Kategorie

Podsumowanie zmian w prawie w sierpniu 2015 r.

Podsumowanie zmian w prawie w sierpniu 2015 r. /Fotolia
Fotolia
Przedstawiamy podsumowanie najważniejszych zmian w polskich przepisach prawnych, które miały miejsce w sierpniu br. Zmiany dotyczą zakresu regulacji dotyczących prawa spadkowego, prawa cywilnego oraz postępowania przed sądami administracyjnymi, jak również wybrane orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.

UNIJNE ROZPORZĄDZENIE SPADKOWE

Od dnia 17 sierpnia 2015 r. stosuje się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego (Dz.U.UE.L.2012.201.107), na podstawie którego w szczególności:

  • uregulowano kwestie tzw. jurysdykcji w sprawach spadkowych (to znaczy przewidziano reguły określające, kiedy sąd danego państwa członkowskiego ma jurysdykcję do orzekania w sprawie spadkowej); w tym zakresie przyjęto ogólną zasadę, że jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku mają sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci; wprowadzono także odstępstwa od tej zasady;
  • uregulowano kwestie prawa właściwego w sprawach spadkowych (to znaczy przewidziano reguły określające, jakiego państwa członkowskiego prawo należy stosować do danej sprawy spadkowej); również w tym zakresie przyjęto ogólną zasadę, że prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci; wprowadzono także odstępstwa od tej zasady;
  • wprowadzono nowe uproszczone reguły uznawania orzeczeń oraz nowe uproszczone reguły powoływania się w innych państwa członkowskich na dokumenty urzędowe i ugody sądowe w sprawach spadkowych;
  • wprowadzono europejskie poświadczenie spadkowe - dokument, na podstawie którego można na terenie innego państwa członkowskiego wykazać swoje prawa do spadku; korzystanie z procedury uzyskania europejskiego poświadczenia spadkowego jest nieobowiązkowe, ma ono na celu uproszczenie wykazywania praw do spadku w sytuacjach transgranicznych;
  • przewidziano, że nowe rozporządzenie zasadniczo stosuje się do dziedziczenia po osobach zmarłych w dniu lub po dniu 17 sierpnia 2015 r.

Polecamy: IFK Platforma Księgowych i Kadrowych

POSTĘPOWANIE CYWILNE & PRAWO O NOTARIACIE

17 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy- Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1137) na podstawie, której m. in.:

  • wprowadzono nowe przepisy regulujące wydawanie przez polskie sądy europejskich poświadczeń spadkowych, przewidzianych przez unijne rozporządzenie;
  • w tym zakresie określono w szczególności, że w postępowaniach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego sąd może orzekać na posiedzeniu niejawnym; postanowienia w przedmiocie wydania europejskiego poświadczenia spadkowego doręczane będą przez sąd z urzędu, wraz z pouczeniem o przysługującym środku odwoławczym;
  • wskazano, że środkiem odwoławczym na postanowienie w przedmiocie wydania europejskiego poświadczenia spadkowego będzie zażalenie; wyłączono możliwość wniesienia skargi kasacyjnej oraz skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
  • w ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 164, ze zm.):
  • rozszerzono katalog czynności notarialnych o czynności związane z europejskim poświadczeniem spadkowym;
  • przewidziano, że europejskie poświadczenie spadkowe może być wydane także przez notariusza; w razie odmowy wydania poświadczenia przez notariusza przewidziano zażalenie do sądu okręgowego.

Zmiany w przepisach dotyczących upadłości spółek od 1 stycznia 2016 r.

POSTĘPOWANIE PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI

15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o  zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), na podstawie której m. in.:

  • wprowadzono zasadę, że w razie skargi na pisemną interpretację prawa podatkowego, sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi i wskazaną przez skarżącego podstawą prawną;
  • przewidziano, że jeśli sąd administracyjny uchyla lub stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji administracyjnej lub postanowienia i jednocześnie dostrzeże podstawę umorzenia postępowania administracyjnego, może od razu sam umorzyć postępowanie administracyjne;
  • przewidziano, że sąd administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję lub postanowienie może w określonych warunkach zobowiązać organ do rozstrzygnięcia sprawy w wyznaczonym terminie we wskazany przez sąd sposób, pod rygorem wymierzenia organowi grzywny;
  • przewidziano także, że jeśli organ nie wywiąże się z obowiązku wydania rozstrzygnięcia w terminie wyznaczonym przez sąd, strona może wnieść ponowną skargę do sądu administracyjnego, żądając wydania orzeczenia stwierdzającego istnienie bądź nieistnienie obowiązku lub uprawnienia; podobną możliwość przewidziano w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organu; regulacje te mają na celu ograniczenie przypadków wielokrotnego „powracania” sprawy z sądu administracyjnego do organu administracji i uchylania się przez organy od wydania merytorycznego rozstrzygnięcia;
  • wprowadzono zasadę, że w razie uwzględnienia skargi zaskarżony akt lub czynność nie wywołują skutków do czasu uprawomocnienia się wyroku;
  • wprowadzono możliwość zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz skarżącego od organu w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę;
  • wprowadzono instytucję samokontroli sądu pierwszej instancji umożliwiającą uchylenie przez wojewódzki sąd administracyjny zaskarżonego wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy, jeśli sąd przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu stwierdzi, iż
    w sprawie zachodzi nieważność postępowania lub podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione; wówczas wojewódzki sąd administracyjny powinien ponownie rozpoznać sprawę na tym samym posiedzeniu, a od wydanego nowego orzeczenia przysługiwać będzie skarga kasacyjna;
  • przewidziano, że w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie Naczelny Sąd Administracyjny będzie mógł rozpoznać skargę (bez przekazywania sprawy do wojewódzkiego sądu administracyjnego) jeśli istota sprawy będzie dostatecznie wyjaśniona
     (a nie tylko w razie stwierdzenia naruszenia wyłącznie prawa materialnego, jak to było dotychczas).

Ulgi w PIT i CIT na przyzakładowe żłobki i przedszkola od 1 stycznia 2016 r.

WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO

W dniu 23 czerwca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny (dalej „Trybunał”) wydał wyrok, w którym orzekł, że art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, Nr 94, poz. 658 i Nr 121, poz. 843, z 2007 r. Nr 99, poz. 662 i Nr 181, poz. 1293, z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 oraz z 2010 r. Nr 152, poz. 1016)  w zakresie, w jakim uprawniony,  którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa, naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej - w przypadku gdy naruszenie jest zawinione - trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (sygn. akt SK 32/14, dalej „Wyrok”).

Reklama

Z uzasadnienia Wyroku wynika, że zdaniem Trybunału  zaskarżona regulacja stanowi nadmierne ograniczenie wolności majątkowej podmiotów naruszających w sposób zawiniony autorskie prawa majątkowe, które to ustawodawca nałożył na te podmioty celem ochrony twórców.

Przedmiotowa regulacja umożliwiała żądanie zryczałtowanego odszkodowania w wysokości trzykrotnego wynagrodzenia jakie byłoby stosowne w przypadku udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu. Trybunał uznał takie rozwiązanie za nieproporcjonalne.

W Wyroku stwierdzono niekonstytucyjność normy przewidującej możliwość żądania trzykrotności stosownego wynagrodzenia, nadal możliwe będzie jednak dochodzenie odszkodowania za naruszenie praw autorskich na zasadach ogólnych (tzn. w wysokości poniesionej szkody).

Trybunał zajął także stanowisko, że rozwiązania prawne polegające na możliwości żądania zryczałtowanego odszkodowania za naruszenie praw autorskich nie są całkowicie wykluczone na gruncie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ryczałtowe odszkodowanie nie może jednak być całkowicie oderwane od wysokości poniesionej szkody.

Maciej Szulikowski

radca prawny i partner zarządzający

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

www.szulikowski.pl

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    14 maja 2021
    Zakres dat:

    Prawie 20 mln e-PITów za 2020 rok - nowy rekord

    e-PIT za 2020 rok. Ministerstwo Finansów poinformowało, że 19,6 mln deklaracji podatkowych PIT za 2020 r. złożono elektronicznie, z czego ponad połowę (10,1 mln) przez usługę Twój e-PIT. Tylko 2,1 mln zeznań rocznych zostało przesłanych w wersji papierowej. Dużą popularnością cieszy się cały serwis e-Urząd Skarbowy, do którego logowano się już 26,3 mln razy. Klientom e-Urzędu Skarbowego Ministerstwo Finansów i KAS udostępniły kolejną usługę – możliwość złożenia zgłoszenia aktualizacyjnego ZAP-3.

    Jak złożyć zawiadomienie ZAW-NR?

    ZAW-NR - jak złożyć zawiadomienie przez e-Urząd Skarbowy? Kto może złożyć zawiadomienie? Ile czasu ma podatnik na złożenie ZAW-NR w czasie trwania COVID-19? Jak wypełnić ZAW-NR?

    VAT od taksy notarialnej - RPO dostrzega błędną praktykę notariuszy

    VAT od taksy notarialnej. W odpowiedzi na zgłoszenie redakcji portalu INFOR.pl, Rzecznik Praw Obywatelskich wystosował 12 maja 2021 r. pismo do Prezesa Krajowej Rady Notarialnej. Zdaniem RPO powszechna praktyka doliczania podatku VAT od taksy notarialnej budzi poważne zaniepokojenie. Obowiązujące regulacje w zakresie wynagrodzenia notariusza mające bez wątpienia charakter gwarancyjny i ochronny przemawiają, w opinii RPO, przeciwko dopuszczalności doliczania do wynagrodzenia notariusza stawki podatku od towarów i usług. Rzecznik zaprezentował w piśmie do Prezesa KRN obszerną argumentację prawną opartą zarówno o obowiązujące przepisy, jak i orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości UE.

    Nowy Ład - prezentacja, założenia

    Nowy Ład. Prezentacja nowego programu, czyli Nowego Ładu, zgodnie z planem nastąpi w sobotę (15 maja) - oświadczył wicepremier Jacek Sasin. Nowy Ład ma zawierać m.in. zmiany w systemie podatkowym.

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych - nowe logo na 25-lecie

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych (KIDP). Samorząd doradców podatkowych w Polsce świętuje swoje 25-lecie prezentując nowe logo organizacji. Nowy znak doradców został wybrany w drodze konkursu, który wygrało studio graficzne Podpunkt. Jego autorką jest Zuza Charkiewicz.

    PKPiR – co warto wiedzieć?

    KPiR – kiedy można stosować? Jak zgłosić i jak prawidłowo prowadzić KPiR? Kiedy KPiR jest nierzetelna? Kiedy struktura JPK_PKPiR na żądanie organu podatkowego? Jak wygląda KPiR?

    Data minimalnej trwałości żywności a termin przydatności do spożycia - czym się różnią?

    Data minimalnej trwałości żywności. Wielu konsumentów nie rozróżnia umieszczonych na opakowaniach produktów żywnościowych daty minimalnej trwałości żywności i terminu przydatności do spożycia. To jeden z powodów marnowania (wyrzucania) żywności, która jest nadal zdatna do spożycia. Zgodnie z unijnym prawem od końca marca 2021 roku w obrocie niekomercyjnym mogą się znaleźć produkty po upływie daty minimalnej trwałości podanej na opakowaniu. Kolejne planowane kroki w tej walce dotyczą również rozszerzenia listy produktów zwolnionych z obowiązku podawania daty minimalnej trwałości lub nawet zupełnej rezygnacji z jej podawania i pozostania tylko przy terminie przydatności do spożycia, czyli przy sformułowaniu „należy spożyć do”.

    Amazon wygrywa z Brukselą spór o podatki

    Amazon i 250 milionów euro zaległych podatków. Amazon wygrywa spór z Komisją Europejską w sprawie zapłaty zaległych podatków.

    Zmiana umowy w czasie COVID-19 – klauzula rebus sic stantibus

    Zmiana umowy w czasie COVID-19. Kodeks cywilny zawiera instrument prawny (klauzulę) zwany z łac. rebus sic stantibus, który dopuszcza możliwość ingerencji sądu w treść zawartej umowy, gdy z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków wykonanie umowy (spełnienie świadczenia) byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy. Jak zastosować klauzulę rebus sic stantibus z powodów wywołanych pandemią COVID-19?

    Jak odzyskać podatek od nieruchomości po wyroku TK?

    Podatek od nieruchomości. W dniu 24 lutego 2021 r. Trybunał Konstytucyjny wydał ważny dla przedsiębiorców wyrok (sygn. SK 39/19) w sprawie podatku od nieruchomości. Termin na wznowienie postępowania podatkowego już upłynął Pozostają jednak inne możliwości odzyskania zapłaconego podatku od nieruchomości w związku z tym orzeczeniem. Kogo dotyczy wyrok? Wprost: osób fizycznych i przedsiębiorców. Jednak ze względu na treść jego uzasadnienia i użyte przez sąd sformułowanie ma również zastosowanie do „innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.”

    Czy ulga termomodernizacyjna obejmuje wydatki na dom w budowie?

    Ulga termomodernizacyjna. Wydatki poniesione w budynku mieszkalnym jednorodzinnym będącym w budowie nie mogą być uwzględniane w ramach ulgi. Dlaczego?

    PIT złożony po terminie - zasady, skutki, ulgi, odsetki, czynny żal

    PIT złożony po terminie. Na podstawie ustawy o PIT podatnicy są obowiązani składać zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (w tym PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w 15 lutego roku następującego po roku podatkowym. Wyjątkami są tu deklaracja PIT-16A i deklaracja PIT-19A (składane do końca stycznia - a w 2021 roku wyjątkowo do 1 lutego) oraz zeznanie ryczałtowców PIT-28 (składanie od 15 lutego do końca tego miesiąca - w 2021 r. wyjątkowo do 1 marca 2021 r.).

    Brakuje specjalistów od Przemysłu 4.0

    Przemysł 4.0 - największym problemem jest tu nie COVID-19, a brak dostępu do kadr wykwalifikowanych we wdrażaniu rozwiązań nowoczesnego przemysłu. Już przed pandemią ich brakowało, a teraz praktycznie zniknęli z rynku - alarmują eksperci.

    Tarcza PFR 1.0 - umorzone subwencje bez podatku

    Tarcza Finansowa PFR 1.0. Firmy, którym Polski Fundusz Rozwoju umorzy subwencję, nie będą musiały płacić od umorzonej kwoty podatku – przyznał rząd w aktualizacji programu konwergencji. Zdaniem ekspertów nie trzeba też będzie korygować kosztów uzyskania przychodów.

    Otwarcie gospodarki - MŚP potrzebują gotówki

    Otwarcie gospodarki. W 2020 roku majowe zdejmowanie zakazów gospodarczych zwiększyło liczbę faktur wystawianych przez MŚP o 30%. Zanim jednak przelewy wpłynęły na konta, przedsiębiorcy znaleźli się w martwym punkcie. – w tym roku biznes też błaga o pieniądze. Znoszenie obostrzeń powoduje gwałtowny wzrost zapotrzebowania przedsiębiorców na finansowanie – firmy potrzebują gotówki, żeby wystartować.

    Lokalna dokumentacja cen transferowych – co warto wiedzieć?

    Lokalna dokumentacja cen transferowych. Kiedy należy przygotować lokalną dokumentację cen transferowych? Jakie elementy składowe powinna zawierać?

    Nowoczesny księgowy - co to znaczy?

    Nowoczesny księgowy. Jeszcze pod koniec XX. wieku osoba wykonująca zawód księgowego kojarzyła się przede wszystkim z zapracowaną starszą panią w okularach, liczącą coś na kalkulatorze i alergicznie reagującą na kolejnych petentów. Ponad ćwierć wieku temu dział księgowości w firmach nie miał nawet większego znaczenia, aż do 1994 roku i momentu ogłoszenia ustawy o rachunkowości. Dziś stereotyp nudnej księgowej jest już dawno nieaktualny, a na taką ścieżkę kariery coraz częściej decydują się także panowie - z danych CashDirector SA. wynika, że już 37% pracowników to mężczyźni, natomiast 63% to kobiety. Różnica ta zmniejsza się z roku na rok.

    Podział majątku wspólnego małżonków a podatek

    Podział majątku wspólnego małżonków a podatek. Małżonkowie, którzy dokonują podziału małżeńskiego majątku wspólnego (tzw. ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej) mają wątpliwości, czy od tego podziału muszą zapłacić podatek.

    System e-TOLL. Ulga podatkowa na urządzenia lokalizacyjne

    Ulga podatkowa na urządzenia lokalizacyjne (e-TOLL). Resort finansów proponuje przewoźnikom ulgę podatkową dotyczącą urządzeń lokalizacyjnych wykorzystywanych w nowym systemie poboru opłat drogowych e-TOLL.

    Uczestnictwo w strukturze cash poolingu – skutki w VAT

    Cash pooling a VAT. Czym jest cash pooling? Jakie skutki na gruncie przepisów dot. VAT wywołuje uczestnictwo w strukturze cash poolingu?

    Rozliczenie straty podatkowej w CIT – zmiany od 2021 roku

    Rozliczenie straty podatkowej. Rok 2021 przyniósł zmiany w zakresie podatkowego rozliczenia starty. Z jednej strony, dzięki przepisom tarcz antykryzysowych, podatnicy mogą rozliczyć stratę za 2020 rok z dochodem osiągniętym w 2019 r. Z drugiej, nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przyniosła ograniczenie w możliwości rozliczenia straty przy tzw. połączeniu odwrotnym spółek.

    Stypendia sportowe z wynagrodzeniem - obowiązki ZUS

    ZUS. Umowa o pracę i stypendia sportowe, a obowiązki wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – w świetle orzeczenia NSA.

    Gwarancje finansowe dla leasingu - korzystne finansowanie dla MŚP

    Leasing. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) podpisał umowę z Paneuropejskim Funduszem Gwarancyjnym. Dotyczy ona nowej portfelowej linii gwarancyjnej leasingu z regwarancją udzielaną przez Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI). Łączny limit gwarancji to 4,5 mld zł. Oznacza to możliwość realizacji finansowania dla polskich małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) do 5,6 mld zł.

    Amortyzacja. Faktury z pominięciem split payment

    Amortyzacja a split payment. Czy podatnik może zaliczyć do kosztów działalności poprzez odpisy amortyzacyjne tę część wydatków, która została przeznaczona na budowę pomieszczenia biurowego, a za które faktury zostały opłacone z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności, mimo że przewyższają wartość 15 000 zł brutto i obejmują usługi, które są zawarte w załączniku nr 15 ustawy o VAT?

    Nowy Ład. Zmiany w klinie podatkowym

    Nowy Ład a klin podatkowy. Obecnie nie ma w planach zmian w podatkach VAT i CIT, w tzw. Nowym Ładzie będą zaproponowane zmiany w klinie podatkowym - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.