Kategorie

Kontrakt menedżerski a umowa o pracę – porównanie

dr Daniela Wybrańczyk
prawnik, mediator
Kontrakt menedżerski a umowa o pracę – porównanie
Kontynuując rozważania w przedmiocie kontraktu menedżerskiego, koniecznym staje się porównanie go z umową o pracę. Poniżej autor przedstawia stosowne zestawienie, zwracając uwagę na różnice i podobieństwa omawianych umów.

Podstawowa różnica pomiędzy kontraktem menedżerskim a umową o pracę wiąże się z miejscem ich uregulowania. I tak kontrakt menedżerski podlega przepisom kodeksu cywilnego (k.c.), a umowa o pracę regulowana jest przepisami kodeksu pracy (k.p.). Łączy się to z dalece posuniętą swobodą w kształtowaniu kontraktu menedżerskiego i ograniczeniem tejże swobody w umowie o pracę.

Strony umowy

Stronami kontraktu menedżerskiego są przedsiębiorca (dający zlecenie) i zarządca będący osobą fizyczną – menedżer lub osobą prawną (przyjmujący zlecenie). Jeśli zarządcą jest osoba prawna należy wskazać w umowie osobę fizyczną, która będzie wykonywała czynności zarządcze.

Stronami umowy o pracę są zaś pracodawca (art. 3 k.p.) i pracownik, którym może być wyłącznie osoba fizyczna.

Forma umowy i czas jej trwania

Reklama

Kontrakt menedżerski jako umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z art. 750 k.c.  stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, nie wymaga zachowania formy szczególnej i może zostać zawarty zarówno na czas określony, jak i na czas nieokreślony.

Zgodnie z art. 29 § 2 k.p. umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeżeli jednak umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdza mu na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków. Zgodnie z art. 25 § 1 k.p. umowę można zawrzeć na okres próbny, na czas nieokreślony bądź na czas określony.

Sposób wykonywania pracy

Pracownik jest zobowiązanych świadczyć pracę osobiście i pod kierownictwem pracodawcy. Menedżer nie podlega zaś przedsiębiorcy, a w pewnych wypadkach może być nawet zastępowany przez inną osobę.

Co ważne pracodawca może jednostronnie powierzyć pracownikowi inną pracę niż określona w umowie o pracę na okres nie przekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika (art. 42 § 4 k.p.), natomiast odstąpienie od kontraktu menedżerskiego w tym zakresie wymaga zgody obu stron.

Reklama

Jeśli chodzi o samodzielność menedżera istnieje możliwość jej ograniczenia. Najczęściej  ogranicza się ją co do zawierania transakcji powodujących powstanie zobowiązania przekraczającego określoną kwotę lub co do możliwości sprzedaży nieruchomości należących do przedsiębiorstwa.

Zarówno umowa o pracę jak i kontrakt menedżerski stanowią umowy starannego działania. Oznacza to, że zarówno menadżer, jak i pracownikodpowiedzialni za dokonanie wszystkich zależnych od nich czynności i odpowiadają za dołożenie należytej staranności w toku ich świadczenia.

Podporządkowanie służbowe

Hierarchiczność nie występuje na gruncie kontraktu menedżerskiego. W związku z tym zaś, iż strony kontraktu menedżerskiego są równorzędnymi podmiotami nie można jej wprowadzić do umowy.

Podporządkowanie służbowe i związany z nim nadzór jest natomiast charakterystyczny dla stosunku pracy, gdzie pracownik ma obowiązek stosowania się do poleceń pracodawcy oraz podlega mu co do czasu i miejsca świadczenia pracy.

Czas pracy

Swoistą cechą kontraktu menedżerskiego jest nienormowany czas pracy, zdefiniowany w art. 140 k.p. Na gruncie tego przepisu rozumie się go jako czas pracy określony wymiarem zadań. W konsekwencji, czas pracy menedżera jest nieregularny i nie ma możliwości określenia chwili jego rozpoczęcia oraz zakończenia. Powyższe wiąże się z brakiem prawa menedżera do płatnego urlopu wypoczynkowego. Nie oznacza to jednak, iż strony nie mogą przewidzieć w umowie zapisu gwarantującego mu to prawo.

W kodeksie pracy czas pracy został uregulowany w dziale szóstym (zob. art. 128 k.p. i następne), a urlopy pracownicze w dziale siódmym (zob. art. 152 k.p. i następne).

Wynagrodzenie

Menedżer w przeciwieństwie do pracownika może się zrzec wynagrodzenia. Szczegółowe regulacje dotyczące wynagrodzenia zawarte są w art. 771 i następnych kodeksu pracy. Odnośnie kontraktu menedżerskiego brak takich unormowań, a strony mogą same zdecydować o terminach i zasadach jego wypłacania.

Odpowiedzialność

Menedżer odpowiada za poniesioną szkodę w pełnej wysokości. Jego odpowiedzialność opiera się na zasadzie winy i obejmuje zarówno rzeczywiste straty jak i utracone korzyści. Oczywiście możliwe jest ograniczenie zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej menedżera do określonej kwoty i ograniczenie tejże odpowiedzialności do winy umyślnej.

Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy jest limitowana i zasadniczo ogranicza się do wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia (zob. art. 114 k.p. i następne, w tym art. 119 k.p.).

Co istotne kodeks pracy przewiduje kary porządkowe, których brak w odniesieniu do kontraktu menedżerskiego.


Zakaz konkurencji

W przypadku kontraktu menedżerskiego, menedżer może zobowiązać się, iż w określonym czasie nie będzie świadczył podobnych usług przedsiębiorstwom konkurencyjnym i nie musi otrzymać z tego tytułu żadnego dodatkowego wynagrodzenia.

W przypadku umowy o pracę, konieczne jest natomiast określenie wysokości odszkodowania (zob. art. 1012 k.p.).

Rozwiązanie umowy

W przypadku umowy o pracę możliwość rozwiązania umowy jest ograniczona. Wyczerpujący katalog przyczyn powodujących jej rozwiązanie przewiduje art. 30 k.p. Wypowiedzenie szczegółowo regulują artykuły następne.

Jeśli natomiast chodzi o kontrakt menedżerski można go wypowiedzieć w każdym czasie, co wynika z art. 746 k.c. stosowanego do kontraktu menadżerskiego odpowiednio aczkolwiek z modyfikacjami.

Przedawnienie roszczeń

Roszczenia z kontraktu menedżerskiego przedawniają się w terminach przewidzianych w kodeksie cywilnym (zob. art. 117 k.c. i następne, w tym art. 118 k.c., art. 751 k.c.)

Terminy przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy reguluje art. 291 k.p.

Art. 29 k.p. - § 1. Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

§ 2. Jednakże roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia.

§ 21. Przepis § 2 stosuje się także do roszczenia pracodawcy, o którym mowa w art. 611 oraz w art. 1011 § 2.

§ 3. Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, do przedawnienia roszczenia o naprawienie tej szkody stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

§ 4. Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

§ 5. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem organu powołanego do rozstrzygania sporów, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą w trybie określonym w kodeksie przed takim organem, ulega przedawnieniu z upływem 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia lub zawarcia ugody.

Kończąc koniecznym jest by wskazać, że przepisy prawa pracy przewidują także wiele określonych gwarancji pracowniczych, których brak w przepisach dotyczących kontraktu menedżerskiego. Podobnie jeśli chodzi o wykroczenia pracodawcy przeciwko pracownikom. Kodeks pracy zawiera cały ich katalog (zob. art. 281 k.p. i następne), podczas gdy przepisy odnoszące się do kontraktu menedżerskiego nie przewidują takich uregulowań.

Co ważne pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.

Przedsiębiorca nie ma zaś względem menedżera takiego obowiązku. Z reguły jednak menedżer przed objęciem stanowiska przedstawia w tym zakresie odpowiednią dokumentację medyczną.

Menedżer nie musi też w przeciwieństwie do pracownika poddawać się kontrolnym, okresowym badanom lekarskim. Na pracodawcy ciąży obowiązek wydania świadectwa pracownikowi (zob. art. 97 k.p.), podczas gdy obowiązku takiego nie ma przedsiębiorca.

Do rozstrzygania sporów wynikłych na tle zawartych umów w przypadku kontraktu menedżerskiego właściwy jest sąd cywilny, a w przypadku umowy o pracę sąd pracy. Co istotne sądowa egzekucja należności menedżera nie korzysta z uprzywilejowania podobnego jak przy egzekucji należności za pracę, które ulegają zaspokojeniu w trzeciej kolejności, po kosztach egzekucyjnych i alimentach (zob. art. 1025 k.p.c.).

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zryczałtowana składka zdrowotna przywilejem dla wybranych

    Składka zdrowotna. Według doniesień „Dziennika Gazety Prawnej” podatnicy, którzy rozliczają się według zasad ryczałtu ewidencjonowanego, będą płacić zryczałtowaną składkę zdrowotną. Rodzi się pytanie, dlaczego miałoby to dotyczyć wyłącznie tej grupy podatników? W mojej ocenie jest to dyskryminujące. Ceną rozliczania podatku w innej formie niż ryczałt byłaby bowiem wyższa składka zdrowotna.

    VAT e-commerce. Wzór zgłoszenia VIN-R

    VAT e-commerce. Wzór zgłoszenia (VIN-R) informującego w zakresie nieunijnej procedury szczególnej rozliczania VAT.

    Wspólny kredyt z rodzicami. Spłata rat kredytu to nie darowizna

    Wspólny kredyt z rodzicami a podatek. Spłata rat kredytu (zaciągniętego solidarnie przez pełnoletnią córkę wraz z rodzicami) przez samych rodziców - nie powoduje po stronie córki powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Nie musi ona płacić podatku i składać zgłoszenia SD-Z2. Bowiem spłata rat jedynie przez rodziców w takiej sytuacji nie jest darowizną. Nawet jeżeli w zakupionym na kredyt mieszkaniu mieszka sama córka i jest ona jedyną właścicielką tego mieszkania. Dotyczy to oczywiście także innych "składów" solidarnych kredytobiorców - spokrewnionych, spowinowaconych, czy spoza kręgu rodzinnego.

    Opłata paliwowa - co warto wiedzieć?

    Opłata paliwowa. Jakie są stawki opłaty paliwowej obowiązujące w 2021 r.? Kto podlega opłacie paliwowej? Kiedy powstaje obowiązek zapłaty? Gdzie wpłacać opłatę? Jak złożyć informację w sprawie opłaty paliwowej?

    Oleje smarowe a opłata paliwowa

    Opłata paliwowa. Handel olejami smarowymi w Polsce ewoluuje w kierunku zwiększenia biurokracji oraz obciążeń podatkowych związanych z obrotem tymi towarami. Czy oleje smarowe podlegają opłacie paliwowej?

    System e-TOLL ruszył 24 czerwca

    e-TOLL. 24 czerwca 2021 r. Ministerstwo Finansów (MF) i Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) uruchomiły nowy system poboru opłat za przejazd pojazdem ciężkim (powyżej 3,5 tony) po płatnych drogach krajowych oraz za przejazd po płatnych odcinkach autostrad Konin-Stryków (A2) i Wrocław-Sośnica (A4) zarówno dla pojazdów ciężkich jak i lekkich. Otwarte zostały pierwsze Miejsca Obsługi Klienta. Można już instalować na telefonach bezpłatną aplikację mobilną e-TOLL PL do wnoszenia opłat. Na miejscach poboru opłat autostrad A2 i A4 wyznaczone zostały pasy przejazdowe dedykowane dla użytkowników systemów e-TOLL i viaTOLL. Przewidziano okres przejściowy, w którym działać będą dwa systemy e-TOLL i viaTOLL.

    30 tys. zł kwoty wolnej od podatku dla rozliczających się liniowo

    Polski Ład - przedsiębiorcy chcą zmian, m.in. kwoty wolnej od podatku w wysokości 30 tys. zł dla przedsiębiorców rozliczających się liniowo. O wprowadzenie podatkowych zmian do Polskiego Ładu wystąpił do premiera Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

    Zwrot VAT zapłaconego w Wielkiej Brytanii po 1 stycznia 2021 r.

    Zwrot VAT. Wielka Brytania będzie nadal przyznawać zwroty podatku VAT przedsiębiorcom z UE. Taką informację potwierdziła brytyjska administracja podatkowa - poinformowało 23 czerwca 2021 r. polskie Ministerstwo Finansów.

    Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Podatkach dla uczniów szkół ponadpodstawowych

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych i Ministerstwo Finansów zapraszają do udziału w Ogólnopolskim Konkursie Wiedzy o Podatkach. Dwuetapowy konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych, a ze względu na pandemię w tym roku zostanie przeprowadzony w formule online.

    Praktyka w stosowaniu przepisów o MDR

    Regulacje dotyczące schematów podatkowych (MDR) obowiązują w polskim porządku prawnym od 1 stycznia 2019 roku, a więc już ponad dwa lata. Co więcej, biorąc pod uwagę retrospektywny obowiązek zgłaszania schematów podatkowych, można powiedzieć, że zaraportowane do tej pory schematy podatkowe dotyczą uzgodnień, w zakresie których to pierwsza czynność miała miejsce nawet trzy lata temu (schematy transgraniczne).

    Korepetycje, kursy i inne usługi prywatnego nauczania - zwolnienie z VAT

    Prywatne nauczanie a VAT. Usługi prywatnego nauczania świadczone przez nauczycieli są zwolnione z VAT. Konieczne jest jednak posiadanie przez nauczyciela kierunkowego wykształcenia, a także świadczenie usług nauczania na podstawie umowy zawartej z uczniem (lub opiekunem prawnym ucznia). Jednak zwolnienie to nie ma zastosowania do usług świadczonych przez nauczycieli w ramach zajęć organizowanych przez podmiot trzeci.

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI - od kiedy?

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 18 marca 2021 r. (sygn. I SA/Op 22/21) potwierdził, że prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI) istnieje od momentu poniesienia pierwszych kosztów kwalifikowanych. Takie rozstrzygnięcie kwestionuje dotychczas powszechne wśród organów skarbowych.

    Wzór deklaracji uproszczonej AKC-US od 1 lipca 2021 r.

    Akcyza od samochodów osobowych. Ustawodawca określił nowy wzór deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US). Rozporządzenie w tej sprawie wchodzi w życie 1 lipca 2021 r.

    Globalne podatki i minimalna stawka CIT [Raport PIE]

    Globalne podatki. Transfer zysków do rajów podatkowych powoduje, że globalne wpływy z podatku CIT są corocznie zmniejszane o ok 240 mld USD. Najbogatsi ludzie świata przelewają 7,6 bln USD na zagraniczne konta, by uniknąć organów podatkowych. Polski Instytut Ekonomiczny w raporcie „Global taxes in the post-COVID-19 era” wskazuje, że wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Zebrane w ten sposób środki wystarczyłyby na zaszczepienie przeciw COVID-19 każdej dorosłej osoby na świecie 4 razy w ciągu roku.

    VAT e-commerce. Procedura szczególna dla przesyłek do 150 euro

    VAT e-commerce. Resort finansów objaśnia uproszczoną procedurę w zakresie deklarowania i odroczenia płatności podatku z tytułu importu towarów w przesyłkach o wartości nieprzekraczającej 150 euro (tzw. „USZ”). Zmiany już od 1 lipca 2021 r.

    Fundusze inwestycyjne - zmiana przepisów

    Fundusze inwestycyjne. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Projekt ten dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, dotyczących funduszy inwestycyjnych oraz zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie z projektem większość zmian ma wejść w życie 2 sierpnia 2021 r.

    Należyta staranność w cenach transferowych w świetle objaśnień Ministerstwa Finansów

    Należyta staranność w cenach transferowych. Pojęcie należytej staranności nie jest sprecyzowane w przepisach. Ustawodawca nie wskazuje konkretnych działań, które powinny zostać powzięte, ani informacji, które należy weryfikować. Pewne wskazówki w zakresie domniemania oraz należytej staranności, o których mowa w art. 11o ust. 1b ustawy o CIT wynikają z objaśnień podatkowych MF.

    Pakiet Slim VAT 2 z poprawkami

    Slim VAT 2. Sejmowa komisja finansów publicznych przyjęła w dniu 22 czerwca, wraz z poprawkami, nowelizację ustawy o podatku od towarów i usług, której celem jest uproszczenie rozliczania przez podatników podatku od towarów i usług – tzw. pakiet Slim VAT 2.

    Refakturowanie podatku od nieruchomości na dzierżawcę lub najemcę

    Refakturowanie podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości nie może być przedmiotem sprzedaży lub innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w efekcie nie podlega odrębnemu „refakturowaniu”. Jednak jeżeli strony umowy dzierżawy lub najmu postanowią, że wynajmujący „przerzuca” koszt podatku od nieruchomości na dzierżawcę (najemcę), wówczas koszt ten stanowi element ceny usługi dzierżawy (najmu). Innymi słowy wartość podatku od nieruchomości stanowi część zapłaty (czynszu) za usługę dzierżawy lub najmu. Dlatego też w takiej sytuacji wydzierżawiający (lub najemce) powinien wystawić fakturę, w której podstawa opodatkowania, to łączna cena (wartość) usługi dzierżawy obejmująca m.in. wartość podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Koszty podatku od nieruchomości nie mogą bowiem stanowić samodzielnego świadczenia, lecz są elementem podstawowej czynności, jaką jest dzierżawa nieruchomości, zatem co do zasady nie powinny być wykazywane na fakturze w odrębnej pozycji.

    Transparentność wynagrodzeń w UE - jak się przygotować?

    Transparentność wynagrodzeń w UE. Projekt przygotowany przez Komisję Europejską zakłada rewolucyjne zmiany w zakresie transparentności wynagrodzeń. Jakie rozwiązania zakłada i jakie konsekwencje może za sobą nieść? Jak przygotować organizację do ujawnienia płac?

    Jaki wzrost PKB w 2021 roku?

    PKB w 2021 roku. Wzrost gospodarczy (tj. wzrost Produktu Krajowego Brutto - PKB) Polski w 2021 r. może zbliżyć się do 5 proc., ale resort finansów pozostaje konserwatywny w swoich prognozach - powiedział 22 czerwca PAP Biznes minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński. Podkreślił, że w budżecie są zabezpieczone środki na wypadek kolejnej fali pandemii. Dodał, że wykonanie budżetu po czerwcu może być zbliżone do tego po maju, kiedy to w odnotowano nadwyżkę w wysokości 9,4 mld zł.

    Elektroniczny TAX FREE od początku 2022 roku

    Ustawa o VAT daje możliwość zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym. Procedura TAX FREE pozwala turystom odwiedzającym Polskę na uniknięcie podwójnego opodatkowania. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa szykują zmiany dla przedsiębiorców działających w systemie zwrotu VAT podróżnym od początku 2022 roku, polegającą na odejściu od papierowej wersji procedury i zastąpienie jej elektronicznym systemem ewidencji.

    Przedsiębiorca jako honorowych dawca krwi - co przysługuje?

    Honorowy dawca krwi, który jest pracownikiem, po oddaniu krwi może otrzymać dwa dni wolnego. Co jednak w sytuacji gdy honorowym dawcą krwi jest przedsiębiorca? Czy z tego tytułu przysługują mu jakieś preferencje?

    Zmęczenie cyfrowe w czasie pandemii

    Zmęczenie cyfrowe. 41% ankietowanych niepokoi się wpływem Internetu na dobre samopoczucie bardziej niż przed pandemią – wynika z badania EY. Jak postrzegamy obecnie korzystanie z kanałów cyfrowych?

    E-faktury - zagrożenia i ryzyka

    E-faktury. Już w październiku 2021 r. w Polsce zostaną wprowadzone e-faktury – zapowiada polski rząd. Na razie będą dobrowolną formą rozliczenia, jednak za dwa lata (od 2023 roku) system podatkowy zostanie całkowicie zdigitalizowany. Eksperci wskazują, że oprócz oczywistych korzyści, takich jak uszczelnienie systemu podatkowego czy uproszczenie rozliczeń między kontrahentami, e-faktury wiążą się też z pewnymi ryzykami. To przede wszystkim obawa przed inwigilacją i działaniami hakerów.