REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Niekonstytucyjność przepisów o rodzinnych ogrodach działkowych - wyrok TK

Patrycja Dzięgielewska

REKLAMA

W dniu 11 lipca 2012 r. Trybunał Konstytucyjny, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 r. w pełnym składzie sprawy ogródków działkowych, ogłosił wyrok, w którym stwierdził niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej 24 przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419).


O zbadanie zgodności z Konstytucją całej Ustawy wniósł w 2010 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Leszek Gardocki, argumentując, że przepisy te stwarzają mechanizmy nierównej ochrony własności i innych praw majątkowych oraz, że przyznają Polskiemu Związkowi Działkowców („dalej PZD”) liczne przywileje dotyczące trzech podstawowych sfer: pozycji PZD względem innych organizacji zrzeszających działkowców, sytuacji właścicieli gruntów, na których położone są rodzinne ogrody działkowe oraz stosunków PZD ze zrzeszonymi w nim działkowcami.

REKLAMA

Autopromocja

Po dokonaniu kontroli całej Ustawy, TK zakwestionował większość podstaw prawnych funkcjonowania PZD i wynikających z nich przywilejów. Za niekonstytucyjne TK uznał m. in. przepisy zawierające definicję ogrodu działkowego, jako obszaru gruntu będącego we władaniu PZD oraz przepisy umożliwiające założenie ogrodu działkowego wyłącznie na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz PZD. Ponadto, podważone zostały regulacje odnoszące się do nakazu nieodpłatnego przekazania gruntów Skarbu Państwa w użytkowanie lub użytkowanie wieczyste pod nowozakładany ogród działkowy, wyłącznie PZD. W wyroku podkreślono, że przepisy te pozbawiają w znacznej mierze ww. jednostki, prawa do swobodnego rozporządzania ich własnością, na inne cele niż zakładanie ogrodów działkowych.

TK odniósł się także do niekonstytucyjności licznych przepisów przyznających PZD monopol, np. w zakresie własności urządzeń, budynków i budowli rodzinnego ogrodu działkowego, przeznaczonych do wspólnego korzystania przez użytkujących działki i zapewniających funkcjonowanie ogrodu.

W odniesieniu do nadrzędnej zasady ochrony własności i innych praw majątkowych, TK uznał za niekonstytucyjne m. in. regulacje dotyczące obowiązku uzyskania zgody PZD na likwidację rodzinnego ogrodu działkowego.

Ponieważ TK zakwestionował większość podstaw prawnych istnienia oraz funkcjonowania PZD, zdecydował się odroczyć na okres 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, utratę mocy obowiązującej uznanych za niekonstytucyjne przepisów Ustawy. Jedynie art. 10 Ustawy (odnoszący się do nakazu nieodpłatnego przekazania gruntów wyłącznie PZD) utraci moc z chwilą ogłoszenia, ze względu, jak podkreślił TK, na niemożność dłuższego tolerowania monopolistycznej pozycji PZD w dostępie do gruntów przekazywanych przez Skarb Państwa pod nowe ogrody.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

 

Należy wskazać, że omawiany wyrok nie kwestionuje samej idei ogrodów działkowych, a jedynie ich organizację. Jak wskazał TK, konieczne jest uchwalenie nowej ustawy, w której ochroną prawną objęci zostaną przede wszystkim sami działkowcy, którzy w dobrej wierze, niekiedy od wielu lat, a nawet kilku pokoleń, użytkują przyznane im działki w funkcjonujących rodzinnych ogrodach działkowych. TK zaakcentował także, że ze względu na ochronę praw poszczególnych działkowców oraz idei ogrodnictwa działkowego, wymagane jest, aby z chwilą wejścia w życie nowej ustawy, grunty, na których w chwili obecnej położone są ogródki, miały zagwarantowany status gruntów przeznaczonych pod ogrody działkowe. Jest to ważne, ponieważ, w razie niewykonania we wskazanym terminie wyroku TK, wygaśnie zarówno prawo użytkowania wieczystego, jak i prawo użytkowania gruntów przyznane PZD, a pełnia praw rzeczowych wróci do właścicieli gruntów, na których funkcjonują ogródki.

REKLAMA

Wydanie wyroku w praktyce pociąga za sobą daleko idące skutki, otwiera bowiem możliwość działania innych organizacji i stowarzyszeń zrzeszających działkowców. Jednakże zakwestionowanie przez TK przepisów Ustawy niesie ze sobą także zagrożenia. Już teraz wskazuje się, że zamiast reorganizacji zarządzania ogródkami działkowymi i dążenia do ochrony praw działkowców, może nastąpić odebranie im często bardzo atrakcyjnych terenów. Tereny te stanowią bowiem łakomy kąsek, zarówno dla zadłużonych gmin, które szukają sposobów na polepszenie finansów, jak i dla deweloperów, którzy mogliby tereny te wykorzystać pod nowe inwestycje, np. mieszkaniowe.

Podsumowując, w ogłoszonym w dniu 11 lipca 2012 r. wyroku TK dotyczącym rodzinnych ogrodów działkowych, za niezgodne z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej uznana została niemal połowa przepisów Ustawy. Kwestionując podstawy funkcjonowania PZD oraz wynikających z nich licznych przywilejów, TK odroczył o 18 miesięcy utratę mocy obowiązującej większości niekonstytucyjnych przepisów. W chwili obecnej pozostaje mieć nadzieję, że ustawodawca zajmie się przygotowaniem nowej ustawy w sposób szczególnie staranny i rozważny. Nie jest jednak wiadomo, czy po ww. okresie rodzinne ogródki działkowe obronią się, czy też zostaną zlikwidowane.

Patrycja Dzięgielewska, aplikant radcowski

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zmiany w Ordynacji podatkowej 2024. Likwidacja terminu na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty podatku po wyroku TSUE i TK, rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pisma

Likwidacja ograniczenia czasowego na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TSUE lub TK oraz rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pism do organów podatkowych – to najważniejsze nowości zawarte w projekcie nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilku innych ustaw, który został opublikowany 14 czerwca 2024 r. Nowe przepisy mają wejść w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc najprawdopodobniej jeszcze w 2024 roku.

Zmiany w VAT. Uproszczenia dla drobnych przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z VAT

Szykują się zmiany w VAT. Małe firmy będą miały możliwość korzystania ze zwolnienia z VAT w innych krajach UE niż ten, w którym mają siedzibę. Tak wynika z planowanej nowelizacji ustawy o VAT. Dotyczy to zarówno firm z Polski, jak i z innych krajów członkowskich UE.

Dotacje dla śląskich przedsiębiorców na transformację działalności w 2024 roku. Od kiedy nabór wniosków?

W dniu 27 czerwca 2024 r. powinien zostać uruchomiony nabór wniosków o dofinansowanie dla projektów badawczo-rozwojowych, planowanych do realizacji przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność w województwie śląskim. 

Komisja Europejska uruchamia wobec Polski procedurę nadmiernego deficytu. Otwarcie możliwe w lipcu 2024 r. Jakie skutki? Co dalej?

Komisja Europejska poinformowała 19 czerwca 2024 r., że jej zdaniem uzasadnione jest otwarcie procedury nadmiernego deficytu m.in. wobec siedmiu państw członkowskich UE (w tym Polski) i zamierza zaproponować Radzie UE jej otwarcie w lipcu br. Zdaniem ekspertów banku PKO BP to sygnał, że m.in. nie ma przestrzeni do zwiększania wydatków budżetowych.

REKLAMA

Unijna Odprawa Scentralizowana w Imporcie (CCI), Faza 1. Kurs e-learningowy Komisji Europejskiej

Departament Ceł Ministerstwa Finansów poinformował, że Komisja Europejska przygotowała moduł e-learningowy opisujący założenia "Unijnej Odprawy Scentralizowanej w Imporcie (CCI), Faza 1" w ramach Unijnego Kodeksu Celnego. 

Projekt zmian w składce zdrowotnej. Już wiemy kiedy trafi do Sejmu

Projekt zmian składki zdrowotnej i uproszczenia sposobu jej wyliczania powinien trafić do Sejmu po wakacjach. Natomiast jeszcze przed wakacjami sejmowymi minister finansów Andrzej Domański ma spotkać się z Lewicą w celu ostatecznego uzgodnienia propozycji zawartych w projekcie.

Wyrok TSUE dot. nadpłaty VAT. Prawo do zwrotu nadpłaconego podatku wskutek błędnej ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej

TSUE w wyroku z 21 marca 2024 r. zapadłym w sprawie C‑606/22 orzekł, że wykazanie nadpłaty podatku VAT i dochodzenie jej zwrotu dopuszczalne jest również wtedy, gdy sprzedaż z zawyżoną stawką VATu odbywała się na rzecz konsumentów na podstawie paragonów z kas rejestrujących (fiskalnych), a więc nie wyłącznie wówczas, gdy wystawiano faktury. Naczelny Sąd Administracyjny - w oczekiwaniu na powyższe orzeczenie - zawiesił kilka prowadzonych postępowań. Po wyroku TSUE postępowania te zostały podjęte na nowo i oczekują na rozstrzygnięcia.

W bankomacie Euronetu wypłacisz maksymalnie jednorazowo 200 zł (tylko 18 czerwca). Dlaczego? To akcja protestacyjna

We wtorek 18 czerwca 2024 r. w bankomatach Euronetu można wypłacić jednorazowo maksymalnie do 200 zł. Wprowadzone ograniczenie to akcja protestacyjna Euronetu, która - jak powiedział PAP prezes Euronet Polska Marek Szafirski - ma zwrócić uwagę na sytuację operatorów bankomatów.

REKLAMA

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników. MRPiPS przygotował zmianę rozporządzenia

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotował 13 czerwca 2024 r. projekt zmieniający rozporządzenie w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, który ma wejść w życie przed 1 lipca 2024 r. Co się zmieni?

Karty przedpłacone - jak rozliczać w VAT. Czy tak samo jak bony?

Aktualnie w obrocie gospodarczym często można się spotkać z różnego rodzaju kartami przedpłaconymi. Jak takie karty przedpłacone należy rozliczać dla celów VAT? Czy może tak samo jak bony (towarowe i usługowe)? A także czy niewykorzystane środki na kartach przedpłaconych należy opodatkować VAT?

REKLAMA