REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Klauzula „nie na zlecenie” w wekslu
Klauzula „nie na zlecenie” w wekslu

REKLAMA

REKLAMA

Przedsiębiorcy wykorzystują w swojej działalności weksle, traktując je najczęściej jako zabezpieczenie zobowiązań, a także jako formę zapłaty. Na mocy art. 11 ust. 1 ustawy Prawo wekslowe każdy weksel może zostać przeniesiony przez indos, nawet gdyby przy nazwisku remitenta nie znajdowała się klauzula „na zlecenie”. Zgodnie z regułą wyrażoną w w/w przepisie, wystawca ma możliwość odebrać wekslowi jego obiegowy charakter umniejszając na nim zapis „nie na zlecenie” bądź też inne równoznaczne zastrzeżenie. Wprowadzenie takiego zapisu do weksla skutkuje zakazem jego indosowania. Taki weksel z zakazem dalszego indosowania w obrocie wekslowym określa się wekslem imiennym lub też rekta wekslem.

Indos

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe „każdy weksel można przenieść przez indos, chociażby nie był wystawiony wyraźnie na zlecenie. Jeżeli wystawca umieścił w wekslu wyrazy "nie na zlecenie" lub inne zastrzeżenie równoznaczne, można przenieść weksel tylko w formie i ze skutkami zwykłego przelewu. (…)” W prawie wekslowym indos jest niczym innym jak przelewem praw z weksla i zaciągnięciu zobowiązania wekslowego przez indosanta, poprzez wydanie weksla z odpowiednią wzmianką.

Autopromocja

Stanowi pisemne oświadczenie, które umieszczone jest na papierze wartościowym i zawiera co najmniej podpis zbywcy. Dla wywołania skutków prawnych konieczne jest, aby indos zamieszczony był na wekslu – najczęściej obok nazwiska remitenta, na przedłużku bądź na odpisie weksla. W przypadku sporządzenia weksla na blankiecie wekslowym zawierającym już w swojej treści stwierdzenie „na zlecenie”, niedopuszczalnym jest wprowadzenie tej klauzuli bez jednoczesnego jej wykreślenia. Jak bowiem wskazuje doktryna, tak wewnętrznie sprzeczny weksel pozostaje nieważny. Warto jednak podkreślić, że do skutecznego przeniesienia praw z weksla dochodzi dopiero poprzez jego wydanie, albowiem indosowaniu towarzyszyć musi przeniesienie posiadania weksla.

Z zasady indosować można każdy weksel, chociażby nie był on wyraźnie wystawiony na zlecenie. Powyższe wywodzić należy z gospodarczej funkcji jaką pełnią weksle, zgodnie z którą weksle przeznaczone są do obiegu i ze swej natury są papierami na zlecanie. Ustawodawca przewidział jednak możliwości, które skutecznie zakazują indosowania weksli, jak np. omawiana klauzula „nie na zlecenie”.

Samochód w firmie 2015 – multipakiet

Skutki klauzuli „nie na zlecenie”

Zakaz indosowania najczęściej wyrażany jest słowami „nie na zlecenie” i umieszczany jest na pierwszej stronie weksla przy nazwisku remitenta.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zapłacę Annie Nowak, ale nie na jej zlecenie. Przy wekslach własnych stosuje się zapis: zapłacisz mnie samemu, ale nie na moje zlecenie.

Weksel zapatrzony w klauzulę „nie na zlecenie” może zostać przeniesiony przez jego wystawcę tylko w formie i ze skutkami zwykłego przelewu. Wartym uwagi jest, iż w tym celu nie będzie wystarczające oznaczenie weksla jako kaucyjnego albo gwarancyjnego. Jeżeli jednak weksel zostanie przeniesiony przez indos z omawianą klauzulą, to taki indos będzie nieważny. Przelew weksla powinien zostać stwierdzony pismem. Nadto przerywa on szereg indosów.

Należy podkreślić, że przeniesienie weksla ze skutkami zwykłego przelewu, nie tworzy legitymacji formalnej uregulowanej w art. 16 ustawy prawo wekslowe, jak również nie daje ochrony w przypadku nabycia weksla od niewłaściciela. Skutkiem przeniesienia praw z weksla w trybie zwykłego przelewu jest również brak możliwości korzystania z przywilejów wyrażonych w art. 17 w/w ustawy. Ponadto przelew taki powoduje, że dłużnicy wekslowi mogą wówczas wobec nabywcy takiego weksla podnieść wszystkie zarzuty, jakie im przysługują względem poprzednich jego posiadaczy.

Weksel z klauzulą „nie na zlecenie” czyli rekta weksel może także zostać przeniesiony na inną osobę w drodze dziedziczenia lub też innego rodzaju sukcesji uniwersalnej – tak np. przekształcenia spółki z o.o. w spółkę akcyjną. Przeniesienie praw z takiego weksla nie pociąga jednak odpowiedzialności wekslowej zbywcy, o czym warto pamiętać. Można również indosować te weksle do inkasa, celem zastawu lub pełnomocniczo, gdyż  te indosy nie przenoszą własności weksla.

Aktywne druki i formularze

Zakaz indosowania zamieszczony na wekslu przez indosanta

Podmiotami uprawnionymi do zakazu dalszego indosowania weksli poprzez zamieszczenie na nich klauzuli „nie na zlecenie” są nie tylko ich wystawcy, ale także indosanci. Uprawnienie to uregulowane zostało w art. 15 ust. 2 ustawy prawo wekslowe z której wynika, że „indosant może zabronić dalszego indosowania(…)”. Skutek zakazu indosowania polega na tym, że indosant nie odpowiada wobec następnych indosatariuszy – zakaz indosowania ogranicza bowiem jego odpowiedzialność, a dalsi indosatariusze nie mają wobec niego żadnych praw wekslowych. Ograniczenie to skuteczne jest jednak tylko wobec dalszych indosatariuszy, gdyż powoduje ono wyłączenie odpowiedzialności wobec nich. Oznacza to, że indosat nie ponosi odpowiedzialności przed następnymi indosatariuszami za przyjęcie i zapłatę weksla. Mówiąc krótko -  każdy kolejny indos dokonany po indosie zawierającym klauzulę „nie na zlecenie” nie powoduje jego nieważności. Ograniczona zostaje jedynie odpowiedzialność indosanta „nie na zlecenie”- wyłączenie to nie obejmuje jednak bezpośredniego następcy indosanta.

Mimo powyższego zakazu, indosatariusz może poprzez dalszy indos przenosić prawa wekslowe, a jego następcy nabywają wszelkie prawa wekslowe względem wszystkich innych podpisanych na wekslu osób. Pozbawieni są oni jedynie praw wekslowych w stosunku do tego indosanta, który zamieścił na wekslu klauzulę zabraniającą dalszego indosowania.

Wskaźniki i stawki

Kalkulatory


Zakaz dalszego indosowania zamieszczony przez wystawcę

Zamieszczona na wekslu przez wystawcę klauzula „nie na zlecenie” powoduje, że weksel taki zostaje zaklasyfikowany do kategorii papierów wartościowych imiennych. Wówczas następuje przekształcenie weksla w papier wartościowy imienny. Nie wystarczy jednak tylko pominąć w treści weksla bądź też wykreślenie klauzuli „nie na zlecenie”. Aby skutecznie przekształcić weksel w weksel imienny, koniecznym staje się zamieszczenie na nim wyraźnej wzmianki „nie na zlecenie” lub też innego, równoznacznego zastrzeżenia. Podkreślić należy, że dla swej ważności wymaga się, by wzmianka ta pochodziła tylko od wystawcy.

Na koniec zauważyć należy, że jakkolwiek klauzula „nie na zlecenie” jest ustawowym przywilejem indosantów, tak z całą pewnością uniemożliwia korzystanie z dobrodziejstw prawa wekslowego. Zakaz dalszego indosowania osłabia ekonomiczną wartość weksla jako przedmiotu obrotu papierów wartościowych. Marginalnie już tylko wskazać należy, iż jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14.10.1931r. w sprawie Rw III 1592/31 „zamieszczenie w dokumencie, który według intencji stron ma być wekslem, słów "nie na zlecenie" odbiera dokumentowi charakter weksla.”

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Krajowy Plan Odbudowy w Polsce w 2024 roku. Wyścig z czasem po 60 miliardów euro

    Zeszłotygodniowe informacje dotyczące odblokowania funduszy europejskich są optymistyczne – kierunek działań przyjęty przez polski rząd może liczyć na przychylność UE. Pamiętajmy jednak, że deklaracje te nie oznaczają, że środki na wspieranie reform i inwestycji zostaną nam „automatycznie” udostępnione - pisze Łukasz Kościjańczuk, partner w CRIDO.

    Czy laptop i wynajęte mieszkanie pracownika zagranicznej firmy to już zakład w Polsce?

    Pracownicy wykonujący pracę poza miejscem siedziby pracodawcy (lub innym miejscem określonym w umowie o pracę) mogą generować szereg konsekwencji podatkowych, zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy, szczególnie gdy w grę wchodzi praca poza Polską, lub w Polsce, ale dla pracodawcy z innego kraju - pisze Dr Adam Barcikowski – Manager w Nexia Advcero.

    Niższy VAT od 1 kwietnia 2024 r. Stawka 8% dla usług kosmetycznych, manicure i pedicure

    Ministerstwo Finansów przygotowało już projekt rozporządzenia, które obniży od 1 kwietnia 2024 r. - z 23% do 8% – stawkę VAT na określone usługi kosmetyczne.

    Czas na reformę Unijnego Kodeksu Celnego

    Reforma (projektu) nowego Unijnego Kodeksu Celnego po konsultacjach społecznych. Od 2027 roku przewidywane jest wejście w życie nowego UKC. Będą to zmiany rewolucyjne w wielu aspektach, dziś obowiązujących przepisów prawa celnego. Wiarygodni przedsiębiorcy mają mieć znaczne uproszczenia oraz mamy przejść na „inteligentne” odprawy celne ze zwiększonym monitoringiem systemów informatycznych.

    Twój e-PIT wspólnie z małżonkiem

    Usługa Twój e-PIT umożliwia złożenie rocznego PIT wspólnie z małżonkiem. Kiedy jest to możliwe? Jakie działania należny wykonać?

    PGNiG obniża ceny gazu dla gospodarstw domowych. Ale nadal ponad 90 zł/MWh drożej od ceny zamrożonej do połowy 2024 roku

    W czwartek 29 lutego 2024 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zatwierdził obniżenie o 8,3 proc. (do 290,97 zł/MWh) zatwierdzonej w grudniu 2023 r. i obowiązującej w 2024 r. taryfy na sprzedaż gazu dla gospodarstw domowych i innych tzw. odbiorców uprawnionych przez spółkę PGNiG Obrót Detaliczny. Ale do 30 czerwca 2024 r. cena netto gazu dla odbiorców uprawnionych (w tym odbiorców w gospodarstwach domowych) została zamrożona na poziomie 200,17 zł/MWh.

    Ujednolicenie sprawozdań finansowych komitetów wyborczych. Jest projekt rozporządzenia w tej sprawie

    Ustawodawca przygotował projekt rozporządzenia w sprawie łącznego sprawozdania finansowego komitetu wyborczego, który zarejestrował kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz listę kandydatów na radnych. Jakie rozwiązania znalazły się w projekcie?

    Tabela kursów średnich NBP z 29 lutego 2024 roku [nr 043/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 29 lutego 2024 roku - nr 043/A/NBP/2024. Jaki dziś kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    Czy w ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć remont łazienki?

    Ulga rehabilitacyjna a remont łazienki. Czy możliwe jest odliczenie w ramach ulgi rehabilitacyjnej kosztów remontu, adaptacji  i wyposażenia łazienki dla osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności?

    Księgowy na urlopie. Jak utrzymać płynność obsługi księgowej w firmie?

    Gdy księgowy udaje się na urlop, firma stoi przed wyzwaniem związanym nie tylko ze zorganizowaniem zastępstwa, ale również z utrzymaniem płynności obsługi księgowej. Podpowiadamy, jak przygotować firmę na taką sytuację.

    REKLAMA