Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Informacja o szczepieniu pracownika - czy pracodawca może jej wymagać?

Informacja o szczepieniu pracownika - czy pracodawca może jej wymagać?
Informacja o szczepieniu pracownika - czy pracodawca może jej wymagać?
W polskim systemie prawnym wciąż brakuje jednoznacznej podstawy prawnej umożliwiającej pracodawcy swobodne tzn. bez narażenia się na ryzyko jakiejkolwiek odpowiedzialności) pytanie pracowników czy kandydatów do pracy o to, czy są zaszczepieni (w zasadzie nie tylko w kierunku COVID-19, ale w ogóle). Oznacza to, że zadawanie pytania o szczepienie jest na ten moment obarczone ryzykiem, którego nie da się wyeliminować. Obszary ryzyka są przy tym dwa: kwestia ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa pracy – tłumaczy Anna Wiluś-Antoniuk, radca prawny w agencji zatrudnienia LeasingTeam Group – w obu przypadkach sytuacja prawna jest niejasna. Na szczęście zmiany przepisów wydają się możliwe w niedługiej przyszłości – nie brakuje bowiem zwolenników takich zmian.

RODO a pytanie o szczepienie

W obszarze danych osobowych pytanie o szczepienie obejmuje pytanie o dane osobowe dotyczące zdrowia. Takie dane są szczególnie chronione. Pierwszą teoretyczną podstawą prawną do ich przetwarzania przez pracodawcę jest zgoda danej osoby, czyli w pełni swobodne i dobrowolne udzielenie takiej informacji przez pracownika lub kandydata, zgodnie z odpowiednim przepisem RODO – mówi prawniczka LeasingTeam – ze zgodami w prawie pracy jest jednak pewien niejako systemowy problem – co do zasady przyjmuje się, że ze strony pracownika one nigdy nie są zupełnie swobodne. Z uwagi na zależność pracownika od pracodawcy nie bez racji przyjmuje się, że pracownik czuje się zawsze w pewien sposób przymuszony do odpowiedzi na pytanie pracodawcy (czy udzielenia innej zgody), ponieważ ma poczucie, że od tego zależy jego zatrudnienie. To sprawia, że przetwarzanie danych w oparciu o zgodę pracownika w prawie pracy jest powszechnie kwestionowane. Jednocześnie wskazuje się, że w stosunku pracy zgoda pracownika jest swobodna i świadoma tylko wtedy, kiedy pracownik sam (z własnej inicjatywy) udzielił pracodawcy jakiejś informacji. To prowadziłoby do wniosku, że pracodawca dane o szczepieniach może mieć i przetwarzać, ale nie może o nie pytać.

Drugą ewentualną podstawą przetwarzania takich danych jest ich niezbędność do celów profilaktyki zdrowotnej lub medycyny pracy, czyli mówiąc w uproszczeniu, względy BHP. Opierając się na założeniu, że zakład pracy to wspólnota, pewna zbiorowość, coraz częściej wskazuje się, że pytanie o szczepienie uzasadnia pierwszeństwo dobra wspólnego nad dobrem indywidualnym pracownika – wyjaśnia Anna Wiluś-Antoniuk – innymi słowy, pomimo braku ewidentnych podstaw prawnych, i tak coraz częściej postuluje się dopuszczalność pytania o szczepienie z uwagi na nadrzędny cel, jakim jest dbałość o zdrowie wszystkich zatrudnianych pracowników.

Niejasne przepisy prawa pracy

Kodeks pracy zawiera katalog informacji, których pracodawca może żądać od osoby ubiegającej się o pracę. W katalogu tym nie ma przesłanki nawet w przybliżeniu związanej z tzw. statusem covidowym. Zatem, interpretując przepis restrykcyjnie, należałoby założyć, że pracodawca nie ma w ogóle prawa zadać kandydatowi do pracy pytania o szczepienie.

W przypadku osób już zatrudnionych sytuacja jest podobna, choć art. 221  § 4 Kodeksu pracy pozwala pracodawcy żądać innych niż wymienione wprost w przepisie informacji, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Na podstawie tego przepisu można próbować powoływać się, na przykład, na powinność pracodawcy zapewnienia bezpieczeństwa załogi i tym uzasadniać pytania o szczepienie.

Co ciekawe, Państwowa Inspekcja Pracy powściągliwie wypowiada się na temat szczepień w kontekście prawa pracy, ale „(…) niezmiennie uważa za celowe i zasadne jak najszersze poddawanie się pracowników szczepieniom przeciwko COVID-19, zaznaczając jednocześnie, iż w myśl aktualnie obowiązujących przepisów prawa poddanie się tym szczepieniom ma charakter dobrowolny.”, jednocześnie podnosząc, że „(…) pracodawca jest zobligowany do prowadzenia rejestru prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagrożenia oraz rejestru pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagrożenia”[1]. Do jednej ze wspomnianych grup zagrożenia (tj. grupy 3) należy wirus SARS-COV-2. Naturalnie kategorie prac skutkujących narażeniem na działanie szkodliwych czynników są ściśle określone w przepisach, zatem nie sposób twierdzić, że każdy człowiek obecnie pracuje w sytuacji narażenia (choć zdrowy rozsądek nakazuje przyjąć, że tak jest).

Niemniej jednak można ostrożnie przypuszczać, że podejmowane przez pracodawców działania mające na celu ustalenie, czy zatrudniają bądź rekrutują pracowników szczepionych nie będzie w prawie pracy potępiane. Niestety, póki co nie ma w temacie dostępnych wypowiedzi orzeczniczych, ani utrwalonych podglądów autorytetów z dziedziny prawa.

Czy w ogóle można pytać?

Podsumowując, pytania o szczepienia narażają pracodawców na zarzuty bezprawnego przetwarzania danych osobowych oraz naruszenia przepisów Kodeksu pracy, mogące prowadzić np. do zarzutów dyskryminacji (np. kandydata do pracy niezaszczepionego i niezatrudnionego). Praktyka próbuje radzić sobie z takimi zarzutami przez uzasadnianie pytań o szczepienie za pomocą np.:

  1. Przepisów limitujących liczbę osób na zgromadzeniu/imprezie, do których nie wlicza się osób zaszczepionych – tak np. przy organizacji imprez integracyjnych;
  2. Prowadzonych akcji promujących szczepienia (konkursy, akcje promocyjne) – licząc na chęć pracowników dobrowolnego zgłaszania pracodawcy takiej informacji w celu uzyskania jakiejś korzyści/nagrody.

Póki co wszelkie próby uzależniania zatrudniania od szczepienia pozostają jednak obarczone ryzykiem, którego nie da się wyeliminować. Ogólny dający się zaobserwować w obszarze prawa pracy klimat pozwala jednak na ostrożny optymizm wywołany tym, że zwolennicy dopuszczalności pytania o fakt zaszczepienia wydają się większością – stwierdza ekspertka LeasingTeam – rośnie również prawdopodobieństwo wygranej pracodawcy w postępowaniu sądowym czy administracyjnym.

Podejmując decyzję biznesową o tym, czy w danym projekcie stosować wymóg zaszczepienia pracowników, trzeba więc ważyć proporcję ryzyka do wartości biznesowej (a więc nie tylko finansowej) działań, a także powinno się dokonywać analizy zasadności wymogu szczepienia w danej grupie zawodowej z perspektywy „zdrowego rozsądku”, tj. analizować, czy można przekonująco uzasadnić realny wpływ wymogu zaszczepienia na bezpieczeństwo czy ciągłość działania zakładu pracy, czy też podjąć próbę oceny potencjalnej transmisji choroby wśród i za pośrednictwem pracowników niezaszczepionych.

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Źródło: Newseria.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od spadków i darowizn
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
    spadku
    darowizny
    odpłatnego zniesienia współwłasności
    zasiedzenia
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Polski Ład 2.0 – wszystko o zmianach w podatkach od 1 lipca 2022
    Zapraszamy na szkolenie "Polski Ład 2.0 – wszystko o zmianach w podatkach od 1 lipca 2022", które odbędzie się 14 czerwca 2022 roku.
    Piotr Duda: Zrobimy wszystko, aby wyrzucić rosyjskie związki zawodowe ze światowej federacji
    Zrobimy wszystko, aby ze Światowej Federacji Związków Zawodowych wyrzucić Federację Niezależnych Związków Zawodowych Rosji. Jeżeli tak się nie stanie, To zastanowimy się nad opuszczeniem międzynarodowych struktur przez „Solidarność” – Piotr Duda.
    Webinarium „Kto powinien zmienić formę opodatkowania w ramach Polskiego Ładu 2.0 – poradnik dla przedsiębiorców i biur rachunkowych” + certyfikat gwarantowany
    Zapraszamy na praktyczne webinarium „Kto powinien zmienić formę opodatkowania w ramach Polskiego Ładu 2.0 – poradnik dla przedsiębiorców i biur rachunkowych” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 2 czerwca 2022 roku. Polecamy!
    Jak stosować reguły podwójnego zapisu?
    Czy dokonując korekty na kontach syntetycznych czerwono czarnym zapisem po stronie WN np. - 501 na konto +505 powinno się również zaksięgować po stronie Ma na koncie technicznym pozostałe rozrachunki? Czy przy tej korekcie powinno się zachować zasadę podwójnego zapisu? Do tej pory nie było konta technicznego. Księgowano korekty czerwono czarnym zapisem. Wskazano błąd z uwagi na niezachowanie zasady podwójnego zapisu. Czy korekta zapisów na kontach syntetycznych jest operacją gospodarczą?
    Prezydent podpisał nowelę ustawy o VAT wydłużającą pierwszą tarczę antyinflacyjną
    Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelę ustawy o VAT, w której zawarto przedłużenie tzw. pierwszej tarczy antyinflacyjnej do 31 lipca br. - poinformowała w piątek Kancelaria Prezydenta RP. Chodzi m.in o zwolnienie sprzedaży paliw z podatku handlowego
    Ile zapłacą banki za wakacje kredytowe kredytobiorców? ZBP chce ograniczenia kręgu uprawnionych do wakacji kredytowych
    Jeśli z wakacji kredytowych skorzystałoby 80 proc. uprawnionych kredytobiorców spłacających kredyty złotowe na nieruchomości niekomercyjne łączny koszt dla sektora bankowego wyniósłby 13,1-16,4 mld zł w 2022 roku oraz 21,3-27,9 mld zł w okresie 2022-2023 - ocenia Związek Banków Polskich. Jednocześnie bankowcy proponują, by wakacje kredytowe były ograniczone do osób, które faktycznie tego potrzebują i chcą wprowadzenia kryterium powierzchni nieruchomości. Według ZBP kluczowe jest również wyłączenie z zakresu zastosowania umów kredytu o stałej stopie oprocentowania.
    PIT po 1 lipca 2022 r. - wyższe zaliczki na podatek od pracowników i zleceniobiorców, niższe wynagrodzenia netto
    Od początku lipca 2022 r. istotna część (większość?) pracowników i zleceniobiorców otrzyma mniejsze wynagrodzenia netto niż w czerwcu i poprzednich miesiącach tego roku, mimo formalnej obniżki stawki w pierwszym przedziale skali z 17% na 12% - pisze prof. Witold Modzelewski.
    Ryczałt od najmu w działalności gospodarczej - przychód z refakturowanych kosztów mediów
    Opłaty za media w przypadku ich refakturowania przy najmie opodatkowanym zryczałtowanym podatkiem dochodowym w ramach działalności gospodarczej, stanowią przychód z działalności gospodarczej. Przedsiębiorca ma obowiązek odprowadzić od tego przychodu ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Tak zinterpretował przepisy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji podatkowej z 26 maja 2022 r.
    Badanie: prawie co trzecia firma jest zainteresowana dostępem do usługi ratalnej
    30 proc. firm jest zainteresowana dostępem do usługi ratalnej. Najczęściej zainteresowanie deklarują firmy budowlane i przemysłowe – wynika z najnowszego badania firmy faktoringowej NFG „Finansowanie zakupów firmowych”
    Naruszanie uniinych sankcji (środków zabezpieczających) będzie przestępstwem zagrożonym m.in. konfiskatą mienia
    25 maja 2022 r. Komisja Europejska przedstawiła projekt przepisów, zgodnie z którymi naruszanie unijnych środków ograniczających (sankcji) zostanie dopisane do wykazu przestępstw unijnych. Komisja proponuje również nowe, zaostrzone przepisy dotyczące odzyskiwania i konfiskaty mienia, co również pomoże we wdrażaniu unijnych środków ograniczających. W obliczu trwającej agresji Rosji na Ukrainę niezwykle istotne jest, aby unijne środki ograniczające były w pełni wdrażane. Ich naruszanie nie może się nikomu opłacać. Celem tych wniosków legislacyjnych jest zapewnienie w przyszłości skutecznej konfiskaty aktywów osób fizycznych i podmiotów, które naruszają środki ograniczające.
    Polski Ład - 10 istotnych zmian
    Polski Ład to pakiet zmian legislacyjnych, które w założeniu mają pomóc odbudować gospodarkę, która uległa nadwyrężeniu z powodu pandemii Covid-19. Pojawiają się jednak opinie krytyczne – zbyt wiele zmian jednocześnie, błędy legislacyjne, nieprecyzyjne przepisy. Niektóre rozwiązania, z pozoru dobre dla wszystkich, mają również negatywne następstwa. Przykładowo, podwyższenie kwoty wolnej od podatku może powodować komplikacje po stronie organizacji pozarządowych, które traktowały tzw. 1% podatku jako stałe źródło dochodu.
    Nowe detaliczne obligacje skarbowe – czy uchronią przed inflacją?
    Obligacje detaliczne, które będziemy mogli kupić w czerwcu 2022 roku zostały poddane liftingowi. Rząd kusi nas wyższym oprocentowaniem w pierwszym roku oszczędzania, a do oferty dołączają też papiery oprocentowane tym lepiej im wyższe będą w Polsce stopy procentowe.
    Wniosek o stwierdzenie nadpłaty w e-Urzędzie Skarbowym - jak wypełnić i złożyć
    Ministerstwo Finansów poinformowało 26 maja 2022 r. o udostępnieniu w serwisie e-Urząd Skarbowy (e-US) wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku. Wniosek ten może złożyć podatnik, u którego wystąpiła nadpłata podatku lub który kwestionuje zasadność albo wysokość pobranego podatku. W imieniu podatnika wniosek może złożyć pełnomocnik posiadający aktywne pełnomocnictwo ogólne (PPO-1).
    Podatki 2022. Problemy z Polskim Ładem a odpowiedzialność członków zarządu spółek
    Z uwagi na problemy związane z wejściem w życie Polskiego Ładu, w tym planowanych zmian podatkowych od lipca ze skutkiem wstecz od stycznia 2022 r., wśród wielu przedsiębiorców coraz częściej pojawia się pytanie: kto poniesie za to odpowiedzialność. Jak odpowiadają członkowie zarządów spółek za podatki?
    Sprawozdanie finansowe w spółce z o.o. za 2021 rok (sporządzenie, zatwierdzenie i złożenie do KRS) - terminy w 2022 roku
    Terminy na sporządzenie i zatwierdzenie sprawozdań finansowych za 2021 r. w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością zostały wydłużone o 3 miesiące. Do kiedy trzeba sporządzić i zatwierdzić sprawozdanie finansowe w spółce z o.o. oraz złożyć to sprawozdanie do KRS w 2022 roku?
    KRD: branża leasingowa rośnie, ale przybywa też jej dłużników
    2021 r. był najlepszy w historii leasingu w Polsce i rdr przyniósł ok. 5-proc. wzrost wartości portfela branży, ale jednocześnie zaległości klientów przekroczyły 988 mln zł - informuje Krajowy Rejestr Długów. Dodano, że w leasing najczęściej brano auta osobowe, a rzadziej maszyny, pojazdy ciężarowe.
    Składki ZUS od wszystkich umów zlecenia i umów o dzieło?
    Polska zobowiązała się wobec Brukseli, że w pełni oskładkuje (składkami ZUS) umowy cywilnoprawne. Nadal jednak chce negocjować termin tego ozusowania – informuje 26 maja 2022 r. "Dziennik Gazeta Prawna”. Ma to być jeden z tzw. kamieni milowych, czyli polskich zobowiązań wobec UE, od których zależy akceptacja Komisji Europejskiej dla Krajowego Planu Odbudowy w Polsce i uruchomienie pieniędzy unijnych na ten cel.
    Dorabianie do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego - informacja do ZUS o przychodach do 31 maja
    Do końca maja osoby, które dorabiają do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego, muszą poinformować ZUS o swoich przychodach za dany rok rozliczeniowy. W tym roku jest to okres od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. - przypomina rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.
    Wakacje kredytowe przy kredycie hipotecznym - kto i ile skorzysta
    Stale i szybko rosnące stopy procentowe sprawiają, że coraz więcej kredytobiorców ma problem ze spłacaniem kredytów mieszkaniowych (hipotecznych). Rząd zapowiedział pomoc, która powinna załatwić problemy większości zadłużonych. Idący w miliardy koszt pakietu wsparcia może się jednak okazać niedoszacowany. Jakie korzyści dla kredytobiorców przyniesie likwidacja WIBOR-u? Kto skorzysta na wakacjach kredytowych?
    Oszczędnościowe obligacje skarbowe - czerwiec 2022 r. Oprocentowanie w oparciu o stopę referencyjną NBP
    Od czerwca 2022 r. oferta Ministerstwa Finansów zostaje rozszerzona o nowe obligacje, których oprocentowanie będzie oparte o stopę referencyjną NBP. Odsetki będą wypłacane co miesiąc. Jak oprocentowane będą te obligacje? Ponadto Ministerstwo Finansów podnosi oprocentowanie obligacji oszczędnościowych o okresie zapadalności od 3 miesięcy do 12 lat.
    Składka zdrowotna – zmiany od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 roku zmienią się przepisy dot. składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zmiany te wynikają z rządowego projektu nowelizacji ustawy o PIT oraz niektórych innych ustaw (tzw. Polski Ład 2.0), który został 12 maja uchwalony przez Sejm i trafił do prac legislacyjnych w Senacie. Jakie zmiany w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zakresie składki zdrowotnej wprowadzi ta nowelizacja? Co zmieni się od 1 lipca 2022 r. w przepisach dot. składki zdrowotnej?
    Obligacje skarbowe - oprocentowanie 2022/2023
    W odpowiedzi na interpelację poselską Sebastian Skuza, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów (w imieniu Ministra Finansów) udzielił 13 maja 2022 r. wyjaśnień odnośnie oprocentowania obligacji detalicznych Skarbu Państwa. Jakie odsetki dają obligacje skarbowe? Ile można zarobić na obligacjach? Jak kupić obligacje skarbowe?
    Kwota wolna od podatku. Jaka wysokość w 2022 r.
    Jedną ze zmian ustanowionych przez Polski Ład jest podniesienie kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł. Osoby składające deklarację w podatku PIT za 2022 r. uzyskają dzięki temu możliwość oszczędności w rozliczeniu z fiskusem. Wspomniany przywilej nie dotyczy jednak wszystkich.
    Praca zdalna i kontrola trzeźwości pracowników - nowelizacja kodeksu pracy przyjęta przez Radę Ministrów. Co się zmieni?
    24 maja 2022 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra rodziny i polityki społecznej. Rząd chce na stałe wprowadzić do Kodeksu pracy możliwość wykonywania pracy zdalnej. Będzie to bardziej elastyczna forma wykonywania pracy od obecnie funkcjonującej telepracy. Rozwiązanie to powinno poprawić możliwości zatrudnienia osób znajdujących w szczególnej sytuacji na rynku pracy, w tym rodziców małych dzieci oraz rodziców samotnie wychowujących dzieci. Ponadto, pracodawcy będą mogli wprowadzić kontrolę trzeźwości pracowników lub kontrolę na obecność środków działających podobnie do alkoholu, gdy będzie to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia.
    E-paragony, kasy fiskalne online, połączenie kas fiskalnych i terminali płatniczych - obowiązki
    Postępująca reforma elektroniczna administracji jest realizowana wprost proporcjonalnie do reformy komunikacji na linii przedsiębiorca – urzędy, w tym urzędy skarbowe. Co roku podatnicy dowiadują się o nowych rozwiązaniach i wprowadzanych innowacjach. Jednym z dość energicznie nowelizowanych obszarów są kwestie związane z kasami fiskalnymi i paragonami.