REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Klauzula „nie na zlecenie” w wekslu
Klauzula „nie na zlecenie” w wekslu

REKLAMA

REKLAMA

Przedsiębiorcy wykorzystują w swojej działalności weksle, traktując je najczęściej jako zabezpieczenie zobowiązań, a także jako formę zapłaty. Na mocy art. 11 ust. 1 ustawy Prawo wekslowe każdy weksel może zostać przeniesiony przez indos, nawet gdyby przy nazwisku remitenta nie znajdowała się klauzula „na zlecenie”. Zgodnie z regułą wyrażoną w w/w przepisie, wystawca ma możliwość odebrać wekslowi jego obiegowy charakter umniejszając na nim zapis „nie na zlecenie” bądź też inne równoznaczne zastrzeżenie. Wprowadzenie takiego zapisu do weksla skutkuje zakazem jego indosowania. Taki weksel z zakazem dalszego indosowania w obrocie wekslowym określa się wekslem imiennym lub też rekta wekslem.

Indos

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe „każdy weksel można przenieść przez indos, chociażby nie był wystawiony wyraźnie na zlecenie. Jeżeli wystawca umieścił w wekslu wyrazy "nie na zlecenie" lub inne zastrzeżenie równoznaczne, można przenieść weksel tylko w formie i ze skutkami zwykłego przelewu. (…)” W prawie wekslowym indos jest niczym innym jak przelewem praw z weksla i zaciągnięciu zobowiązania wekslowego przez indosanta, poprzez wydanie weksla z odpowiednią wzmianką.

REKLAMA

Autopromocja

Stanowi pisemne oświadczenie, które umieszczone jest na papierze wartościowym i zawiera co najmniej podpis zbywcy. Dla wywołania skutków prawnych konieczne jest, aby indos zamieszczony był na wekslu – najczęściej obok nazwiska remitenta, na przedłużku bądź na odpisie weksla. W przypadku sporządzenia weksla na blankiecie wekslowym zawierającym już w swojej treści stwierdzenie „na zlecenie”, niedopuszczalnym jest wprowadzenie tej klauzuli bez jednoczesnego jej wykreślenia. Jak bowiem wskazuje doktryna, tak wewnętrznie sprzeczny weksel pozostaje nieważny. Warto jednak podkreślić, że do skutecznego przeniesienia praw z weksla dochodzi dopiero poprzez jego wydanie, albowiem indosowaniu towarzyszyć musi przeniesienie posiadania weksla.

Z zasady indosować można każdy weksel, chociażby nie był on wyraźnie wystawiony na zlecenie. Powyższe wywodzić należy z gospodarczej funkcji jaką pełnią weksle, zgodnie z którą weksle przeznaczone są do obiegu i ze swej natury są papierami na zlecanie. Ustawodawca przewidział jednak możliwości, które skutecznie zakazują indosowania weksli, jak np. omawiana klauzula „nie na zlecenie”.

Samochód w firmie 2015 – multipakiet

Skutki klauzuli „nie na zlecenie”

Zakaz indosowania najczęściej wyrażany jest słowami „nie na zlecenie” i umieszczany jest na pierwszej stronie weksla przy nazwisku remitenta.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zapłacę Annie Nowak, ale nie na jej zlecenie. Przy wekslach własnych stosuje się zapis: zapłacisz mnie samemu, ale nie na moje zlecenie.

Weksel zapatrzony w klauzulę „nie na zlecenie” może zostać przeniesiony przez jego wystawcę tylko w formie i ze skutkami zwykłego przelewu. Wartym uwagi jest, iż w tym celu nie będzie wystarczające oznaczenie weksla jako kaucyjnego albo gwarancyjnego. Jeżeli jednak weksel zostanie przeniesiony przez indos z omawianą klauzulą, to taki indos będzie nieważny. Przelew weksla powinien zostać stwierdzony pismem. Nadto przerywa on szereg indosów.

REKLAMA

Należy podkreślić, że przeniesienie weksla ze skutkami zwykłego przelewu, nie tworzy legitymacji formalnej uregulowanej w art. 16 ustawy prawo wekslowe, jak również nie daje ochrony w przypadku nabycia weksla od niewłaściciela. Skutkiem przeniesienia praw z weksla w trybie zwykłego przelewu jest również brak możliwości korzystania z przywilejów wyrażonych w art. 17 w/w ustawy. Ponadto przelew taki powoduje, że dłużnicy wekslowi mogą wówczas wobec nabywcy takiego weksla podnieść wszystkie zarzuty, jakie im przysługują względem poprzednich jego posiadaczy.

Weksel z klauzulą „nie na zlecenie” czyli rekta weksel może także zostać przeniesiony na inną osobę w drodze dziedziczenia lub też innego rodzaju sukcesji uniwersalnej – tak np. przekształcenia spółki z o.o. w spółkę akcyjną. Przeniesienie praw z takiego weksla nie pociąga jednak odpowiedzialności wekslowej zbywcy, o czym warto pamiętać. Można również indosować te weksle do inkasa, celem zastawu lub pełnomocniczo, gdyż  te indosy nie przenoszą własności weksla.

Aktywne druki i formularze

Zakaz indosowania zamieszczony na wekslu przez indosanta

Podmiotami uprawnionymi do zakazu dalszego indosowania weksli poprzez zamieszczenie na nich klauzuli „nie na zlecenie” są nie tylko ich wystawcy, ale także indosanci. Uprawnienie to uregulowane zostało w art. 15 ust. 2 ustawy prawo wekslowe z której wynika, że „indosant może zabronić dalszego indosowania(…)”. Skutek zakazu indosowania polega na tym, że indosant nie odpowiada wobec następnych indosatariuszy – zakaz indosowania ogranicza bowiem jego odpowiedzialność, a dalsi indosatariusze nie mają wobec niego żadnych praw wekslowych. Ograniczenie to skuteczne jest jednak tylko wobec dalszych indosatariuszy, gdyż powoduje ono wyłączenie odpowiedzialności wobec nich. Oznacza to, że indosat nie ponosi odpowiedzialności przed następnymi indosatariuszami za przyjęcie i zapłatę weksla. Mówiąc krótko -  każdy kolejny indos dokonany po indosie zawierającym klauzulę „nie na zlecenie” nie powoduje jego nieważności. Ograniczona zostaje jedynie odpowiedzialność indosanta „nie na zlecenie”- wyłączenie to nie obejmuje jednak bezpośredniego następcy indosanta.

Mimo powyższego zakazu, indosatariusz może poprzez dalszy indos przenosić prawa wekslowe, a jego następcy nabywają wszelkie prawa wekslowe względem wszystkich innych podpisanych na wekslu osób. Pozbawieni są oni jedynie praw wekslowych w stosunku do tego indosanta, który zamieścił na wekslu klauzulę zabraniającą dalszego indosowania.

Wskaźniki i stawki

Kalkulatory


Zakaz dalszego indosowania zamieszczony przez wystawcę

Zamieszczona na wekslu przez wystawcę klauzula „nie na zlecenie” powoduje, że weksel taki zostaje zaklasyfikowany do kategorii papierów wartościowych imiennych. Wówczas następuje przekształcenie weksla w papier wartościowy imienny. Nie wystarczy jednak tylko pominąć w treści weksla bądź też wykreślenie klauzuli „nie na zlecenie”. Aby skutecznie przekształcić weksel w weksel imienny, koniecznym staje się zamieszczenie na nim wyraźnej wzmianki „nie na zlecenie” lub też innego, równoznacznego zastrzeżenia. Podkreślić należy, że dla swej ważności wymaga się, by wzmianka ta pochodziła tylko od wystawcy.

Na koniec zauważyć należy, że jakkolwiek klauzula „nie na zlecenie” jest ustawowym przywilejem indosantów, tak z całą pewnością uniemożliwia korzystanie z dobrodziejstw prawa wekslowego. Zakaz dalszego indosowania osłabia ekonomiczną wartość weksla jako przedmiotu obrotu papierów wartościowych. Marginalnie już tylko wskazać należy, iż jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14.10.1931r. w sprawie Rw III 1592/31 „zamieszczenie w dokumencie, który według intencji stron ma być wekslem, słów "nie na zlecenie" odbiera dokumentowi charakter weksla.”

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowości w KSeF: faktury konsumenckie, złożone załączniki, faktury poza KSeF. Konsultacje Ministerstwa Finansów

W dniu 18 lipca 2024 r. w Ministerstwie Finansów przy ul. Świętokrzyskiej 12 odbyło się kolejne spotkanie konsultacyjne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur zorganizowane przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową. Przedstawiciele MF podsumowali dotychczasowe prekonsultacje zmian w zakresie obowiązkowego KSeF. Eksperci Ministerstwa Finansów zaprezentowali też propozycje rozwiązań biznesowych tj. wymianę środowiska KSeF na docelowe, wdrożenie załączników i aktualizację struktury e-faktury,  a także planowane rozwiązania i nowe funkcjonalności KSeF.

Nowe dane o wynagrodzeniach Polaków. GUS odsłania karty

GUS opublikował dane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czerwcu 2024 r. Przeciętna płaca wyniosła 8144,83 zł. Wzrost okazał się niższy od prognozowanego przez ekspertów. Mamy też nowe statystyki dotyczące zatrudnienia.

Podatek od nieruchomości od obiektów sportowych. Będą zmiany od 2025 roku. Czy podatek obejmie place zabaw?

W ramach analiz opublikowanego projektu zmian w podatku od nieruchomości, chwilę uwagi należy poświęcić obiektom sportowym. Jako że standardowo ich wartość nie należy do niskich, ewentualne ruchy w tym zakresie, mogą generować istotne skutki podatkowe. Aczkolwiek, akurat w tym obszarze, MF zaproponował też trochę korzyści. Niekorzyści też.

Większe sumy gwarancyjne w OC posiadaczy pojazdów i rolników. Jednolity formularz zaświadczeń o przebiegu ubezpieczenia. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 16 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, która ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących ubezpieczenia OC za szkody, które powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Projekt ten przewiduje m.in. zwiększenie minimalnych sum gwarancyjnych w ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a także rolników. Czy w związku z tymi zmianami wzrosną ceny polis OC?

REKLAMA

Drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Najwięcej na płyn do e-papierosów, aż o 75 proc.

Rząd chce wprowadzić drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Ich skala ma być kilkukrotnie większa, niż zakładała mapa akcyzowa. Już w 20225 r. akcyza na wyroby tytoniowe ma wzrosnąć: o 25 proc. na papierosy, o 38 proc. na tytoń do palenia oraz o 50 proc. na wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Będzie podwyżka również płynów do e-papierosów, na które w 2025 r. akcyza wzrośnie aż o 75 proc.

Zakup sprzętu IT? Czasem lepiej wynająć. Na czym polega DaaS?

Na czym polega model biznesowy Device as a Service (DaaS)? Komu i kiedy się opłaca? Co sprawia, że jest to rosnący trend nie tylko w polskich firmach?

Twój biznes działa dobrze ale pieniądze gdzieś wyciekają. Ekspert podpowiada gdzie szukać przyczyn i źródeł wycieków

Takie pytanie często zadają sobie przedsiębiorcy, którzy osiągając spore przychody, realizując duże i zyskowne projekty nagle stwierdzają brak gotówki na koncie. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie są pieniądze? Na te i inne pytania odpowiada dr nauk ekonomicznych Elżbieta Sobów – specjalistka ds. finansów z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem.

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

REKLAMA

Prezesa skazano za zaległości podatkowe spółki. Ale to sąd popełnił błąd

Samo tylko objęcie funkcji prezesa zarządu spółki nie może powodować automatycznego przyjęcia na siebie odpowiedzialności karnej za cudze działania. Tak uznał Rzecznik Praw Obywatelskich, informując o wniesieniu skargi kasacyjnej na korzyść prezesa spółki, którego sąd skazał za nieodprowadzenie zaliczek na podatek dochodowy, powstałych w okresie gdy nie objął jeszcze funkcji.

Podatek od nieruchomości obejmie nawet panele fotowoltaiczne. Takie zmiany już od 2025 roku

Zmiany w podatku od nieruchomości zmierzają do opodatkowania urządzeń energetycznych, np. paneli fotowoltaicznych. Budowle mają być opodatkowane jako całość techniczno-użytkowa. Podatkiem od nieruchomości (inaczej niż obecnie) już od 2025 roku objęte zostaną więc wszystkie elementów farmy fotowoltaicznej (w tym panele).

REKLAMA