Kategorie

Kontrakt menedżerski

Coraz popularniejszym sposobem zatrudniania kadry zarządzającej w przedsiębiorstwach staje się tzw. kontrakt menedżerski. Czy podmiot nawiązujący z menedżerem współpracę w takiej formie jest zobowiązany do działania w charakterze płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych?
Zapłata przez płatnika zaległych składek ZUS w celu wywiązania się z obowiązków płatnika składek – w części, w której powinny być sfinansowane przez podatnika i które nie zostały przez niego zwrócone (płatnikowi) w roku, w którym zostały zapłacone – stanowi dla podatnika nieodpłatne świadczenie generujące przychód podatkowy.
Członek zarządu związany jest ze spółką tzw. stosunkiem korporacyjnym. Na jego podstawie, w konsekwencji powołania do organu zarządzającego, członek zarządu może wykonywać swoją funkcję. Jednak to nie stosunek korporacyjny jest tym, na podstawie którego najczęściej swoją funkcję pełnią członkowie zarządu. Zdarza się też, że obok stosunku korporacyjnego występuje stosunek pracy lub stosunek cywilnoprawny oparty o umowę zlecenia lub tzw. umowę menadżerską.
Przychodami z działalności wykonywanej osobiście w PIT są m.in. przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze. Do tej grupy są także zaliczane przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.
Określenie zasad opodatkowania świadczeń realizowanych na podstawie kontraktów menedżerskich z punktu widzenia przepisów ustawy o VAT wymaga rozstrzygnięcia, czy czynności menedżera mogą być uznane za samodzielnie wykonywaną działalność gospodarczą. Konieczne jest więc ustalenie, czy treść zawartego kontraktu menedżerskiego tworzy stosunek prawny właściwy dla umów o pracę, a w konsekwencji pozostaje poza zakresem VAT, czy też wykracza ona poza obowiązki wynikające z takiej umowy, a świadczenia menedżera powinny być traktowane jak samodzielnie wykonywana działalność gospodarcza. Jednym z podstawowych kryteriów rozstrzygnięcia tej kwestii jest odpowiedzialność zleceniodawcy wobec osób trzecich z tytułu czynności wykonywanych przez menedżera.
Minister Rozwoju i Finansów wydał 6 października 2017 r. interpretację ogólną w sprawie zasad opodatkowania podatkiem VAT czynności (usług) wykonywanych przez członków zarządu spółek na podstawie umów zawartych w związku z regulacjami ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami, w odniesieniu do których przychody zostały zaliczone do źródła przychodów określonego w art. 13 pkt 7 ustawy o PIT.
Kontynuując rozważania w przedmiocie kontraktu menedżerskiego, koniecznym staje się porównanie go z umową o pracę. Poniżej autor przedstawia stosowne zestawienie, zwracając uwagę na różnice i podobieństwa omawianych umów.
Kontakt menedżerski, nazywany inaczej umową o zarządzanie przedsiębiorstwem jest przykładem cywilnoprawnej umowy o świadczenie usług do której zgodnie z dyspozycją art. 750 kodeku cywilnego (k.c.) stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Istotą kontraktu menedżerskiego jest zobowiązanie się wykwalifikowanego menedżera do prowadzenia za wynagrodzeniem przedsiębiorstwa we własnym lub cudzym imieniu. Poniżej przedstawione zostaną najistotniejsze kwestie związane z problematyką kontraktu menedżerskiego.
Przez długi czas istniały wątpliwości dotyczące właściwego sposobu opłacania składek od kontraktów menadżerskich. Wydawało się, że ostatecznie spór został rozwiązany przez uchwałę Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2015 r. (sygn. akt III UZP 2/15). Uchwała ta jedynie częściowo potwierdziła stanowisko prezentowane przez ZUS, który niestety nadal interpretuje przepisy sprzecznie z tezami uchwały.
Czy menedżer spółki, pełniący funkcję członka zarządu oraz zatrudniony na podstawie kontraktu menadżerskiego prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i tym samym jest podatnikiem VAT?
Czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług jest m.in. odpłatne świadczenie usług rozumiane jako każde świadczenie niestanowiące dostawy towarów. Świadczeniem takim może być także wykonywanie czynności w ramach kontraktu menedżerskiego.
Jeżeli osoba wykonująca na rzecz spółki usługi zarządzania na podstawie kontraktu menedżerskiego, korzysta nieodpłatnie z powierzchni biurowej i sprzętu (np. komputer, telefon) należącego do spółki, po stronie osoby tej nie powstanie przychód z nieodpłatnych świadczeń. Nie będzie konieczności płacenia PIT również w przypadku pokrycia menedżerom przez spółkę noclegów, kosztów paliwa do samochodów służbowych, czy kosztów spotkań biznesowych.
Jeżeli podatnik nie wykonuje swojej działalności w swoim imieniu i na własny rachunek, ale w imieniu zarządzanej spółki, to czynności świadczone przez niego na podstawie kontraktu menedżerskiego nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Sąd Najwyższy przesądził w swojej uchwale, że spółki w których zatrudnieni są menedżerowie, muszą odprowadzać do ZUS składki w wysokości liczonej od faktycznie uzyskiwanego przez menedżerów przychodu na podstawie kontraktów menedżerskich, ponieważ nie świadczą oni na ich rzecz usług na zasadzie samozatrudnienia.
Niejednokrotnie wykonywanie czynności zarządczych w przedsiębiorstwach realizowane jest na podstawie tzw. kontraktów menedżerskich i stosunkowo często zdarza się, że kontrakty takie zawierane są z osobami już prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą wpisanymi do CEIDG.