REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Program motywacyjny opcji menedżerskich jako finansowy katalizator w okresie pandemii

dr inż. Przemysław Klusik
aktuariusz, CRSA, ekspert ds. instrumentów pochodnych (opcji) i wyceny rezerw na świadczenia pracownicze
Halley.pl aktuariusze Sp. z o.o.
Halley.pl to innowacyjna firma, która od niemal 20 lat specjalizuje się w wycenach i analizach skomplikowanych instrumentów finansowych, jak np. opcje i rezerwy aktuarialne (pracownicze).
Program motywacyjny opcji menedżerskich jako finansowy katalizator w okresie pandemii
Program motywacyjny opcji menedżerskich jako finansowy katalizator w okresie pandemii

REKLAMA

REKLAMA

Koszty oraz specyfika programu motywacyjnego opcji na akcje i warrantów subskrypcyjnych - wycena opcji menedżerskich zgodnie z MSSF 2.

Wstęp

Okres pandemii COVID-19 i kolejnych lockdownów jest niewątpliwie trudnym czasem dla niektórych spółek. Spowolnienie gospodarcze i znaczne ograniczenie działalności części branż, takich jak rozrywkowa czy gastronomiczna mają oczywiste przełożenie na spadki wyników finansowych, wartości spółek i kursów akcji spółek giełdowych z nimi związanych. Z drugiej strony, dla niektórych innych sektorów – jak np. informatyczny, e-commerce czy elektroniczny – zachodzące zmiany stanowią naturalne pole do rozwoju nowych produktów i technologii. Obie te perspektywy mogą stanowić dobry punkt wyjścia do wprowadzenia programu motywacyjnego opartego na opcjach menedżerskich (opcjach na akcje lub warrantach).

Autopromocja

Jaki jest cel opcyjnego programu motywacyjnego?

Obojętnie czy spojrzymy z perspektywy spółki, która na pandemii mocno ucierpiała, czy takiej, która może w jej trakcie wiele zyskać, to dla ich dalszego rozwoju kluczowe będą decyzje strategiczne podejmowane przez kadrę zarządzającą i menedżerską. Aby odpowiednio ukierunkować działania osób na kierowniczych stanowiskach i zarazem dać im dodatkową motywację do osiągania wymiernych celów, wiele spółek decyduje się na uchwalenie akcyjnych programów motywacyjnych. W ten sposób wynagrodzenie tych osób zostaje w ścisły sposób powiązane z wynikami spółki oraz wzrostem jej wartości poprzez opcje menedżerskie lub warranty subskrypcyjne.

Motywacyjne programy menedżerskie opcji na akcje i warranty wiążą także znacznie skuteczniej interes kadry menadżerskiej z interesem akcjonariuszy przedsiębiorstwa niż inne programy motywacyjne. Akcjonariusze zarabiają, gdy wartość spółki rośnie, a opcje na akcje lub warranty subskrypcyjne pozwalają dzielić się tym zyskiem z kadrą menadżerską – jest to obustronna korzyść. Programy opcyjne dla kluczowych pracowników ograniczają także ich mobilność pracowniczą, co pozwala na stabilne zarządzanie przedsiębiorstwem.

Jak działają opcje menedżerskie?

Wystarczy spojrzeć na prosty przykład: menedżer dostaje możliwość zakupu za 3 lata akcji własnych spółki po cenie 10 zł za jedną. Im więcej będą wtedy warte te akcje, tym więcej on sam na tym zyska. Jeżeli jednak ich kurs spadnie poniżej wyznaczonego progu 10 zł, to nic mu ta możliwość (ściślej: opcja zakupu) nie da (zysk dla niego będzie zerowy). Zwykle tego typu opcje obłożone są dodatkowymi warunkami. Najbardziej oczywiste są warunki typu lojalnościowego – menedżer nie może się zwolnić lub przejść do konkurencji w trakcie trwania programu. Dodatkowe warunki są zwykle dostosowywane do celów spółki w ciągu kilku najbliższych lat. Mogą one dotyczyć np. zysku netto lub EBITDA z ustalonego obszaru jej działalności, ROE, wartości akcji na giełdzie itp. określając minimalny próg do osiągnięcia, aby objęcie akcji mogło dojść do skutku.

Wycena opcji na akcje i warrantów a MSSF 2

Bardzo istotnym zagadnieniem przy wprowadzaniu opcyjnego programu motywacyjnego jest jego odpowiednie ujęcia w księgach i sama wycena. Zasady, których należy się przy tym trzymać, są dość ściśle określone przez Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej, a konkretnie przez MSSF 2. Ujęcie kosztu takiego programu opcyjnego może stanowić trudność dwojakiego rodzaju:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • z jednej strony mamy zapisy samych standardów MSSF 2,
  • z drugiej mamy tu do czynienia z instrumentem pochodnym – opcjami – którego wycena wartości godziwej stanowi często wyzwanie samo w sobie (opcje na akcje i warranty są skomplikowanymi matematycznie konstrukcjami, które przy wycenie wymagają specjalistycznej wiedzy aktuarialnej).

Z powyższego powodu warto w takiej sytuacji skorzystać z usług licencjonowanego aktuariusza lub biura aktuarialnego, które zatrudnia ekspertów wyspecjalizowanych pod kątem wyceny opcji na akcje i warrantów zgodnej z MSSF 2. Unikniemy w ten sposób niespodzianek w księgach rachunkowych w postaci niespodziewanego i często wysokiego kosztu dodatkowego związanego z wyceną programu menedżerskiego opartego na opcjach na akcje lub warrantach subskrypcyjnych.

Dzień przyznania a wartość opcji na akcje

Ważnym bodźcem do wprowadzenia programu motywacyjnego opcji na akcje lub warranty w trakcie pandemii dla tych spółek giełdowych, których akcje są aktualnie nisko notowane, może być jego aktualnie stosunkowo niski koszt. Zgodnie z zapisami MSSF 2, opcje menedżerskie przyznane w ramach takiego programu muszą być wycenione według stanu na tzw. dzień przyznania. Jest to dzień, w którym obie strony (w tym przypadku: spółka oraz pracownik/menedżer) akceptują warunki programu – mogą przy tym zawrzeć formalną umowę, ale nie jest to obowiązkowe z punktu widzenia standardu MSSF 2. Wartość opcji kupna będzie tym większa, im wyższy będzie kurs akcji (aktywa bazowego) tego dnia. Dlatego w okresie spadku notowań wycena opcji menedżerskich będzie stosunkowo niska, co przełoży się na niższy koszt programu opcyjnego do ujęcia w księgach.

Kiedy ponosi się koszt programu motywacyjnego opcji na akcje?

Potencjalnie zniechęcające przed uruchomieniem programu motywacyjnego opcji na akcje lub warranty dla przedsiębiorstw poszkodowanych w trakcie pandemii może być to, że nie chcą one ponosić aktualnie dodatkowych kosztów z nim związanych. Można sobie jednak z tym poradzić, planując harmonogram opcji menedżerskich na wiele lat do przodu. Ich koszt powinien być ujmowany w określonym przez standardy okresie, który można rozciągnąć na kilka lat, odpowiednio konstruując program opcyjny. Jednocześnie jego warunki mogą być sformułowane w taki sposób, aby w przypadku złych wyników finansowych w ciągu tych kilku lat żaden koszt nie musiał być ujęty. Należy być jednak ostrożnym, bo nie zawsze nieobjęcie akcji przez uczestników programu motywacyjnego ze względu na niespełnione warunki musi oznaczać brak kosztu programu w księgach.

Specyficzne cechy opcji menedżerskich

Opcje na akcje własne dla pracowników spółki i ich wycena zgodnie z MSSF 2 mogą charakteryzować się pewnymi dodatkowymi cechami, specyficznymi dla tych konkretnych instrumentów pochodnych. W teorii opcji tzw. amerykańskich (a więc takich, które można wykonać w dowolnym momencie) zwykle nie opłaca się wykonywać przed datą ich wygaśnięcia. Jednak menedżerowie posiadający opcje na akcje spółki, w której pracują, mogą czasami chcieć obejmować te akcje szybciej. Może to być spowodowane między innymi potrzebą zastrzyku gotówki lub zamiarem zmiany pracy. Standardy pozwalają uwzględnić spodziewane wczesne wykonanie opcji menedżerskich, jeżeli na przykład spółka posiada już historię programów motywacyjnych, która potwierdzałaby takie zachowanie. Można wskazywać też inne cechy charakterystyczne akurat dla opcji na akcje w programach motywacyjnych, dlatego ich poprawna wycena wymaga doświadczenia i wiedzy w tym zakresie.

Podsumowanie

Wprowadzenie akcyjnego programu motywacyjnego może stanowić istotny katalizator dla kluczowych pracowników spółki do osiągnięcia ambitnych celów powiązanych bezpośrednio z celami akcjonariuszy, a okres po pandemiczny może być na to dobrym momentem, ze względu na spodziewane szybki wzrost gospodarczy w kolejnych okresach.

Motywacyjne programy opcyjnie potrafią być bardzo rozbudowane i skomplikowane, dlatego należy zachować ostrożność w formułowaniu jego warunków, a przy jego wprowadzaniu i wycenie najlepiej skorzystać z usług licencjonowanego aktuariusza lub biura aktuarialnego, gdyż diabeł tkwi w szczegółach, a standardy sprawozdawczości MSSF 2 w niektórych aspektach mogą okazać się bezlitosne.

dr inż. Przemysław Klusik, aktuariusz, nr licencji 0138, Halley.pl aktuariusze Sp. z o.o., www.halley.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    PGNiG obniża ceny gazu dla gospodarstw domowych. Ale nadal ponad 90 zł/MWh drożej od ceny zamrożonej do połowy 2024 roku

    W czwartek 29 lutego 2024 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zatwierdził obniżenie o 8,3 proc. (do 290,97 zł/MWh) zatwierdzonej w grudniu 2023 r. i obowiązującej w 2024 r. taryfy na sprzedaż gazu dla gospodarstw domowych i innych tzw. odbiorców uprawnionych przez spółkę PGNiG Obrót Detaliczny. Ale do 30 czerwca 2024 r. cena netto gazu dla odbiorców uprawnionych (w tym odbiorców w gospodarstwach domowych) została zamrożona na poziomie 200,17 zł/MWh.

    Tabela kursów średnich NBP z 29 lutego 2024 roku [nr 043/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 29 lutego 2024 roku - nr 043/A/NBP/2024. Jaki dziś kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    Czy w ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć remont łazienki?

    Ulga rehabilitacyjna a remont łazienki. Czy możliwe jest odliczenie w ramach ulgi rehabilitacyjnej kosztów remontu, adaptacji  i wyposażenia łazienki dla osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności?

    Księgowy na urlopie. Jak utrzymać płynność obsługi księgowej w firmie?

    Gdy księgowy udaje się na urlop, firma stoi przed wyzwaniem związanym nie tylko ze zorganizowaniem zastępstwa, ale również z utrzymaniem płynności obsługi księgowej. Podpowiadamy, jak przygotować firmę na taką sytuację.

    Od marca 2024 r. posiadacze obligacji zaczną tracić pieniądze. Opłaca się zamienić obligacje starych emisji na nowe

    Mocne hamowanie inflacji w Polsce jakie obserwujemy w ostatnich miesiącach powoduje nawet kilkukrotny spadek oprocentowania obligacji skarbowych indeksowanych inflacją. Na razie dotyczy to obligacji cztero- i dziesięcioletnich o łącznej wartości około 4,5 miliardów złotych, ale w najbliższych miesiącach kwota ta może szybko rosnąć. Rozwiązaniem jest zamiana posiadanych papierów na nowe. Dzięki temu Polacy (w sumie) mogą zarobić  nawet około o 65 milionów złotych więcej.

    Projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości przyjęty przez rząd

    Projektowane przepisy nakładają na firmy z siedzibą w Polsce obowiązek publikacji danych o podatkach zapłaconych w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

    Rząd przyjął dzisiaj projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości

    Na dzisiejszym posiedzeniu Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości oraz o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym. Przyjęty również został projekt ustawy zobowiązujący firmy do stosowania unijnych zasad dostępności w niektórych produktach i usługach.

    Właściwa weryfikacja kontrahentów to klucz do ograniczenia ryzyka sankcji gospodarczych

    Właściwa weryfikacja kontrahentów jest niezbędna w celu ograniczenia ryzyka sankcji gospodarczych. Weryfikacja powinna obejmować ustalenie struktury właścicielskiej i rzeczywistych beneficjentów kontrahentów.

    Wartość inwestycji firm amerykańskich w Polsce wynosi 26 mld USD. Najwięcej w obszarze oprogramowania

    Wartość inwestycji firm amerykańskich w Polsce wynosi 26 mld USD, stanowiąc tym samym 12 proc. wszystkich inwestycji zagranicznych w naszym kraju. Najwięcej przedsiębiorstw, bo aż 140, działa w obszarze oprogramowania.

    Koszty uzyskania przychodów 2024 - umowa o pracę, zlecenie, umowa o dzieło

    Jakie koszty uzyskania przychodu (tzw. koszty podatkowe) w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) można uwzględniać (potrącać) na umowie o pracę, umowie zlecenia i umowie o dzieło?

    REKLAMA