REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak skutecznie odstąpić od umowy z kontrahentem

Kancelaria Prawna Skarbiec
Kancelaria Prawna Skarbiec świadczy doradztwo prawne z zakresu prawa podatkowego, gospodarczego, cywilnego i karnego.
Jak skutecznie odstąpić od umowy z kontrahentem /Fotolia
Jak skutecznie odstąpić od umowy z kontrahentem /Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

W odniesieniu do prawidłowo zawartej umowy z kontrahentem przepisy prawa cywilnego przewidują kilka możliwości jej skutecznego zakończenia. Prawo odstąpienia od umowy oraz wypowiedzenie umowy są przykładami dwóch instytucji prawa materialnego, które uprawniają do zakończenia umowy. Czym zatem różnią się od siebie wypowiedzenie umowy i odstąpienie od niej oraz jakie są skutki niewłaściwego zakończenia realizacji umowy z kontrahentem?

Autopromocja

Wyraźnie należy podkreślić, że rozwiązanie umowy jest pojęciem skutkowym pozostającym bez znaczenia dla stosunku zobowiązaniowego. Rozwiązanie umowy może wystąpić bowiem jedynie w wyniku porozumienia stron umowy. W ten sposób strony samodzielnie zobowiązane są wskazać tryb takiego rozwiązania jak również następujące skutki. Z kolei na gruncie obowiązujących przepisów przewidziane zostały dwa rodzaje uprawnień dla skutecznego zakończenia stosunku zobowiązaniowego – odstąpienie od oraz wypowiedzenia umowy. W takich przypadkach nie jest konieczne porozumienie pomiędzy stronami, ponieważ dochodzi do jednostronnego oświadczenia woli składanego drugiej stronie.

Ustawowe prawo odstąpienia od umowy

Zauważyć należy, że strona może odstąpić wyłącznie od umów o charakterze innym niż ciągłe. – Przykładem umowy ciągłej jest między innymi klasyczna umowa sprzedaży – mówi mec. Robert Nogacki, założyciel Kancelarii Prawnej Skarbiec, specjalizującej się w doradztwie prawnym. – Dla ważności odstąpienia od umowy jak również wskazania właściwej podstawy prawnej odstąpienia jest rozróżnienie ustawowego od umownego prawa do odstąpienia od umowy – dodaje.

Wskazują na to w szczególności przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako: „k.c.”). Artykuł. 395 k.c. stanowi o prawie do umownego odstąpienia od umowy. Z analizy przytoczonego przepisu wynika, iż można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Niemożliwe jest jednak zastrzeganie bezterminowego prawa odstąpienia od umowy, ponieważ takie prawo zachwiałoby stabilność sytuacji prawnej stron i mogłoby prowadzić do nadużyć.

Jednocześnie uwagę skierować należy na konsekwencje zdecydowania się na umowne odstąpienie od umowy, ponieważ w razie wykonania tego prawa umowa uważana jest za niezawartą. Należy przez to rozumieć, że to co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Innymi słowy oznacza to, że za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Umowa z zagranicznym kontrahentem – na co polska firma musi zwrócić uwagę

Co ważne, Kodeks cywilny nie wprowadza żadnych ograniczeń, co do typu umowy, w której wolno zastrzegać prawo odstąpienia. Istotne jest jednak to, że odstąpienie od umowy o roboty budowlane, tak jak na ogół we wszystkich innych przypadkach stwarza taki stan prawny, jakby umowa nie została w ogóle zawarta. Takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 marca 2008 r., sygnatura akt: II CSK 477/2007.

Umowne prawo odstąpienia od umowy

W art. 491 k.c. ustawodawca założył możliwość skorzystania z ustawowego prawa do odstąpienia od umowy, ale tylko pod rygorem wystąpienia określonych warunków. Jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Podkreślić należy, że ustawowe prawo odstąpienia ma zastosowanie wtedy, gdy termin spełnienia świadczenia nie jest ostateczny. Oznacza to, iż przedmiotowe odstąpienie od umowy musi być poprzedzone wyznaczeniem dłużnikowi odpowiedniego dodatkowego terminu do wykonania zobowiązania wraz z jednoczesnym zagrożeniem dłużnikowi, iż w razie bezskutecznego upływu tego terminu strona będzie uprawniona do odstąpienia.

Praktyczne aspekty odnoszą się także do podzielności świadczenia. Zgodnie z postanowieniami art. 491 ust. 2 k.c. jeżeli świadczenia obu stron są podzielne, a jedna ze stron dopuszcza się zwłoki tylko co do części świadczenia, uprawnienie do odstąpienia od umowy przysługujące drugiej stronie ogranicza się, według jej wyboru, albo do tej części, albo do całej reszty niespełnionego świadczenia. W takim przypadku strona może także odstąpić od umowy w całości, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce. Oznacza to, że wierzyciel ma trzy możliwości wyboru do odstąpienia od umowy: odstąpić od umowy jedynie co do tej części świadczenia, odnośnie do której dłużnik popadł w zwłokę (wraz z żądaniem wykonania umowy w pozostałym zakresie), odstąpić co do całej reszty niespełnionego świadczenia lub zrzec się prawa do odstąpienia i poczekać na spełnienie świadczenia.

Polecamy: Sprzedaż nieruchomości firmowej - rozliczenie podatkowe i ewidencja


Jak zostało to już wskazane, odstąpienie od umowy może nastąpić dopiero z chwilą bezskutecznego upływu terminu dodatkowego, który został wyznaczony dłużnikowi na wykonanie zobowiązania. Problematyczne pozostaje jednak oznaczenie daty końcowej dla przedmiotowej czynności. Prawo do odstąpienia od umowy nie może być traktowane jako roszczenie, w związku z czym nie będzie podlegało przedawnieniu. Z kolei zgodnie z obowiązującymi przepisami uprawnienia kształtujące mogą być ograniczane jedynie terminami zawitymi. Dokonana analiza art. 491 k.c. oraz przepisów Kodeksu cywilnego pozwala stwierdzić, iż terminu takiego ustawodawca nie określił.

Wypowiedzenie umowy

Odmienną instytucją prawa cywilnego jest wypowiedzenie umowy ze skutkiem natychmiastowym. Zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym wygasa po wypowiedzeniu przez dłużnika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów niezwłocznie po wypowiedzeniu (art. 3651 k.c.). Wypowiedzenie należy również do jednostronnych oświadczeń woli składanych drugiej stronie, z tą różnicą iż odnosi się ono wyłącznie do umów o charakterze ciągłym (np. najem lub dzierżawa). Konsekwencją zastosowania tej instytucji dla zakończenia umowy jest przerwanie stosunku prawnego bez obowiązku zwrotu dotychczasowo uiszczonych świadczeń. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że dla ciągłości umów nie ma znaczenia okoliczność powtarzalności świadczeń jak również czasu na jaki umowa została zawarta, tj. oznaczony czy nieoznaczony.

Na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy leasingu

Wypowiedzenie nie blokuje umowy, jak również dotyczy tylko umów, które były wykonywane – zaznacza mec. Nogacki. – Rozwiązanie za pomocą wypowiedzenia trwałego stosunku zobowiązaniowego wywiera skutki jedynie na przyszłość, wobec czego nie może zniweczyć już spełnionych świadczeń w ramach tego stosunku – mówi. Takie stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 29 listopada 2005 r., sygnatura akt: I ACa 1026/2005. Okres wypowiedzenia może być przewidziany w umowie, wynikać z ustawy lub ze zwyczaju. Jeżeli termin wypowiedzenia nie wynika z powyższego, zasadą jest, że zobowiązanie bezterminowe wygasa niezwłocznie po wypowiedzeniu.

Autorem jest: Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizująca się w przeciwdziałaniu bezprawiu urzędniczemu i w kontrolach podatkowych

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Co się dzieje z „Rodzinnym PIT”? - "Nie znajduje się na liście. Obecnie priorytetem są inne zobowiązania, które znalazły się w umowie koalicyjnej"

Okazuje się, że „Rodzinny PIT” nie znajduje się na liście w umowie koalicyjnej, ale nie jest do końca przesądzone, że w ogóle nie wejdzie w życie. "Pytanie o datę wdrożenia tzw. "Rodzinnego PIT" należy uznać za przedwczesne" - pisze Jarosław Neneman, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów.

Automatyczny zwrot podatku PIT w 2024 roku. Dla nadpłat do 10 tys. zł krócej niż w ciągu 45 dni

Z przepisów wynika zasada, że urzędy skarbowe mają obowiązek zwrócić nadpłatę podatku PIT w ciągu 45 dni od dnia złożenia zeznania podatkowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej (np. w usłudze Twój e-PIT) oraz 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego w tradycyjnej, papierowej formie. Ale w Krajowej Administracji Skarbowej funkcjonuje od 2 lat system AUTOZWROT, który pozwala na szybszy zwrot podatku.

Fiskus kontroluje mniej, ale za to skuteczniej. Kto może spodziewać się kontroli?

Ministerstwo Finansów podało, że w 2023 roku wszczęto prawie 29 proc. mniej kontroli podatkowych niż rok wcześniej. Jednak wciąż są one bardzo skuteczne, w 97,6 proc. stwierdzono nieprawidłowości. Czy w tym roku będzie podobnie? Na pewno w związku z tzw. dyrektywą DAC7, fiskus będzie sprawdzać, czy firmy korzystające z internetowych platform sprzedażowych nie uchylają się od płacenia podatków.

Ulga na złe długi w VAT w 2024 r. Czy może z niej skorzystać podatnik stosujący metodę kasową?

Podatnik prowadzi przedsiębiorstwo rzemieślnicze, ma status małego podatnika i rozlicza VAT według metody kasowej. Czy w takiej sytuacji mały podatnik rozliczający VAT metodą kasową może skorzystać z ulgi na złe długi, gdy ma nieopłacone faktury?

11,532 mln uncji złota w skarbcu NBP. Ich wartość rośnie

W marcu 2024 r. wartość złota w posiadaniu Narodowego Banku Polskiego wzrosła o ponad 8,5 mld zł, choć same zasoby złota pozostały niezmienione w stosunku do lutego. Tak wynika z opublikowanych 19 kwietnia 2024 r. danych NBP o płynnych aktywach i pasywach w walutach obcych.

MF: awaria na e-Urząd Skarbowy. Twój e-PIT działa poprawnie ale trzeba się logować przez epit.podatki.gov.pl

W dniu 19 kwietnia 2024 r. w godzinach przedpołudniowych nastąpiła przerwa w działaniu witryny urzadskarbowy.gov.pl, spowodowana najprawdopodobniej jakąś awarią. Ministerstwo Finansów poinformowało, że usługa Twój e-PIT działa poprawnie tylko, że trzeba się logować wchodząc z linka epit.podatki.gov.pl.

MF przygotowało ustawę o obowiązkowym raportowaniu ESG, implementującą dyrektywę UE

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy implementujący dyrektywę UE o obowiązkowym raportowaniu ESG. MF szacuje, że koszty dla przedsiębiorstw objętych obowiązkiem raportowania w ciągu 10 lat wyniosą 8,7 mld zł.

Twój e-PIT – przedsiębiorca musi uważać! Może pozbawić korzyści finansowych, a nawet narazić na straty

Twój e-PIT, czyli oferowana przez MF usługa jest dla podatnika bardzo wygodna, bo deklarację rozliczeniową wypełnia za niego skarbówka. Ale z racji tego, że żaden system czy urzędnik nie ma pełnej wiedzy na temat zmian jakie zachodzą w życiu podatnika, może pozbawić go wymiernych korzyści finansowych, czyli mówiąc wprost – narazić na straty.

System kaucyjny a VAT. MKiŚ ma opinię MF

Ministerstwo Klimatu i Środowiska uzyskało od Ministerstwa Finansów opinię, że VAT nie będzie naliczany dla opakowań jednorazowych, a w przypadku opakowań wielokrotnego użytku, pojawi się tylko dla tych, które nie wrócą do systemu.

Ulga na dziecko po rozwodzie - były mąż rozliczał ulgę według schematu 50/50%, z czym nie godziła się była małżonka

Po rozwodzie matka dzieci próbowała zawrzeć z byłym mężem porozumienie dotyczące ulgi na dzieci. Proponowała byłemu mężowi proporcjonalne korzystanie z ulgi według proporcji - 30% dla niego i 70% dla niej. Mąż jednak nie godził się na takie rozwiązanie. Co postanowił w tej sprawie organ skarbowy?

REKLAMA