław Neneman. Wskazał, że przerwanie biegu przedawnienia przez wszczęcie postępowania będzie możliwe tylko w przypadku poważnych przestępstw. Ponadto projekt przewiduje wykreślenie z kodeksu karnego skarbowego zapisu, że karalność przestępstwa skarbowego ustaje wraz z przedawnieniem podatku.

REKLAMA