REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak ustalić, czy i kiedy doszło do drugiej strony oświadczenie woli, gdy nie odbiera korespondencji?

Kancelaria Prawna GHMW – Hulist, Prawdzic Łaszcz – Radcowie Prawni spółka partnerska
Kancelaria świadczy kompleksowe usługi prawne związane z bieżącą obsługą przedsiębiorców (głównie spółek handlowych).
Jak ustalić, czy i kiedy doszło do drugiej strony oświadczenie woli, gdy nie odbiera korespondencji? /Fot. Fotolia
Jak ustalić, czy i kiedy doszło do drugiej strony oświadczenie woli, gdy nie odbiera korespondencji? /Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Z nielicznymi wyjątkami, każdemu przedsiębiorcy zdarzyło się, że kontrahent, a zwłaszcza dłużnik, nie odbierał korespondencji. W ten sposób skutecznie utrudniał czy wręcz uniemożliwiał dokonanie pewnych czynności, jak na przykład wezwanie do zapłaty długu lub potrącenie wzajemnych wierzytelności. Czy jednak nieodbieranie przesyłek przez ich adresata skutkuje niezłożeniem oświadczenia woli i niedokonaniem zamierzonej czynności? Może tak być, ale nie musi.

Zgodnie z ogólną zasadą, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią, a wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 kodeksu cywilnego). W znakomitej większości przypadków problem powstaje wtedy, gdy dłużnik chcąc uniknąć wypełnienia zobowiązania nie odbiera kierowanej do niego korespondencji. W takich przypadkach jest ona najczęściej powtórnie awizowana, a następnie wraca do wierzyciela. Jednocześnie brak w przepisach prawa materialnego regulacji analogicznej do występującej w procedurze cywilnej tzw. fikcji doręczenia, która przewiduje, że doręczenie przesyłki uważa się za dokonane w razie odmowy przyjęcia pisma przez adresata oraz w przypadku dwukrotnego awizowania przesyłki (por. art. 139 kodeksu postępowania cywilnego). Problem został zauważony w orzecznictwie. W związku z tym sposobu jego rozwiązania można tam właśnie poszukiwać. 

REKLAMA

Autopromocja

Skutki prawne zmiany dłużnika przy przejęciu długu

Dopuszcza się możliwość zastosowania ww. doręczenia zastępczego (uregulowanego w procedurze cywilnej) do składania oświadczeń woli w sferze prawa materialnego (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2004 roku, II CK 358/02). Oznaczałoby to możliwość przyjęcia, że do doręczenia przesyłki doszło mimo braku faktycznego jej odbioru przez adresata wraz z wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami. Z tą różnicą, że na gruncie prawa materialnego moment złożenia oświadczenia woli, czyli doręczenia pisma lub szerzej korespondencji, będzie jednak wcześniejszy. Przykładowo, w razie pozostawienia przesyłki u dorosłego domownika lub doręczenia w miejscu prowadzenia przez adresata stałej działalności za moment złożenia oświadczenia należy przyjąć chwilę odebrania korespondencji przez osobę upoważnioną. W razie braku takiej osoby, gdy w konsekwencji dochodzi do pozostawienia pisma w placówce pocztowej z jednoczesnym poinformowaniem przez tzw. awizo o możliwości podjęcia przesyłki, za datę złożenia oświadczenia w ujęciu prawa materialnego należy, uznać dzień, w którym nastąpiła pierwsza próba doręczenia pod właściwym adresem, potwierdzona pozostawieniem odpowiedniej informacji dla adresata (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 lipca 2012 roku, II PK 57/12). Podkreśla się bowiem, że omawiany art. 61 kodeksu cywilnego nie wymaga, aby adresat faktycznie zapoznał się z treścią pisma (oświadczenia), ale żeby istniała możliwość zapoznania się z nim, co ma miejsce m. in. wtedy, gdy adresat z własnej woli nie podejmuje przesyłki pocztowej zawierającej to oświadczenie lub w pozostałych powyżej opisanych przypadkach – doręczenia na adres siedziby (miejsca prowadzenia działalności) przedsiębiorcy lub nieobecności adresata lub innej osoby, która może odebrać przesyłkę.

Zarówno skuteczność, jak i moment samego doręczenia przesyłki i złożenia oświadczenia woli zależą od okoliczności faktycznych danego przypadku. Nie da się zatem kategorycznie stwierdzić, że zawsze ta sama chwila będzie rozumiana jako data złożenia oświadczenia woli. Takie rozwiązanie stwarza bowiem jedynie pewne domniemanie, że oświadczenie danej treści zostało złożone (pismo zostało doręczone). Zainteresowany, tutaj dłużnik, może to domniemanie obalić poprzez wykazanie, że nie był w stanie zapoznać się z treścią oświadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2002 roku, III CKN 1316/00).

Wady oświadczenia woli - brak świadomości lub swobody

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Mimo ryzyka związanego z powyżej opisaną możliwością kwestionowania przez dłużnika otrzymania oświadczenia, dopuszczalność przyjęcia fikcji doręczenia (doręczenia zastępczego) pozwala jednak wierzycielowi  na podjęcie dalszych czynności i egzekwowanie swoich praw. W przeciwnym razie mógłby decydować o tym za niego dłużnik. Trzeba jednak pamiętać, że to na składającym oświadczenie woli, czyli tutaj wierzycielu, spoczywa ciężar dowodu i to on w razie sporu będzie musiał wykazać, że przesyłka doszła do adresata w opisany powyżej sposób umożliwiający mu zapoznanie się z jej treścią. W praktyce może być to pocztowe potwierdzenie nadania przesyłki na adres dłużnika lub zwrotne potwierdzenie jej odbioru przez dłużnika.

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Autor:

Agnieszka Śniegowska, radca prawny w Kancelarii GACH, HULIST, MIZIŃSKA, WAWER – adwokaci i radcowie prawni sp.p.

 (www.ghmw.pl)

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Można już zapłacić podatek PIT kartą płatniczą w e-Urzędzie Skarbowym

Od 20 marca 2025 r. podatnicy mogą opłacać podatek PIT w serwisie e-Urząd Skarbowy (e-US) i usłudze Twój e-PIT za pomocą karty płatniczej. Dotychczas użytkownicy e-Urzędu Skarbowego mogli zapłacić podatek online przelewem bankowym lub BLIK-iem.

Prof. Witold Modzelewski: nienależny zwrot podatku VAT wynosi prawdopodobnie 40-50 mld zł rocznie

Prof. Witold Modzelewski szacuje, że nienależne zwroty VAT w Polsce mogą wynosić nawet 40-50 miliardów złotych rocznie. W 2024 roku wykryto blisko 292 tys. fikcyjnych faktur na łączną kwotę 8,7 miliarda złotych, co oznacza wzrost o ponad 130% w porównaniu do roku poprzedniego. Choć efektywność kontroli skarbowych rośnie, eksperci wskazują, że skala oszustw wciąż jest ogromna, a same kontrole mogą nie wystarczyć do rozwiązania problemu.

Zegarek od szefa bez PIT? Skarbówka: To nie przychód, ale może być darowizna

Czy upominki na jubileusz pracy i dla odchodzących na emeryturę podlegają opodatkowaniu? Skarbówka potwierdza – nie trzeba płacić podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). W grę może jednak wchodzić podatek od spadków i darowizn.

VAT 2025: Kto może rozliczać się kwartalnie

Kurs euro z 1 października 2024 r., według którego jest ustalany limit sprzedaży decydujący o statusie małego podatnika w 2025 r. oraz prawie do rozliczeń kwartalnych przez spółki rozliczające się według estońskiego CIT wynosił 4,2846 zł za euro. Kto zatem może rozliczać VAT raz na 3 miesiące w bieżącym roku?

REKLAMA

Skarbówka zabrała, sądy oddały: Przedsiębiorcy odzyskali 2,8 mld zł w sprawach o faktury

Tysiące firm niesłusznie oskarżonych o udział w oszustwach VAT w końcu wygrało walkę z fiskusem. W ciągu trzech lat sądy i organy odwoławcze uchyliły decyzje skarbówki na astronomiczną kwotę 2,8 mld zł! Czy to początek końca urzędniczej samowoli wobec przedsiębiorców?

Zleceniobiorca choruje albo miał wypadek przy pracy – jakie świadczenia mu przysługują. Czy obowiązuje okres wyczekiwania?

Umowa zlecenie to popularna forma zatrudnienia na rynku pracy. Chętnie korzystają z niej osoby, chcące skorzystać z dodatkowej formy „dorywczego” zatrudnienia i dorobić do podstawowej pensji czy studenci, którzy szukają większej swobody i elastyczności formy świadczenia pracy, aby móc pogodzić ją ze studiami. Dla niektórych umowa zlecenia jest jednak jedyną podstawą świadczenia pracy a tym samym jedynym tytułem podlegania pod ubezpieczenia. Wszystkie wymienione wyżej grupy różnią się przede wszystkim całościowym lub częściowym obowiązkiem oskładkowania przychodów uzyskiwanych z tego tytułu bądź brakiem takiego wymogu. Kwestia oskładkowania umów zlecenia implikuje natomiast ewentualne prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Czy w takim razie zleceniobiorca, który np. w pierwszym dniu świadczenia usług ulega wypadkowi podczas wykonywania zlecenia, może liczyć na wypłatę zasiłku z tego tytułu?

Mechanizm podzielonej płatności w VAT - kiedy jest obowiązkowy?

Przedsiębiorcy będący podatnikami VAT-u muszą w niektórych przypadkach liczyć się z dodatkowymi obowiązkami związanymi z tym podatkiem. Jednym z nich jest mechanizm podzielonej płatności (MPP), który można stosować dobrowolnie lub obligatoryjnie. Podpowiadamy, dla kogo MPP jest obowiązkowy, w jakich transakcjach się go stosuje i których towarów dotyczy.

Likwidacja sp. z o.o. – jak to zrobić zgodnie z prawem, krok po kroku

Jakie są kluczowe etapy procesu likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością? Choć założenie spółki z o.o. jest stosunkowo proste, zakończenie jej działalności wymaga przejścia przez szereg formalności, które warto dokładnie poznać przed podjęciem decyzji o likwidacji. Przyczyn i podstaw likwidacji może być wiele, w poniższym tekście opisaliśmy sytuację, w której podstawą likwidacji będzie uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki.

REKLAMA

Integracja z KSeF - jak zdążyć przed 2026 rokiem? 5 głównych problemów i rad, jak je rozwiązać. Dlaczego warto przystąpić do systemu jeszcze w okresie fakultatywnym

Przesunięcia terminu obowiązkowego przystąpienia do Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) na 2026 rok sprawiły, że wiele firm odłożyło przygotowania na później. Zdaniem Moniki Zaród, Head of Innovation & Software Products w NTT DATA Business Solutions, to ostatni moment, aby wrócić do prac, zanim presja czasu i kumulacja obowiązków zaczną utrudniać wdrożenie. Tym bardziej, że przedsiębiorcy mogą mierzyć się z kilkoma kluczowymi wyzwaniami, wśród których wymień można: rotację kadr, konieczność dostosowania się do innych zmian prawnych, uzyskanie zgody central w przypadku zagranicznych firm, konieczność ręcznego zbierania danych przed wdrożeniem automatyzacji oraz ryzyko awarii systemu. Oto 5 kroków, które ułatwią firmom skuteczne przygotowanie się do KSeF i uniknąć problemów.

Cyberbezpieczeństwo: ile kosztuje zabezpieczenie danych w firmie. Przykłady: firma mała, średnia, duża

W obliczu rosnącego ryzyka cyberataków każda firma, niezależnie od wielkości, musi inwestować w odpowiednią ochronę danych i systemów informatycznych. Zagrożenia cybernetyczne stają się coraz bardziej zaawansowane, a ich skutki mogą być katastrofalne dla stabilności przedsiębiorstwa, zarówno w kontekście finansowym, jak i reputacyjnym. Bez odpowiednich zabezpieczeń, firmy są narażone na straty wynikające z utraty danych, złośliwego oprogramowania czy ataków ransomware. Eksperci z DNR Group pokazują na przykładach ile kosztuje w Polsce zabezpieczenie danych IT firm produkcyjnych.

REKLAMA