Kategorie

Jak obliczyć potrącenia niealimentacyjne z pensji

Renata Majewska
Niezależny ekspert z zakresu prawa pracy, prawnik, doświadczony szkoleniowiec w dziedzinie prawa pracy, w tym w praktycznym rozliczaniu wynagrodzeń. Autorka licznych artykułów poświęconych praktycznym aspektom stosowania prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Autorka licznych artykułów publikowanych w: Monitorze Prawa Pracy i Ubezpieczeń, Dzienniku Gazeta Prawna.
inforCMS
Pracownik otrzymuje wyłącznie 2000 zł brutto wynagrodzenia. Niedawno komornik nakazał mi potrącenie z jego poborów niespłaconej pożyczki w wysokości 600 zł. Jak wygląda schemat obliczenia kwoty, jaką mogę potrącić z jego pensji z tytułu egzekucji należności niealimentacyjnych?

RADA

Ma Pan prawo potrącić z wynagrodzenia zatrudnionego z tytułu długów niealimentacyjnych (np. kredytu bankowego, pożyczki) tyle, by na rękę zostało pracownikowi minimalne wynagrodzenie netto. Ile wynosi tzw. kwota wolna od potrąceń, zależy od tego, jakie koszty uzyskania przychodów przysługują pracownikowi, oraz od tego, czy złożył PIT-2. Jeśli kwoty świadczeń niealimentacyjnych nie są zbyt wysokie, być może uda się je odliczyć w pełnej wysokości. Schemat dokonywania potrąceń świadczeń niealimentacyjnych z wynagrodzenia pracownika przedstawiono w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Reklama

Z wynagrodzenia pracownika, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczki podatkowej, wolno dokonywać tylko ściśle określonych w Kodeksie pracy potrąceń. Wśród nich figurują m.in. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności innych niż alimentacyjne. Świadczenia niealimentacyjne możemy potrącić z wynagrodzenia maksymalnie do jego połowy. Ponadto zatrudnionemu musimy zostawić tzw. kwotę wolną od potrąceń, która w tej sytuacji wynosi minimalne wynagrodzenie za pracę po odjęciu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Pełna kwota wolna od potrąceń przysługuje pracującemu przez część miesiąca, np. z powodu choroby czy rozpoczęcia urlopu wychowawczego. Kwota wolna od potrąceń jest jednak proporcjonalna do wymiaru czasu pracy pracownika.

Nie ma jednak jednej kwoty wolnej od potrąceń (minimalnego wynagrodzenia netto), ale w rzeczywistości są cztery - w zależności od:

• kosztów uzyskania przychodu przysługujących pracownikowi,

• tego, czy złożył on w firmie PIT-2.

Oświadczenie dla celów obliczania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych PIT-2 pracownik składa pracodawcy przed pierwszą wypłatą wynagrodzenia w roku podatkowym. Składa je po to, by jego miesięczne zaliczki zmniejszać o tzw. ulgę obniżającą podatek (46,33 zł miesięcznie). Oświadczenie może złożyć zatrudniony, który nie otrzymuje:

• emerytury ani renty za pośrednictwem płatnika,

• dochodów z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną,

• dochodów, od których jest zobowiązany sam opłacać zaliczki na podatek dochodowy (np. działalność gospodarcza, najem),

• świadczeń pieniężnych od organu zatrudnienia lub od biura terenowego FGŚP (art. 32 ust. 3 updof).

W związku z tym opisanych niżej sposobów rozliczenia dokonujemy w podziale na cztery warianty:

• wariant I - dla pracownika, który ma prawo do podstawowych kosztów uzyskania przychodu (111,25 zł miesięcznie) i złożył PIT-2,

• wariant II - dla pracownika, który ma prawo do podstawowych kosztów uzyskania przychodu (111,25 zł miesięcznie ) i nie złożył PIT-2,

• wariant III - dla pracownika, który ma prawo do podwyższonych kosztów uzyskania przychodu (139,06 miesięcznie) i złożył PIT-2,

• wariant IV - dla pracownika, który ma prawo do podwyższonych kosztów uzyskania przychodu (139,06 miesięcznie ) i nie złożył PIT-2.

Schemat dokonywania potrąceń świadczeń niealimentacyjnych z wynagrodzenia pracownika wygląda następująco:

KROK 1 - OBLICZAMY PODSTAWĘ DO POTRĄCEŃ

Podstawą dokonywania potrąceń jest pensja netto pracownika, czyli w wysokości brutto po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (stanowisko Departamentu Prawa Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej z 16 października 2007 r.) oraz zaliczki na podatek dochodowy.

Obliczamy po kolei:

a) składki na ubezpieczenia społeczne finansowane z przychodów pracownika (wspólne dla wszystkich wariantów)

- emerytalna 2000 zł x 9,76% = 195,20 zł

- rentowe 2000 zł x 1,5% = 30 zł

- chorobowa 2000 zł x 2,45% = 49 zł

- razem 274,20 zł

b) składkę na ubezpieczenie zdrowotne (wspólna dla wszystkich wariantów)

- podstawa wymiaru 2000 zł - 274,20 zł = 1725,80 zł

- pełna składka zdrowotna 1725,80 zł x 9% = 155,32 zł

- odliczana od zaliczki 1725,80 zł x 7,75% = 133,75 zł

 

c) zaliczkę na podatek dochodowy w rozbiciu na poszczególne warianty

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

*KUP - koszty uzyskania przychodu

d) wynagrodzenie netto w czterech wariantach

Od wynagrodzenia brutto 2000 zł odejmujemy wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne finansowane z przychodu zatrudnionego, zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i pełną składkę zdrowotną.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

KROK 2 - USTALAMY KWOTĘ WOLNĄ OD POTRĄCEŃ

Kwota wolna przy potrącaniu należności niealimentacyjnych to minimalne wynagrodzenie netto, czyli minimalne wynagrodzenie brutto po odjęciu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (stanowisko Departamentu Prawa Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej z 16 października 2007 r.) oraz zaliczki na podatek. Metoda wyliczeń jest identyczna jak w KROKU 1; znowu stosujemy cztery warianty.

W obliczeniach zastosowano minimalne wynagrodzenie obowiązujące w 2009 r.

Szacujemy po kolei:

a) składki na ubezpieczenia społeczne finansowane z przychodów pracownika (wspólne dla wszystkich wariantów)

- emerytalna 1276 zł x 9,76% = 124,54 zł

- rentowe 1276 zł x 1,5% = 19,14 zł

- chorobowa 1276 zł x 2,45% = 31,26 zł

- razem 174,94 zł

b) składkę na ubezpieczenie zdrowotne (wspólna dla wszystkich wariantów)

- podstawa wymiaru 1276 zł - 174,94 zł = 1101,06 zł

- pełna składka zdrowotna 1101,06 zł x 9% = 99,10 zł

- odliczana od zaliczki 1101,06 zł x 7,75% = 85,33 zł

c) zaliczkę na podatek dochodowy w rozbiciu na poszczególne warianty

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

d) minimalne wynagrodzenie netto, czyli kwota wolna od potrąceń, w czterech wariantach

Od minimalnego wynagrodzenia brutto 1276 zł odejmujemy wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne finansowane z przychodu zatrudnionego, zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i pełną składkę zdrowotną.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

KROK 3 - SZACUJEMY DOPUSZCZALNĄ KWOTĘ POTRĄCENIA

Obowiązują tu dwa limity:

a) potrącenia z tytułu świadczeń niealimentacyjnych nie mogą przekroczyć połowy wynagrodzenia netto uzyskanego w KROKU 1 pkt d, czyli w poszczególnych wariantach odpowiednio: 729,74 zł (1459,48 zł : 2), 706,74 zł (1413,48 zł : 2), 732,24 zł (1464,48 zł : 2) i 709,24 zł (1418,48 zł : 2). W naszym przypadku tym pułapem nie musimy się przejmować, gdyż jest wyższy od kwoty pożyczki.

b) Pracownikowi musimy zostawić kwotę wolną od potrąceń, czyli minimalne wynagrodzenie netto.

Od wynagrodzenia netto ustalonego w KROKU 1 pkt d odejmujemy kwotę wolną od potrąceń z KROKU 2 i otrzymujemy kwotę, którą wolno potrącić.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

KROK 4 - DOKONUJEMY POTRĄCENIA

Porównujemy kwotę dopuszczalnego potrącenia z wysokością kwoty potrącenia niealimentacyjnego (kredytu, pożyczki - 600 zł). Mamy dwie możliwe drogi postępowania:

a) jeśli kwota potrącenia niealimentacyjnego jest niższa od dopuszczalnej kwoty potrącenia, pożyczkę odliczamy z pensji w całości,

b) gdy kwota potrącenia niealimentacyjnego jest wyższa od dopuszczalnej kwoty potrącenia, z wynagrodzenia netto pracownika bierzemy tylko dopuszczalną kwotę potrącenia i uzyskujemy to, co pracownikowi zostanie na rękę - kwoty wolne od potrąceń wyliczone w KROKU 2 pkt d.

KROK 5 - OBLICZAMY KWOTĘ DO POTRĄCENIA W NASTĘPNYM MIESIĄCU

Po odjęciu kwoty dopuszczalnego potrącenia od wysokości pożyczki pozostaje nam kwota do potrącenia w następnym miesiącu: 600 zł - 504,52 zł = 95,48 zł.

• art. 87 i 871 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 115, poz. 958

• art. 22 ust. 2, art. 27, art. 27b, art. 31-32 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1052

• art. 15-22 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 111, poz. 918

Renata Majewska

specjalista w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?