Nowe podatki od 2027 roku. Firmy powinny przeliczyć i przemyśleć cały swój model finansowy – budżet, marża, płynność i ryzyka kolejnych zmian przepisów

• Co się zmieni w podatkach od 2027 roku?
• Nie wystarczy obliczyć, ile wyniesie podatek
• Podatek elementem budżetu
• Rozwój firmy to często wzrost obciążeń
• Największe firmy muszą spojrzeć na marżę
• Zmiany podatkowe mogą wpłynąć na decyzje właścicieli
• Nie warto czekać do pierwszego rozliczenia
• Podatki to część strategii finansowej

Co się zmieni w podatkach od 2027 roku?

Zgodnie z opublikowanymi założeniami projektu, od 2027 roku drugi próg PIT ma zostać podniesiony ze 120 do 130 tys. zł. Jednocześnie wprowadzona ma zostać nowa stawka 24 proc. dla dochodów pomiędzy 130 a 150 tys. zł. Dopiero nadwyżka ponad 150 tys. zł ma być opodatkowana stawką 32 proc. Obecnie po przekroczeniu 120 tys. zł dochodu nadwyżka jest objęta stawką 32 proc. Rząd szacuje, że na zmianach skorzysta około 3,5 mln podatników.

Na tym jednak zmiany się nie kończą. Rząd proponuje również podniesienie CIT z 19 do 22 proc. dla podatników osiągających przychody przekraczające równowartość 50 mln euro oraz podatkowych grup kapitałowych. Planowane jest także ograniczenie możliwości korzystania z ryczałtu poprzez powrót do limitu 250 tys. euro przychodów. Dodatkowo dla najlepiej zarabiających ryczałtowców ma zostać wprowadzona stawka 17 proc. od nadwyżki przychodów ponad 300 tys. euro. Danina solidarnościowa ma natomiast wzrosnąć z 4 do 5 proc.

Nie wystarczy obliczyć, ile wyniesie podatek

W przypadku zmian podatkowych firmy często koncentrują się na jednym pytaniu: ile więcej albo mniej zapłacimy fiskusowi? To ważne, ale z perspektywy zarządzania finansami to dopiero początek analizy.

Podatek wpływa bowiem nie tylko na wynik netto, ale również na przepływy pieniężne, możliwości inwestycyjne, poziom wynagrodzeń właścicieli i pracowników czy decyzje dotyczące struktury działalności. Dlatego przedsiębiorca powinien patrzeć na zmianę nie tylko przez pryzmat samej stawki, ale jej wpływu na cały model finansowy firmy.

W przypadku przedsiębiorcy, którego dochód zbliża się do nowych progów, znaczenie może mieć poziom kosztów, sposób rozliczania działalności czy planowany poziom dochodu. Z kolei większa firma, która może zostać objęta wyższą stawką CIT, powinna już na etapie budżetowania uwzględnić wpływ zmiany na marżę i wynik netto.

To szczególnie istotne w firmach, które mają ambitne plany inwestycyjne. Jeżeli większa część wypracowanego wyniku będzie musiała zostać przeznaczona na podatek, zmniejszy się pula środków, które można przeznaczyć na rozwój, zakup technologii, zwiększenie zatrudnienia czy ekspansję.

Podatek elementem budżetu

Jednym z podstawowych problemów w zarządzaniu finansami przedsiębiorstw jest traktowanie podatków jako kosztu, który pojawia się dopiero na końcu procesu. Tymczasem skutki podatkowe powinny być uwzględniane już podczas tworzenia budżetu i prognoz finansowych.

Jeżeli firma planuje wzrost przychodów, nie powinna analizować wyłącznie tego, ile dodatkowej sprzedaży uda się wygenerować. Powinna również sprawdzić, czy wraz ze wzrostem skali działalności nie zmieni się sposób opodatkowania oraz jak wpłynie to na rentowność.

To szczególnie ważne w przypadku ryczałtu. Obecny limit przychodów uprawniający do korzystania z tej formy opodatkowania wynosi 2 mln euro, a rząd chce przywrócić limit 250 tys. euro. Według założeń w 2024 roku, około 43 tys. podatników osiągnęło przychody przekraczające 250 tys. euro. Łączne przychody tej grupy wyniosły 102 mld zł.

Dla przedsiębiorcy rozwijającego działalność oznacza to, że monitorowanie przychodów może mieć bezpośrednie znaczenie dla jego przyszłego modelu podatkowego. Co więcej, według nowych założeń przekroczenie poziomu 300 tys. euro przychodów ma oznaczać zastosowanie 17-proc. stawki do nadwyżki.

W praktyce przedsiębiorca powinien więc wiedzieć nie tylko, ile chce sprzedać, ale również jakie konsekwencje podatkowe będzie miał kolejny poziom przychodów.

Rozwój firmy to często wzrost obciążeń

To ważna zmiana w sposobie myślenia o rozwoju biznesu. Wzrost przychodów nie zawsze oznacza proporcjonalny wzrost pieniędzy, które pozostają w firmie.

Przedsiębiorstwo może zwiększać sprzedaż, zatrudniać nowych pracowników i zdobywać kolejnych klientów, a jednocześnie jego marża netto może pozostawać pod presją. Jeżeli dodatkowo zmieniają się zasady opodatkowania, tempo wzrostu przychodów niekoniecznie przełoży się na równie szybki wzrost wyniku netto.

Dlatego przy planowaniu rozwoju warto analizować kilka scenariuszy. Co stanie się z wynikiem firmy, jeśli przychody wzrosną o 10, 20 czy 30 proc.? Jak zmieni się poziom podatku? Ile środków pozostanie na inwestycje? Czy firma nadal będzie miała wystarczającą płynność? Czy planowany wzrost zatrudnienia nadal będzie uzasadniony ekonomicznie?

Takie pytania pozwalają zobaczyć podatki jako jeden z elementów całej układanki finansowej.

Największe firmy muszą spojrzeć na marżę

Dla przedsiębiorstw, które mogą zostać objęte wyższą stawką CIT, znaczenie będzie miało nie tylko samo zwiększenie nominalnego podatku z 19 do 22 proc. Równie istotne będzie to, jak zmiana wpłynie na końcową rentowność biznesu.

W firmie o dużych przychodach nawet pozornie niewielka zmiana obciążenia może oznaczać znaczące kwoty. Jednocześnie sam przychód nie mówi jeszcze wiele o kondycji przedsiębiorstwa. Dwie firmy osiągające podobną sprzedaż mogą mieć zupełnie inną marżę, strukturę kosztów i zdolność do generowania gotówki.

W takich przedsiębiorstwach analiza podatkowa powinna być połączona z analizą rentowności poszczególnych produktów, klientów i linii biznesowych. Jeżeli po opodatkowaniu określony segment generuje niewielką marżę, zmiana podatkowa może być dodatkowym argumentem za zmianą jego modelu.

To również dobry moment by sprawdzić, czy firma rzeczywiście wie, na czym zarabia. Sam wzrost przychodów nie jest jeszcze dowodem na zdrowy rozwój przedsiębiorstwa.

Zmiany podatkowe mogą wpłynąć na decyzje właścicieli

Nowe zasady mogą również skłonić przedsiębiorców do ponownego przeanalizowania sposobu wypłacania pieniędzy z firmy oraz relacji pomiędzy wynagrodzeniem właściciela a wynikiem przedsiębiorstwa.

Nie oznacza to, że każda firma powinna automatycznie zmieniać formę działalności czy sposób rozliczania. Wręcz przeciwnie, podejmowanie takich decyzji wyłącznie na podstawie jednej stawki podatkowej może prowadzić do błędnych wniosków.

Właściwa analiza powinna uwzględniać całość obciążeń, koszty prowadzenia danego modelu, potrzeby właściciela, plany inwestycyjne firmy, płynność oraz ryzyko związane z kolejnymi zmianami przepisów.

To właśnie dlatego coraz większego znaczenia nabiera bieżące zarządzanie finansami, które pomaga odpowiedzieć na pytanie, co wydarzy się za trzy, sześć czy dwanaście miesięcy. Księgowość pokazuje tylko, co już wydarzyło się w firmie.

Nie warto czekać do pierwszego rozliczenia

Planowane zmiany mają obowiązywać od 2027 roku, ale przygotowania do nich warto rozpocząć wcześniej. Nie chodzi o podejmowanie pochopnych decyzji, zanim przepisy zostaną ostatecznie uchwalone, tylko o przygotowanie modeli i scenariuszy.

Dobrym rozwiązaniem jest przygotowanie kilku wariantów budżetu: bazowego, zakładającego wejście zmian w obecnym kształcie oraz alternatywnego - uwzględniającego inne tempo wzrostu przychodów i kosztów.

Takie podejście pozwala uniknąć sytuacji, w której przedsiębiorca dowiaduje się o wpływie zmian podatkowych dopiero po zakończeniu roku.

Podatki to część strategii finansowej

Planowane zmiany w PIT i CIT pokazują szerszy problem, z którym przedsiębiorcy będą mierzyć się coraz częściej. Otoczenie podatkowe zmienia się na tyle dynamicznie, że nie można już traktować go jako obszaru oderwanego od zarządzania przedsiębiorstwem.

Dla jednej firmy zmiana może oznaczać niższe obciążenia i dodatkowe środki na konsumpcję lub inwestycje. Dla innej wyższy koszt prowadzenia działalności. Jeszcze inna może znaleźć się w sytuacji, w której wzrost skali biznesu zmieni jej sposób opodatkowania.

Przedsiębiorcy, którzy odpowiednio wcześnie połączą analizę podatkową z budżetowaniem, prognozowaniem przepływów pieniężnych i analizą rentowności, będą mogli nie tylko ograniczyć ryzyko negatywnych skutków zmian, ale również wykorzystać je do lepszego planowania rozwoju.

Zmiana podatkowa nie powinna być więc wydarzeniem, na które firma reaguje po fakcie, tylko jednym z parametrów uwzględnianych przy podejmowaniu decyzji finansowych.

Małgorzata Mazur, Partner Zarządzający Value Finance