| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Obrót gospodarczy > Spółki > Przekształcenie spółki kapitałowej przed jej likwidacją

Przekształcenie spółki kapitałowej przed jej likwidacją

Zakończenie działalności spółki kapitałowej wymaga przeprowadzenia czasochłonnego i sformalizowanego procesu jej likwidacji. Natomiast spółkę osobową można rozwiązać z pominięciem tego etapu. W związku z tym coraz częściej wspólnicy spółki kapitałowej, przed likwidacją spółki, decydują się przekształcenie jej w osobową.

Dlaczego warto przekształcić spółkę przed jej likwidacją?

Likwidacja stanowi proces, którego zakończeniem jest rozwiązanie spółki handlowej i wykreślenie jej z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1577, dalej: „k.s.h.”) nie zawiera postanowień, które jednolicie regulują zagadnienie procesu likwidacji dla wszystkich spółek handlowych. Inaczej należy zakończyć działalność gospodarczą spółki osobowej, a inaczej – kapitałowej. Z uwagi na charakter wskazanych form prowadzenia działalności inne będą również czynniki wpływające na konieczność przeprowadzenia procesu likwidacyjnego.

Zgodnie z k.s.h. przeprowadzenie likwidacji spółki zwykle warunkuje skuteczne rozwiązanie przedsiębiorstwa. Wyjątkiem są regulacje odnoszące się do spółek osobowych, pozwalające na odstąpienie od czasochłonnego procesu likwidacyjnego. Tę furtkę mogą wykorzystać także wspólnicy spółek kapitałowych – mają oni przecież prawo przekształcić przedsiębiorstwo w spółkę osobową i rozwiązać ją bez obowiązkowej likwidacji, a więc w sposób mniej wymagający zarówno pod względem prawnym, jak i finansowym.

Polecamy: Przekształcenia spółek. Praktyczne aspekty prawne, podatkowe i rachunkowe

Przekształcenie działalności ze spółki kapitałowej w osobową

Procedura przekształcenia spółki kapitałowej w osobową polega na zmianie formy prawnej i struktury organizacyjnej podmiotu przekształcanego przy jednoczesnym zachowaniu ciągłości praw i obowiązków spółki kapitałowej. Dzięki temu utrzymuje się charakter prowadzonej działalności i trwają dalej stosunki umowne z kontrahentami.

Do przekształcenia dochodzi z chwilą wpisu spółki osobowej do rejestru i wykreślenia spółki kapitałowej z urzędu przez sąd rejestrowy (art. 552 k.s.h.). Skuteczna transformacja spółki wymaga spełnienia warunków określonych przez Kodeks spółek handlowych (art. 556 k.s.h.).

W pierwszej kolejności zarząd spółki kapitałowej zobowiązany jest przygotować plan przekształcenia w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Przygotowanie tego dokumentu wymaga znajomości nie tylko przepisów prawnych, ale również zagadnień ekonomiczno-finansowych ustawowo określonych w art. 558 k.s.h. W kolejnej fazie postępowania należy zawiadomić wspólników o planowanym podjęciu uchwały o przekształceniu – co najmniej dwukrotnie w odstępie nie krótszym niż dwa tygodnie i nie później niż na miesiąc przed dniem podjęcia uchwały.

Do przekształcenia spółki kapitałowej w osobową dochodzi, gdy za przekształceniem wypowiedzieli się wspólnicy reprezentujący minimum 2/3 kapitału zakładowego. Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub statut spółki akcyjnej mogą jednak przewidywać surowsze wymogi. Dodatkowo w przypadku przekształcenia w spółkę komandytową lub komandytowo-akcyjną ustawodawca przewidział szczególne warunki określone w art. 576 k.s.h. – oprócz wymaganej większości głosów niezbędne jest uzyskanie zgód osób, które w nowej spółce mają posiadać status komplementariusza, czyli osoby odpowiadającej całym swoim majątkiem osobistym i bez żadnych ograniczeń za przyszłe zobowiązania spółki wobec wierzycieli. Kolejnym obowiązkiem jest wydanie dokumentów akcji na nowo z uwagi na to, że z dniem przekształcenia dotychczasowe są unieważniane.

Procedurę przekształcenia kończy złożenie wniosku o wpis przekształcenia do rejestru oraz ogłoszenie przekształcenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Tych czynności mogą dokonać zarząd przekształconej spółki kapitałowej lub wspólnicy reprezentujący powstałą spółkę osobową.

Procedura przekształcenia wymaga od wspólników znajomości przepisów prawa, umiejętności sporządzania bilansu przekształceniowego i specyfiki podejmowanych uchwał. Niejednokrotnie skutkiem przekształcenia jest konieczność zmiany korpusu firmy i wprowadzenia ładu korporacyjnego, co może wiązać się z potrzebą podjęcia współpracy z doświadczonym zespołem doradców i ekspertów z zakresu prawa i finansów.

Rozwiązanie spółki osobowej bez likwidacji – korzyści dla firmy

W związku z tym, że w spółkach osobowych prowadzenie spraw powierzone jest samym wspólnikom, proces ich likwidacji i rozwiązania jest znacznie prostszy niż ten dotyczący spółek kapitałowych, który wiąże się z przeprowadzeniem czynności likwidacyjnych.

Te są skomplikowane i długotrwałe. Otworzyć likwidację w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjnej można po uprawomocnieniu się orzeczenia o rozwiązaniu spółki przez sąd albo powzięcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki, o czym stanowią art. 274 k.s.h. i 461 k.s.h. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2010 r., sygn. IV SA/Wa 1367/10). Czynności likwidacyjne w spółkach kapitałowych związane są z ustanowieniem likwidatorów, którymi w większości przypadków są członkowie zarządu, chyba że umowa lub statut stanowią inaczej. Jednym z głównych obowiązków likwidatorów jest sporządzenie bilansu otwarcia likwidacji, ogłoszenie o otwarciu likwidacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, przygotowanie sprawozdania likwidacyjnego dla sądu, dbanie o właściwy podział majątku oraz złożenie wniosku o wykreślenie z KRS.

Szczególne korzyści związane z przekształceniem spółki kapitałowej w spółkę osobową są widoczne już na pierwszy rzut oka. Na skutek zaistnienia przyczyn rozwiązania następuje likwidacja lub, co ważniejsze, ma miejsce inna dyspozycja dotycząca majątku spółki, która odnosi się do ustania jej bytu prawnego. Przepisy Kodeksu spółek handlowych przyznają wspólnikom spółek osobowych szczególne uprawnienie – mogą oni wybrać sposób zakończenia działalności spółki i podziału majątku.

Art. 67 ust. 1 k.s.h. reguluje szczególne prawo wspólników spółki jawnej, którzy mogą uzgodnić inny sposób zakończenia działalności spółki, aniżeli przeprowadzenie jej obowiązkowej likwidacji, do której zobowiązuje art. 58 k.s.h. Zastosowanie tej instytucji możliwe jest w odniesieniu do wszystkich spółek osobowych, które wprost odwołują się do zasad dotyczących spółki jawnej. Jest to zasadnicza różnica w stosunku do spółek kapitałowych, w których taki przywilej nie przysługuje.

Zobacz także: Moja firma

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Piotrowski

Prawnik, aplikant radcowski.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »